BBC-ийн мөрдөн сурвалжилгын дараа хугацаанаасаа өмнө суллагдсан багшийг Индонезид дахин хорив

Зүүн Жава дахь Шиддикийя исламын дотуур сургуульд багшилж байсан Мочамад Субчи Азал Цани буюу Бечи тэнсэнгээр хугацаанаасаа өмнө суллагдсаныг BBC Eye-ийн далд мөрдөн сурвалжилга ил болгосны дараа Индонезид дахин хоригджээ. Тэрээр 2022 онд эмэгтэй сурагчид бэлгийн хүчирхийлэл үйлдсэн хэрэгт буруутгагдан долоон жилийн ял сонссон байна. Сурвалжилгын төвд 2025 оны наймдугаар сард түүнийг ялынхаа хагасаас нь ч хүрэлгүй сулласан шийдвэр орсон юм.

BBC Eye түүнийг тэнсэн суллагдсан талаар хохирогч эмэгтэйд хууль ёсоор мэдэгдэх ёстой байсан ч мэдээлээгүй гэж тэмдэглэсэн байна. Индонезийн Цагаачлал, хорих байгууллагын яам үүнийг өмнө нь ялын хугацаа хорогдуулах журмын дагуу суллагдсан гэж BBC-д тайлбарласан. Гэхдээ нууц тэнсэн суллалт ил болсны дараа олон нийтийн эсэргүүцэл өрнөж, парламентын хууль тогтоогчид асуудлыг тодруулахыг шаарджээ.

Энэ шахалтад үндэслэн засгийн газар иж бүрэн хянан шалгалт явуулахаа зарласан байна. Шалгалтын дүгнэлтээр тэнсэн суллалтад алдаа гарсан нь тогтоогдож, тэнсэлтийг хүчингүй болгосон тул Бечиг дахин шоронд хүргэсэн гэж мэдээлэв. Хэргийн явц олон нийтэд ил болсон нь түүнийг суллах шийдвэр хэрхэн гарсан, хяналт хаана алдагдсан бэ гэдэг асуултыг улам хурцатгалаа.

Прокурорууд анх илүү хүнд ял хүссэн ч шүүхийн шатанд хэд хэдэн сурагчийн хүчиндэх хэрэгт цагаатгагдаж, нэг сурагчийн бэлгийн хүчирхийллийн хэргээр ял авсан гэж мэдээлжээ. Хохирогчдын дуу хоолой энэ удаад илүү тод сонсогдсон бөгөөд “Би үүнийг өөр хэнд ч тохиолдохгүй байгаасай гэж залбирч байна, цаашид Индонезид хууль шударгаар хэрэгжээсэй” хэмээн нэг нь ярьсан байна. Нөгөө талаас “Би үнэхээр гайхсан, засгийн газар энэ хэргийг ингэтлээ нарийвчлан анхаарч, бидэн шиг хохирогчдыг тоосонд нь баяртай байна” гэжээ.

Гэхдээ энэ хэрэг зөвхөн нэг хүний тэнсэн суллалтын тухай маргаанаар дуусахгүй шинжтэй. “Мэдээж хариуцлага тооцно” гэж хэлсэн байр суурь, мөн “ийм алдаа эсвэл зөрчил дахин давтагдахгүй байхыг бид баталгаажуулахыг хүсэж байна” гэх шаардлага зэрэг нь тэнсэнгийн журам, хяналтын тогтолцоог бүхэлд нь шалгах улстөрийн дарамтыг нэмэгдүүлж байна. Зарим хохирогч “Би түүний боол шиг харьцуулагдсан, хоригдож, хүчиндүүлж, зодуулсан” хэмээн мэдүүлж, “юу ч болоогүй, яг л юу ч болоогүй юм шиг” өнгөрдөг байдлыг шүүмжилжээ. Тэд мөн “олон дагагчтай, нөлөө бүхий шашны зүтгэлтнүүд” нийгмийн уур амьсгал, хандлагад нөлөөлдөг талаар дурдсан байна.

BBC мөрдөн сурвалжилгад нь холбоотой тайлбар авахаар Бечи, түүний ээж болон Shiddiqiyyah boarding school-д хандсан ч хариу өгөөгүй байна. Хэрэг дахин хоригдлоор төгссөн ч тэнсэн суллалтыг зохицуулдаг журам, мэдээлэх үүрэг, хяналтын механизм бодит ажиллаж байна уу гэдэг шалгалт цааш үргэлжлэх төлөвтэй. Олон нийтийн итгэл, хохирогчдын хамгаалал хоёрын аль нь ч энэ удаад анхаарлын гадна үлдэх боломжгүй болжээ.