АНУ Ираны бүх агаарын тээвэрлэгчийг зогсооно гэж мэдэгдсэн нь бүс нутгийн хурцадмал байдлыг нэмэгдүүлэв

АНУ-ын Сангийн яамны сайд Скотт Бессент Ираны бүх агаарын тээвэрлэгчийг есдүгээр сарын 23-наас зогсооно гэж мэдэгдэв. Тэрээр CNBC-ийн Squawk Box нэвтрүүлэгт ярихдаа Ираны тээвэрлэгчид нислэг үйлдэх тохиолдолд түлш нийлүүлэх, газардах үйлчилгээ үзүүлэх, тасалбар борлуулахыг хориглох бөгөөд зөрчсөн байгууллагууд ам.долларын системээс хасагдана гэдгийг тодотгосон. Энэ нь зөвхөн агаарын тээврийн чиглэлд бус, бүс нутгийн логистик, үйлчилгээний сүлжээнд шууд дарамт үүсгэх хөшүүрэг болохоор байна.

Бессентийн тайлбарлаж буйгаар хоригийн хэрэгжилт нь нислэгийн үйлчилгээний бүрэн хэлхээг онилж байгаа юм. “Хэрэв тэд газарлавал түлш өгч болохгүй, буудлын үйлчилгээ үзүүлэхгүй, тасалбар ч борлуулахгүй, эс тэгвээс ам.долларын системээс хасагдана” гэж тэр хэлэв. Ийм бүтэцтэй арга хэмжээ нь нисэх онгоц буух боломжтой талбар, шатахууны нийлүүлэлт, зорчигч тээврийн борлуулалтын сувгуудыг зэрэг хаах замаар нөлөөг хурдан тэлэхээр тооцоолсоныг харуулж байна. Үр дагаварт нь түлшний нийлүүлэлт, буудлын үйлчилгээний эрсдэл өсөж, тээвэр болон эрчим хүчний сүлжээний тодорхойгүй байдал нэмэгдэх төлөвтэй.

Энэ мэдэгдэл АНУ Ираныг эдийн засгаар тусгаарлах зорилгын хүрээнд өнгөрсөн долоо хоногт ОХУ-ын төрийн хяналттай VTB Bank-д шинэ хориг тавьснаа зарласны дараахан гарч ирлээ. Ирантай холбоотой хоригийн хүрээг илүү өргөн санхүү, үйлчилгээний зангилаанд шилжүүлж байгаа нь анхаарал татаж байна. Санхүүгийн сүлжээ болон үйлчилгээ үзүүлэгчдийн эрсдэлийн үнэлгээг хатууруулснаар зах зээл дэх гүйлгээний зардал, дүрмийн мөрдөлтийн дарамт өсөх магадлалтай. Энэ нөхцөл байдалд аж ахуйн нэгжүүд хамрах хүрээ, хариуцлагын шугамaa илүү нягт шалгах шаардлагатай болж байна.

Нөгөө талд, Их Британи Ираны дэмжлэгтэй Хуситын босогчдын эсрэг Саудын Арабт дэмжлэг үзүүлж, Royal Air Force Саудын онгоцуудад агаараас агаарт цэнэглэлт хийхээр болж магадгүй гэж мэдээлэв. Ерөнхий сайд Энди Бөрнхэм уг зохицуулалт хэдхэн долоо хоног үргэлжилж, нөхцөл байдлыг тогтмол хянахаар байна гэж сэтгүүлчдэд хэлсэн. “Британи болон бүс нутгийн ашиг сонирхлыг хамгаалж, нефтийн замуудыг нээлттэй байлгахын төлөө бид арга хэмжээ авч байна” гэж Бөрнхэм онцолсон нь аюулгүй байдлын шалтгааныг шууд нефтийн урсгалтай холбож байна. Ингэснээр бүс нутагт агаарын болон тэнгисийн тээврийн эрсдэлийн зураг нэгэн зэрэг хурцдаж буй дүр зураг тодорч байна.

Мэдээллээр Хуситын босогчид Улаан тэнгис дэх Перим арлыг эзэлснээр Баб-эль-Мандебийн хоолойд нөлөөгөө нэмэгдүүлсэн байна. Баб-эль-Мандебийн хоолой нь Хормузын хоолойг тойрч нефть экспортлох чухал хувилбар бөгөөд Саудын Арабын East-West хоолой Улаан тэнгисээр экспортын урсгалыг шилжүүлэх боломжтой гэж тэмдэглэгдэж байна. Энэ зангилаанд тогтвортой байдал алдагдах тусам эрчим хүчний нийлүүлэлтийн чиглэл, даатгал, ложистикийн төлөвлөлт дээрх эргэлзээ улам нэмэгдэнэ. НАТО-гийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Марк Рютте мөн BBC-д өгсөн ярилцлагадаа Европын холбоотнууд Саудын Арабт дэмжлэг үзүүлэх талаар утсаар ярих боломжтой гэж илэрхийлж, “Европын холбоотнуудын хооронд яаж зохицуулах талаар зарим дуудлага явж байгаа нь гайхах зүйл биш” гэжээ.

АНУ-ын зарласан арга хэмжээ бодитоор хэрэгжих мөч нь есдүгээр сарын 23 гэж тодорхой заагдсан нь зах зээлд хугацааны дарамт үүсгэж байна. Үйлчилгээ үзүүлэгчид, нисэхийн дэд бүтэцтэй холбоотой компаниуд, төлбөр тооцооны сувгуудын оролцоо зэрэг олон давхар эрсдэл зэрэгцэн гарч ирэхээр байгаа нь нийлүүлэлтийн сүлжээний шийдвэрүүдийг түргэсгэхээр байна. Эцэст нь, аюулгүй байдал, хоригийн бодлого хоёр нэгэн зэрэг чангарч буй энэ зураглалд бүс нутгийн тээвэр, эрчим хүчний урсгалтай холбоотой тодорхойгүй байдал дараагийн мэдэгдлүүд хүртэл өндөр хэвээр үлдэх төлөвтэй байна.