Амжилтаас үл хамаарах, өөртөө итгэлтэй хүүхэд өсгөх зургаан сургамж

Хүүхдийн дүн, тэмцээний үр дүн, гаргасан шийдвэрээс илүүтэйгээр тухайн мөчид юу мэдэрч байгааг нь ойлгох нь эцэг эхийн харилцаанд чухал байр суурь эзэлдэг. Рим Раудагийн 200 гаруй гэр бүлтэй ажилласан ажиглалтаар, хүүхдийг амжилтаар нь хэмжихээс илүү сэтгэлзүйн аюулгүй байдал, өөрийнхөөрөө байх итгэлийг нь дэмжих шаардлагатай байдаг байна. Хүүхэд бүтэлгүйтсэн, урам хугарсан үед эцэг эх нь шууд буруутгахын оронд бэрхшээлийг нь сонсож, мэдрэмжийг нь хүлээн зөвшөөрөх нь харилцааг хамгаална. Тиймээс “Яагаад илүү сайн хичээллээгүй юм бэ?” гэж асуухын оронд “Чи өөр үр дүн хүсэж байсныг би мэднэ. Одоо ямар санагдаж байна?” гэж хандах нь илүү дэмжлэгтэй яриа болж чадна.

Эндээс гарах эхний сургамж нь хүүхдийн үр дүнг биш, туулж буй туршлагыг нь харах явдал юм. Хүүхэд амжилт гаргасан эсэхээс үл хамааран хэцүү зүйлтэй нүүр тулж, түүнийгээ тайлбарлах боломжтой байх хэрэгтэй. Мөн бусдын сэтгэл дундуур байдал хүүхдийн зөв сонголтыг үгүйсгэхгүй гэдгийг ойлгуулах нь өөрийн байр суурийг хамгаалах итгэлийг төлөвшүүлнэ. “Чиний сонголтод хэн нэгэн сэтгэл дундуур байж болно, гэхдээ тэр сонголт чамд зөв хэвээр байж чадна” гэж хэлэх нь бусдын хүлээлт, өөрийн үнэт зүйлийг ялгаж харахад тусална.

Хүүхдийг ухаантай, тамирчин, хариуцлагатай гэх мэт ганц тодорхойлолтоор хязгаарлахгүй байх нь дараагийн чухал зарчим юм. Нэг л чанар, нэг л үүрэгтэй холбож өсгөвөл хүүхэд өөрийгөө зөвхөн тэр дүрээрээ үнэлэх эрсдэлтэй бөгөөд бусад тал, сонирхол, алдаагаа нуухад хүрч болно. Харин төрөлхийн чадварыг нь магтахаас илүү хичээл зүтгэл, тууштай байдлыг нь үнэлэх нь хөгжих боломжийг нээлттэй үлдээнэ. “Чи хэцүү байсан ч үргэлжлүүлсээр ирсэн” гэх мэт үг нь үр дүн төгс байгаагүй ч хөдөлмөр, тэсвэрийг нь анзаарч байгааг харуулдаг.

Хүүхэд уурлах, санал нийлэхгүй байх, эсвэл эцэг эхийн шийдвэрт дургүйцэх үе зайлшгүй гарна. Ийм үед хил хязгаар тогтоосон хэвээр байх боловч харилцаа тасрахгүй гэдгийг тодорхой харуулах нь өөр нэг сургамж болж байна. “Чи миний шийдвэрт уурлах эрхтэй. Хариулт өөрчлөгдөхгүй, бидний харилцаа ч хэвээрээ” гэж хэлэх нь мэдрэмжийг нь үгүйсгэхгүйгээр шийдвэрээ хадгалах боломжийг өгнө. Өөрөөр хэлбэл, санал зөрөлдөөн нь хайр, холбоо, харилцан хүндэтгэлийг автоматаар үгүй хийх шалтгаан биш гэдгийг хүүхэд мэдэрч чадна.

Амжилтгүй, хүнд үед хүүхдээ орхихгүй байх нь эдгээр зарчмын гол цөм юм. Хүүхэд алдаа гаргасан, хүссэн үр дүндээ хүрээгүй, эсвэл бусдын хүлээлтийг биелүүлээгүй үед ч гэр бүлдээ харьяалагддаг мэдрэмж нь хэвээр үлдэх ёстой. “Энэ хэцүү байна. Би чамтай хамт байна” гэж хэлэхийн зэрэгцээ “Чамайг амжилтад хүрэхийг харах надад сайхан байдаг. Гэхдээ энд харьяалагдахын тулд намайг хэзээ ч гайхшруулах шаардлагагүй” хэмээн баталгаажуулж болно. Рим Раудагийн ажигласнаар, ийм хандлага нь хүүхдэд бүтэлгүйтэл, санал зөрөлдөөнийг айдасгүй даван туулж, тогтвортой өөртөө итгэх итгэл болон эрүүл харилцааг төлөвшүүлэхэд дэмжлэг үзүүлнэ.