АНУ-Хятадын худалдааны хэлэлцээний үр дүнгийн дэлгэрэнгүйг Даваа гарагт танилцуулна гэж төлөөлөгч мэдэгдэв

АНУ-ын Худалдааны төлөөлөгчийн газрын тэргүүн Жэймисон Гририйн мэдээлснээр АНУ, Хятадын худалдааны хэлэлцээний үр дүнгийн дэлгэрэнгүйг Даваа гарагт танилцуулна. Хэлэлцээний явцад талууд тарифын маргаанд өртөх зарим гол нэр төрлийн барааг тусад нь чөлөөлөхөөр тохиролцсон гэж тэр хэлэв. Үүний зэрэгцээ тохиролцооны тодорхой хүрээнд ямар ангиллуудыг “маргаанаас гадуур” үлдээх, цаашид ийм арга барил үргэлжлэх эсэх нь зах зээлд анхаарал татахаар байна.

Гририйн ярьснаар АНУ хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн, эмнэлгийн төхөөрөмж нийлүүлэхээр ярьсан бол Хятадаас “мэдрэмтгий бус” хэрэглээний бараа авахаар хэлэлцсэн байна. “Бид зохицуулалттай худалдааны нөхцөлд байна, ахиц гарсан бөгөөд Хятадтай хийсэн сүүлийн хэдэн долоо хоногийн хэлэлцээний ололтын дэлгэрэнгүйг Даваа гарагт илүү тодорхой танилцуулна гэж бодож байна” гэж тэр хэлжээ. Мөн “бид тэднээс мэдрэмтгий бус хэрэглээний бараа зэрэг бусад зүйлсийг авч байна” хэмээн нэмж дурдсан байна.

Энэ удаагийн хэлэлцээ нь харилцан тариф 100 хувиас давсан худалдааны мөргөлдөөнийг зогсоохоор байгуулсан тохиролцоог үргэлжлүүлэх асуудалтай давхцаж өрнөсөн. АНУ-ын Сангийн яамны сайд Скотт Бессент Хятадын Шадар сайд Хэ Лифэнтэй уулзсаны дараа талууд уг тохиролцоог нэгдүгээр сарын 10 хүртэл сунгахаар зөвшилцсөн гэж мэдээлжээ. Ингэснээр ойрын хугацаанд дахин хурцадмал байдал үүсэх эрсдэлийг хумьж болох ч бодит хэрэгжилт, ямар бараа тусдаа үлдэх нь ирэх мэдэгдлээр илүү тодорхой болох төлөвтэй байна.

Гэхдээ технологийн эрсдэл бүрэн арилсангүй. Гририйн хэлснээр одоогийн хэлэлцээнд экспортын лиценз шаарддаг цөөн хэмжээний, АНУ-д үйлдвэрлэсэн өндөр зэрэглэлийн чипс хамрагдаагүй. Тэрээр эдгээрийг “Америкийн технологийн титэм эрдэнэ” гэж тодорхойлоод, “супер хиймэл оюуны өрсөлдөөнд давуугаа хадгалах түлхүүр учраас ийм яриа энэ хэлэлцээнд бодитоор өрнөөгүй” гэсэн байна.

Энэ нь худалдааны хэлэлцээний зарим хэсэг урагшилж байгаа мэт харагдавч өндөр технологийн зангилаа сэдвүүд үндсэндээ тусдаа үлдэж буйг илтгэнэ. Нөгөө талд, Грир “ирээдүйд худалдааны маргаан, эсвэл тарифын арга хэмжээ гарсан ч зарим салбарыг тусад нь үлдээх чиглэлд Хятадтай хэд хэдэн асуудлаар тохиролцсон” гэж хэлсэн нь хоёр талын харилцаанд тодорхой “хашлага” тогтоох оролдлого байж болох юм. Ямар салбар, ямар бараа энэ зохицуулалтад багтах нь Даваа гарагт гарах дэлгэрэнгүй мэдээллээс хамаарна.

Одоогоор Цагаан ордон, АНУ-ын Худалдааны төлөөлөгчийн газар болон АНУ-ын Сангийн яамны шугамаар өгч буй дохио нь тарифын хурц маргааныг намжаахын зэрэгцээ зарим барааг тусгаарлах замаар хэлэлцээг ажил хэрэгч түвшинд барих хандлага ажиглагдаж байна. Харин өндөр зэрэглэлийн чипс зэрэг лицензийн хязгаарлалтад ордог бүтээгдэхүүн энэ удаагийн багцад ороогүй тул хоёр улсын технологийн өрсөлдөөнтэй холбоотой мэдрэмтгий асуудлууд дараагийн шатанд ч хэвээр үлдэхээр байна. Даваа гарагт гарах дэлгэрэнгүй тайлбар нь энэ удаагийн “ахиц”-ын хүрээ, хязгаарын талаар илүү тодорхой зураг өгөх төлөвтэй.