Цахим орчин дахь алтны захиалгын нэртэй залилан нэмэгдэж, иргэдийг сорьц ба зөвшөөрлөө нягтлахыг анхааруулав

Цахим орчинд “алтны захиалга эхэллээ”, “алтан эдлэл захиалга” зэрэг зар нийтэлж, иргэдээс урьдчилан мөнгө авах тохиолдол давтагдаж байгааг анхаарууллаа. Ийм төрлийн хууль бус зар олширч, “захиалга” нэрийн дор урьдчилгаа татан төвлөрүүлэх эрсдэл нэмэгдэж буй тул хэрэглэгчид илүү нягт нямбай хандах шаардлагатай байна. Тухайлбал, алт болон алтаар хийсэн эдлэл захиалах, худалдан авахдаа тухайн мэдээлэл, саналын бодит байдлыг шалгахгүйгээр төлбөр шилжүүлэх нь хохирол дагуулах нөхцөл болж болзошгүйг сануулав. Иймээс иргэд эрсдэлийг бууруулах үндсэн алхмуудыг заавал хэрэгжүүлэхийг зөвлөж байна.

Алт, алтаар хийсэн эдлэл худалдан авах, захиалах үед хамгийн түрүүнд тухайн эдлэлд Монгол Улсын сорьцын баталгааны тэмдэг дарагдсан эсэхийг нягталж шалгах хэрэгтэй гэж зөвлөлөө. Сорьцын баталгааны тэмдэг нь тухайн бүтээгдэхүүний шаардлага хангаж буй эсэхийг таних суурь шалгуур болохыг онцлон дурдав. Цахим орчинд зураг, тайлбараар итгүүлэх оролдлого түгээмэл тул зөвхөн зарын текст, амлалт дээр үндэслэн шийдвэр гаргахгүй байхыг мөн анхаарууллаа.

Мөн худалдаалж буй этгээд нь Санхүүгийн зохицуулах хорооноос олгосон үнэт металл, үнэт чулуу болон тэдгээрээр хийсэн эдлэлийн арилжаа эрхлэх зөвшөөрөлтэй эсэхийг заавал шалгахыг зөвлөж байна. Энэ төрлийн зөвшөөрөлгүй этгээдээр дамжуулан захиалга өгөх, худалдан авалт хийх нь маргаан үүсэхэд хариуцлага тооцох боломжийг хязгаарлаж болзошгүй. Тиймээс иргэд зөвшөөрөлтэй худалдаачин мөн эсэхийг нягталж байж хэлцэл хийх нь зүйтэй гэж үзэв.

Анхааруулгын бас нэг гол цэг нь төлбөрийн сахилга бат байлаа. Зөвшөөрөлгүй этгээдийн дансанд урьдчилан төлбөр төлөх, аливаа гүйлгээ хийхгүй байхыг сануулж, ийм алхам нь залилангийн эрсдэлийг шууд бууруулна гэдгийг онцолсон. “Урьдчилгаа шилжүүл, дараа нь хүргэнэ” гэх схемээр мөнгө татах оролдлого давтагдаж буй нөхцөлд төлбөр хийхээс татгалзах нь хамгийн энгийн хамгаалалт болохыг дахин сануулав. Нэгэнт гүйлгээ хийгдсэн тохиолдолд хохирлоо барагдуулах үйл явц төвөгтэй болох эрсдэлтэйг ч хэрэглэгчид тооцох шаардлагатай.

Түүнчлэн хэт өндөр урамшуулал, ашиг амласан, эсвэл бусдыг татан оролцуулах саналтай мэдээлэлд болгоомжтой хандахыг зөвлөсөн байна. Ашгийн амлалт хэт “амархан”, эсвэл богино хугацаанд өндөр өгөөж өгнө гэх өнгө аястай байвал илүү нягталж шалгах шаардлагатай гэсэн дохио гэж үзэж болохоор байна. Сэжигтэй тохиолдол илэрвэл эрх бүхий байгууллагад мэдээлэхийг зөвлөж, хувь хүний анхаарал сэрэмжээс гадна мэдээлэл солилцоо нь эрсдэлийг хязгаарлахад чухал гэдгийг санууллаа. Эцэст нь иргэд цахим орчинд алт болон тэдгээрээр хийсэн эдлэлийг худалдан авах, захиалахдаа сорьцын баталгааны тэмдэг, зөвшөөрлийн мэдээлэл, төлбөр шилжүүлэх дансны хууль ёсны байдлыг давхар нягталж хэвшихийг онцолж байна.