2027 оны төсөв: 27.9 их наяд төгрөгийн орлого, 31.9 их наяд төгрөгийн зарлага
Төсвийн цувралын эхний дугаар. Улсын төсвийн орлого, зарлага, хөрөнгө оруулалт, өрийн тоог төслийн баримтаар задаллаа.
Энэ мэдээг программ автоматаар бэлтгэсэн.
Засгийн газрын УИХ-д өргөн мэдүүлсэн 2027 оны улсын төсвийн төслөөр төсөвт 27.9 их наяд төгрөгийн орлого төвлөрүүлж, 31.9 их наяд төгрөг зарцуулна. Зарлага орлогоосоо 3.99 их наяд төгрөгөөр давж байна. Үүний 5.77 их наяд төгрөгийг 815 төсөл, арга хэмжээний хөрөнгө оруулалтад зарцуулахаар тусгажээ.
Ерөнхий сайд Н.Учрал, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нар 2026 оны 8 дугаар сарын 31-нд төсвийн багц хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлсэн. Багцад улсын төсөв, Үндэсний баялгийн сан, Нийгмийн даатгалын сан, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 2027 оны төсвийн тухай дөрвөн хуулийн төсөл багтсан. УИХ одоо хэлэлцэж байгаа тул доорх тоо эцсийн хувилбарт өөрчлөгдөж болно.
egov.mn энэ цувралаар 2027 оны төсвийн төслийг салбар тус бүрээр нь задалж, тоогоор тайлбарлана. Энэ эхний дугаарт улсын төсвийн ерөнхий дүр зургийг харуулж байна.
- Тэнцвэржүүлсэн орлого27,937.6 тэрбум ₮
- Зарлага31,927.9 тэрбум ₮
- Зарлага орлогоос давсан дүн3,990.2 тэрбум ₮
- Хөрөнгө оруулалт5,773.8 тэрбум ₮
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Орлого хаанаас бүрдэх вэ
Хуулийн төслийн 4 дүгээр зүйлд 2027 онд улсын төсөвт төвлөрүүлэх тэнцвэржүүлсэн орлогыг 27,937.6 тэрбум төгрөг гэж заажээ. Төслийн 3 дугаар зүйлд байгууллага бүрийн төвлөрүүлэх орлогыг жагсаасан. Тэдгээрийн нийлбэр 28,313.7 тэрбум төгрөг болж байна.
Орлогын дийлэнхийг гурван байгууллага төвлөрүүлнэ. Татварын ерөнхий газар 12,063.7 тэрбум, Гаалийн ерөнхий газар 8,393.1 тэрбум төгрөг төвлөрүүлэх бөгөөд энэ хоёр нийт дүнгийн 72.3 хувийг бүрдүүлж байна. Ерөнхий сайдын харьяа Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газраар дамжуулан 6,546.5 тэрбум төгрөг орно. Гадаад тусламжаас 408.1 тэрбум төгрөгийн орлого хүлээж байна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) | Хувь |
|---|---|---|
| Татварын ерөнхий газар | 12,063.7 | 43% |
| Гаалийн ерөнхий газар | 8,393.1 | 30% |
| Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газар | 6,546.5 | 23% |
| Гадаад тусламжийн орлого | 408.1 | 1.4% |
| Бусад байгууллага | 902.3 | 3.2% |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Зарлагын тал нь гурван яаманд
Төслийн 7 дугаар зүйлээр улсын төсвийн зарлагын хэмжээ 31,927.9 тэрбум төгрөг байна. Хамгийн их төсөв Боловсролын сайдад ногдож, 7,539.1 тэрбум төгрөг зарцуулахаар тусгажээ. Үүний дараа Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд 6,100.9 тэрбум, Сангийн сайд 5,301.9 тэрбум төгрөг зарцуулна. Эдгээр гурван төсвийн ерөнхийлөн захирагч нийт зарлагын 59.3 хувийг захирах юм.
Сангийн сайдын төсвийн 1,572.7 тэрбум төгрөг нь зээлийн хүүгийн төлбөр юм. Энэ нь улсын төсвийн нийт зарлагын 4.9 хувьтай тэнцэж, Эрчим хүчний сайдын нийт төсвөөс (1,280.5 тэрбум) их байна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) |
|---|---|
| Боловсролын сайд | 7,539.1 |
| Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд | 6,100.9 |
| Сангийн сайд | 5,301.9 |
| Эрүүл мэндийн сайд | 2,618.1 |
| Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд | 1,985.7 |
| Зам, тээврийн сайд | 1,458.0 |
| Эрчим хүчний сайд | 1,280.5 |
| Батлан хамгаалахын сайд | 1,082.7 |
| Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын сайд | 821.9 |
| Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд | 649.1 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Хөрөнгө оруулалт: 815 төсөл
Төслийн 8 дугаар зүйлээр 2027 онд улсын төсвийн хөрөнгөөр 5,773.8 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийнэ. Энэ нь нийт зарлагын 18.1 хувь юм. 2 дугаар хавсралтад нийт 815 төсөл, арга хэмжээ жагсаасан байна. Үүнээс 497 нь өмнөх онуудаас үргэлжилж буй төсөл бөгөөд тэдгээрт 2,554.9 тэрбум төгрөг төсөвлөжээ. Харин 2027 онд шинээр эхлэх 318 төсөлд 3,218.9 тэрбум төгрөг зарцуулна.
Хөрөнгө оруулалтын 5,115.0 тэрбум төгрөг буюу 88.6 хувь нь барилга байгууламжид зориулагдсан. Тоног төхөөрөмжид 415.9 тэрбум, их засварт 198.6 тэрбум, техник эдийн засгийн үндэслэл (ТЭЗҮ) боловсруулахад 35.5 тэрбум, цахим системд 8.8 тэрбум төгрөг тусгажээ.
Салбараар нь авч үзвэл зам тээвэр (1,415.9 тэрбум), боловсрол (1,329.4 тэрбум), эрчим хүч (1,056.7 тэрбум) тэргүүлж байна. Эдгээр гурван салбарт нийт хөрөнгө оруулалтын 65.8 хувь ногдож байна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) |
|---|---|
| Зам, тээвэр | 1,415.9 |
| Боловсрол | 1,329.4 |
| Эрчим хүч | 1,056.7 |
| Хот байгуулалт, барилга, орон сууц | 380.7 |
| Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучууд | 343.9 |
| Сангийн яам | 238.9 |
| Эрүүл мэнд | 213.8 |
| Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэр | 147.4 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 2 дугаар хавсралт
Өр, нөөц сан
Хуулийн төслөөр 2027 онд Засгийн газар өрийн үндсэн төлбөрт 5,987.2 тэрбум төгрөг төлнө. Мөн шинээр үүсгэх өрийн дээд хэмжээг тогтоожээ. Гадаад, дотоод зээллэгийн дээд хэмжээ 2,488.8 тэрбум, гадаад төслийн зээлийнх 3,877.3 тэрбум төгрөг байна. Аймаг, нийслэл 2,555.3 тэрбум төгрөг хүртэлх үнэт цаас гаргаж болно. Засгийн газрын гаргах өрийн баталгааны дээд хэмжээ 6,400 тэрбум төгрөг.
Төсвийн тогтворжуулалтын сангийн үлдэгдэл 2026 оны 8 дугаар сарын 28-ны байдлаар 2,940.1 тэрбум төгрөг байжээ. 2027 онд санд 483.8 тэрбум төгрөг нэмж хуримтлуулна.
Орон нутаг
Төслөөр 14 аймагт нийт 395.3 тэрбум төгрөгийн санхүүгийн дэмжлэг олгоно. Харин 8 аймаг, нийслэлээс улсын төсөвт 2,138.7 тэрбум төгрөг төвлөрүүлнэ. Үүний 1,565.2 тэрбум төгрөг буюу 73.2 хувийг Өмнөговь аймаг дангаараа төвлөрүүлэх юм. Орон нутгийн хөгжлийн санд 21 аймаг, нийслэлд нийт 587.8 тэрбум төгрөгийн шилжүүлэг хийнэ.
Нэгдсэн төсөв өөр тоо харуулдаг
Энэ мэдээнд дурдсан тоо нь зөвхөн улсын төсвийнх юм. Нэгдсэн төсөвт улсын төсвөөс гадна орон нутгийн төсөв, нийгмийн даатгалын болон бусад сангууд ордог. Ерөнхий сайд Н.Учрал 2026 оны 9 дүгээр сарын 25-нд УИХ-ын чуулганд танилцуулахдаа нэгдсэн төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлогыг 41.3 их наяд, нийт зарлагыг 43.6 их наяд төгрөг гэж мэдэгдсэн. Тэрбээр төсвийн алдагдлыг дотоодын нийт бүтээгдэхүүний (ДНБ) хоёр хувьд барина гэжээ.
Цувралын дараагийн дугаарт улсын төсвийн хамгийн их хөрөнгө оруулалттай салбар болох зам, тээврийн төслүүдийг дэлгэрэнгүй авч үзнэ.
Аргачлал
Тоог Засгийн газрын 2026 оны 8 дугаар сарын 31-нд УИХ-д өргөн мэдүүлсэн Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл, түүний 2 дугаар хавсралтаас авав. Сая төгрөгөөр бичигдсэн дүнг тэрбум төгрөг болгон нэг оронтой бутархайгаар тоймлов. Орлого, зарлагын зөрүү, эзлэх хувь, төслийн тоо, үргэлжлэх ба шинэ төслийн нийлбэрийг хавсралтын мөр бүрээс кодоор тооцоолов. УИХ-ын хэлэлцүүлгээр дүн өөрчлөгдөж болно.
Холбоотой мэдээ
