АНУ, Хятадын дээд хэмжээний уулзалт хиймэл оюун ба худалдааны эрсдэлийг зохицуулах яриаг урагшлуулав

АНУ, Хятадын удирдагчдын дээд хэмжээний уулзалт олон нийтэд харьцангуй эв найртай өнгө аясаар өрнөж, өрсөлдөөнийг “хязгаар дотор” барих мессеж давамгайлсан талаар CNBC-ийн Daily Open тоймд дурджээ. Ши Жиньпин хоёр улсын “ашиг сонирхол гүнзгий уялдаа холбоотой” хэмээн онцлоод, “эрүүл өрсөлдөөн байх ёстой бөгөөд хязгаар дотор баригдах ёстой” гэсэн байна. Харин Дональд Трамп “илүү тэнцвэртэй худалдааны харилцааг дэмжихээр ажиллаж байна” гэж хэлж, “тулгамдсан асуудлууд”-ыг дурдсан гэж мэдээлэгдэв.

Энэ удаагийн уулзалтаар зөвхөн тарифын маргаан бус, шинээр гарч буй эрсдэлийн сэдэв илүү тодорхой хэлбэрт орсон нь анхаарал татав. Хятадын Худалдааны яам хиймэл оюунд тусгайлсан анхны яриа хэлэлцээ болсон гэдгийг баталсан гэж мэдээлжээ. Түүнчлэн АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент, Хятадын Төрийн зөвлөлийн Шадар сайд Хэ Лифэн хиймэл оюунтай холбоотой эрсдэлийг харилцан сэрэмжлүүлэх механизм байгуулах асуудлыг хэлэлцсэн гэж мэдээлэгдэв. Хэрэв энэ чиглэлийн суваг тогтмолжвол технологийн өрсөлдөөний хурцадмал байдлыг шууд намжаахгүй ч ойлголтын зөрүү хуримтлагдахаас сэргийлэх нэг гарц болж магадгүй.

Худалдааны асуудал дээр талуудын хэлэлцээ тарифын бууруулалт, мөн өнгөрсөн аравдугаар сард тохирсон худалдааны зохицуулалтыг сунгах асуудлыг хамарсан гэж мэдээлэгдсэн байна. Зах зээлүүдийн хувьд тарифтай холбоотой тодорхойгүй байдал, экспортын хяналтын хүрээ тэлэх эрсдэл нийлүүлэлтийн сүлжээнд огцом савлагаа үүсгэхээс эмээдэг. Тиймээс яриа үргэлжилж, ядаж үйл явц нь тасалдахгүй байх нь нийлүүлэлтийн эрсдэлийг намжааж, тогтворжилтын хүлээлтийг дэмжих суурь гэж үнэлэгдэхээр байна. Трамп мөн “Өнөөдөр бид эдгээр салбарт гаргах шийдвэрүүд олон арван жил энх тайван, хөгжил цэцэглэлтийг дэмжиж чадна” гэж хэлсэн гэж мэдээлэгдэв.

Дипломат дохио зангаа ч анхаарал татсан. Цагаан ордон төрийн зоогны цэсийг “Америкийн орц найрлага, Хятадын нарийн нөлөөтэй” хослуулсан гэж тодорхойлсон гэж мэдээлэгдэв. Зоогт Apple-ийн Тим Күүк, Nvidia-ийн Женсен Хуанг, Tesla-ийн Илон Маск, AMD-ийн Лиза Су зэрэг АНУ-ын томоохон компанийн удирдлагууд оролцсон гэж мэдээлжээ. Харин бэлтгэлтэй танил эх сурвалж CNBC-д, Ши Жиньпиний айлчлалд дагалдан ирэх Хятадын компаниуд зоогт уригдсан эсэх нь тодорхойгүй гэж ярьсныг дамжуулсан байна.

Уулзалтын мессеж “эрүүл өрсөлдөөн” рүү чиглэсэн ч, энэ нь бодлогын бодит шийдвэрүүдийн дарамтыг арилгаагүй хэвээр. Олон улсын санхүүгийн хүрээлэн “сонгууль ба богино хугацааны түргэн аргацаалт харгис мөчлөг үүсгэж, өрийн өсөлтийн захын үр ашиг буурах тусам урт хугацааны эмзэг байдал нэмэгдэнэ” гэж анхааруулсан гэж мэдээлэгдэв. Сонгуулийн мөчлөгөөс шалтгаалсан түргэн шийдлүүд давамгайлах үед тариф, экспортын хяналт зэрэг богино хугацаанд “оноо” авах арга хэмжээнүүд хэлэлцээний орон зайг агшаах эрсдэлтэй. Тиймээс хиймэл оюуны эрсдэлийн сэрэмжлүүлгийн механизм, тарифын ярианы үргэлжлэл зэрэг нь ойрын хугацаанд нэг мөсөн “том тохиролцоо” авчрахгүй байсан ч харилцааг бүр мөсөн мухардалд оруулахгүй байхад чиглэсэн хамгаалалтын утга агуулгатай харагдаж байна.