Бодлого боловсруулагчид хиймэл оюуны ажлын байрны цохилтыг анхааруулж, залуусыг хамгаалах арга хэмжээнд шилжив

Хиймэл оюун хөдөлмөрийн зах зээлийг “удаан хөдөлдөг цунами” шиг өөрчилж эхэлснийг Олон улсын валютын сангийн тэргүүн захирал Кристалина Георгиева анхаарууллаа. Тэрээр ажлын байрны бүтэц сууриараа өөрчлөгдөх үед хамгийн эмзэг бүлэг нь хөдөлмөрийн зах зээлд дөнгөж хөл тавьж буй залуус гэдгийг тодотгов. Бодлого боловсруулагчдын анхаарал өртөлтийн эрсдэлээс гадна өсөлт ажлын байранд шилжихгүй байх асуудал руу шилжиж байна. Өөрөөр хэлбэл, шинэ технологийн өгөөж нь хөдөлмөр эрхлэлтэд түгээмэл мэдрэгдэхгүй бол итгэл сулрах эрсдэл нэмэгдэнэ.

ОУВС дэлхий даяарх ажлын 40 хувь нь өөрчлөгдөх, буурах эсвэл үгүй болох магадлалтай гэж тооцоолсон нь хэлэлцүүлгийг илүү бодит болгож байна. Үнэлгээгээр хиймэл оюунд өртөлт өндөр хөгжилтэй эдийн засгуудад 60 хувь, бага орлоготой орнуудад 23 хувь байгаа нь нөлөөллийн тархалт жигд биш гэдгийг харуулна. Ингэснээр нэг талд нь бүтээмжийн өсөлт амлагдаж буй ч нөгөө талд нь орлогын тэгш бус байдал, ур чадварын зөрүү гүнзгийрэх нөхцөл бүрдэхээр байна. Георгиевагийн хэлснээр, технологийн давалгаа удаан хөдөлж байгаа мэт боловч ирээдэх тусам хөдөлмөрийн зах зээл дээрх дарамт нь мэдрэгдэхүйц хуримтлагдана.

Өсөлтийн тал дээр түүний өгсөн зураглал Азид хоёр өөр хурдтай өрнөхөөр байгаа юм. Георгиевагийн тооцоогоор хиймэл оюуны нэвтрэлт хөгжингүй Азид өсөлтийг 0.5–1 нэгж хувиар, хөгжиж буй Азид 0.2–0.8 нэгж хувиар нэмэгдүүлэх боломжтой. Гэвч энэ боломж бодит үр дүн болж буухын тулд хөдөлмөрийн зах зээл рүү алхаж буй шинэ үеийнхэнд хүрэх “эхний шат”-ны боломж хумигдахгүй байх шаардлага тавигдаж байна. Тэрээр ялангуяа залуусыг хамгийн их санаа зовоох бүлэг гэж нэрлэсэн нь бодлогын чиглэлийг шууд тодорхойлж өглөө.

Сингапурын Ерөнхийлөгч Тарман Шанмугараратнам залуусыг ажилтай болгох хямралын үеийн дэмжлэгийг түр зуурын арга хэмжээ гэж харахаас татгалзахыг уриалсан. Түүний үзсэнээр, энэ нь “хямралын үеийн арга хэмжээ” биш, харин бүтцийн бодлогын багцын нэг хэсэг гэж үзэх цаг болсон. Тэрээр сургуулиа төгсөөд авах анхны ажил, өөрөөр хэлбэл ажил эрхлэлтийн эхний шатны эрэлт одоо багасаж байгааг онцоллоо. Цаашлаад “нэгэн зуун жилийн дараа анх удаа төгсөгчдийн эрэлт буурлаа” гэж хэлсэн нь хөдөлмөрийн зах зээлийн дараагийн мөчлөгт залуусын эрсдэл хэр хурдан өсөж буйг илтгэв.

Дэлхийн банкны Ерөнхийлөгч Ажай Банга хөдөлмөр эрхлэлтийн бодит шийдлийг зах зээлийн шингээлттэй холбож тайлбарлав. Тэрээр ирэх 15 жилд 18 нас хүрэх 1.2 тэрбум залууг хувийн хэвшил голлон шингээх шаардлагатайг хэлээд, ажлын байрыг хувийн хөрөнгө л бий болгодог гэж тэмдэглэсэн. Энэ байр суурь нь залуусын асуудлыг зөвхөн сургаж бэлтгэх хүрээнээс гаргаж, ажлын байр шинээр бий болгох хөрөнгө оруулалтын орчин, бизнесийн идэвхжилтэй нэг зураглалд авч үзэх шаардлагыг тавьж байна. Технологийн нэвтрэлтээс үүдэх өөрчлөлттэй зэрэгцээд, шинэ ажил үүсгэх хүчин чадлыг нэмэхгүй бол өсөлт “ажлын байр” болж хөрвөхгүй гэсэн анхааруулга эндээс улам тод сонсогдоно.

ОУВС-гийн тавьж буй эрсдэлийн тооцоо, Сингапурын талаас дэвшүүлсэн “тогтмол хэрэгсэл” болгох санаа, Дэлхийн банкны хэлж буй хувийн хэвшлийн шингээлтийн шаардлага бүгд нэг цэгт огтлолцож байна: хөдөлмөрийн зах зээлд шинээр орж ирэх үеийнхэнд эхний боломжийг тэлэхгүй бол шилжилтийн өртөг хамгийн түрүүнд тэдэнд ирнэ. Хиймэл оюуны давалгаа өсөлтийн боломж авчрахын зэрэгцээ ажилд орох хаалгыг нарийсгах эрсдэлтэй үед бодлого боловсруулагчдын хэмжүүр нь зөвхөн үйлдвэрлэлийн өсөлт биш, хөдөлмөр эрхлэлтийн бодит үр дүн болж байна. Эцэст нь, итгэл суларч эхэлбэл технологийн үр өгөөж нийгэм даяар түгэхээс өмнө эсэргүүцэл, үл итгэх байдал түрүүлж тархах магадлалтайг тэдний яриа санууллаа.