Балбад Буди Гандаки мөрөн үерлэж, дэд бүтэц болон усан цахилгаан станцад хохирол учруулав

Балбын эрх баригчдын мэдээлснээр тус улсын төв хэсгээр урсдаг Буди Гандаки мөрөн үерлэж, байшин сууц, гүүрүүдийг урсган, усан цахилгаан станцын нэг хэсгийг эвдэж гэмтээжээ. Армийнхан Горкха дүүргийн голын эргээс 50 орчим хүнийг аварсан бөгөөд одоогоор нас баралт бүртгэгдээгүй ч таван хүн сураггүй хэвээр байна. Үерийн улмаас олон өрх орон гэрээсээ дайжин гарч, аврах ажиллагаа үргэлжилж байгаа гэж албаныхан мэдэгдэв.

Ням гарагийн үер Дашайн баярын эхний өдрийг угтах бэлтгэл ид өрнөж байх үеэр тохиосноор нөхцөл байдал илүү эмзэгджээ. Орон нутгийнхны нийтэлсэн бичлэгт догшин урсгал хөндий рүү түрж орж ирээд бүтэн барилгын цогцолборыг хаман урсгаж буй агшин харагдсан байна. Үерийн шалтгаан одоогоор тодорхойгүй байгаа нь сэрэмжийн түвшинг хадгалж, хүмүүнлэгийн хэрэгцээ нэмэгдэх эрсдэлийг өндөрсгөж болзошгүй байна.

Балбын Үндэсний гамшгийн эрсдэлийг бууруулах, удирдлагын газар үерийн улмаас арван орчим байшин, хэд хэдэн дүүжин гүүр урсаж, усан цахилгааны төсөл гэмтсэн төдийгүй барилгын зарим тоног төхөөрөмжийг авч одсон гэж мэдээлжээ. Албаныхны хэлснээр нэг цэг дээрх усны түвшин хэдхэн цагийн дотор 2 метрээс бараг 8.5 метр хүрч огцом өссөн байна. Ийм богино хугацаанд ийм өндөр өөрчлөлт гарсан нь голын дагуух суурин, дэд бүтцэд цохилт өгч, нөхцөл байдал хурдтай даамжрах орчныг бүрдүүлсэн гэж үзэж байна.

Шалтгааны талаар янз бүрийн таамаг яригдаж байна. Зарим эх сурвалж хөрсний нуралт голын урсгалыг түр хааж, далан мэт тогтсон ус нэгэн зэрэг задран урссан байж магадгүй гэж үзсэн бол, бусад нь дээрх хэсэгт мөсний нуранги болсон тухай нутгийн иргэдийн яриаг дурджээ. Гэсэн ч сүүлийн үерийн яг тодорхой шалтгаан тодорхойгүй хэвээр байгаа бөгөөд мэдээлэл цуглуулах боломж хязгаарлагдсан талаар ч албаныхан анхааруулж байна.

Энэ удаагийн үерийн үед үндсэн хяналтын суваг тасалдаж, газар дээрх үнэлгээ хийхэд саад болжээ. Бинод Паражулигийн хэлснээр “Манай гидрологийн станцыг урсгаж, тухайн цэгээс өгөгдөл ирэхээ больсон” байна. Уг нөхцөл нь шалтгааныг тогтоох, цаашдын эрсдэлийг тооцоолох ажилд хүндрэл үүсгэж, орон нутгийнхны хувьд тодорхойгүй байдал үргэлжлэх магадлалыг нэмэгдүүлж байгаа гэж үзэж байна.

Хүмүүнлэгийн байгууллагууд мөн хариу арга хэмжээг өргөжүүлж эхэлжээ. Save the Children байгууллага Ням гарагийн үерт хариу үзүүлэх яаралтай тусламжийн багийг дайчлан ажиллуулж байна. Тус байгууллагын Тара Четтригийн хэлснээр “Хүүхдүүдийн амьдрал ахин л агшин зуур орвонгоороо эргэлээ” бөгөөд хохирлын бодит хэмжээг бүрэн тогтоогоогүй ч зарим нь гэр орон, сургууль, хамт олноо алдах эрсдэлтэй байгааг онцолсон байна.

Мэргэжилтнүүдийн үнэлснээр энэ удаагийн шавар, хог хаягдлын урсгал нь наймдугаар сард болсон сүйрлийн шинжтэй аянгын үерээс хэмжээ багатай, удаан явсан гэжээ. Гэсэн ч таван хүн сураггүй хэвээр байгаа, мөн дэд бүтцийн гэмтэл бүрэн тогтоогдоогүй нөхцөлд эрэн хайх, нөхөн сэргээх ажил зэрэгцэн үргэлжлэхээр байна. Албаныхан газар дээрх мэдээлэл, үнэлгээг нэгтгэхээр ажиллаж байгаа бөгөөд шалтгаан тодорхойгүй хэвээр байгаа нь сэрэмжлэл сулруулахгүй байх шаардлагыг дахин сануулж байна.