Делид сөрөг хүчний гишүүдийг саатуулж, сонгуулийн ерөнхий комиссарыг огцрохыг шаардан жагсав

Делид сөрөг хүчний хууль тогтоогчид парламентаас Сонгуулийн комиссын төв байр руу жагсаж, Сонгуулийн ерөнхий комиссар Жянеш Кумарыг огцрохыг шаардах гэж оролдсон үеэр цагдаад саатуулагдлаа. Саатуулагдсан хүмүүсийн дунд Энэтхэгийн гол сөрөг хүчний удирдагч Рахул Ганди, түүний дүү Приянка болон бусад гишүүд багтсан бөгөөд тэднийг цагдаагийн автобуст суулган авч явсан байна. Гэвч удалгүй суллагдсан тэд Сонгуулийн комиссын төв байрны ойролцоо суулт эхлүүлжээ.

Дели хотын Цагдаагийн газрын дэд комиссар Манжийт Шеоран “Зарим парламентын гишүүд Сонгуулийн комиссын барилга руу өөр замаар орохыг оролдсон. Бид олон цэгт алба хаагч байршуулж, жагсагчдыг автобусанд суулган өөр өөр цагдаагийн хэлтэст хүргэсэн” гэж мэдэгдэв. Цагдаа саатуулсан гишүүдийн тоог зарлаагүй байна. Харин сөрөг хүчин янз бүрийн намаас нийт 237 парламентын гишүүн оролцсон гэж мэдээлсэн нь үйл явдлын цар хүрээг тодотгож байна.

Маргааны төвд Сонгуулийн комиссын хэрэгжүүлж буй Сонгогчдын нэрсийн тусгай нягтлан шалгалт байгаа юм. Энэ ажил 2025 оны зургаадугаар сард Бихар мужаас эхэлж, дараа нь бусад бүсэд өргөжсөн. Сонгуулийн комисс давхардсан ба эрхгүй сонгогчдыг хасах зорилготой гэж тайлбарлаж байгаа ч улс даяар төслийн жагсаалтаас 130 сая гаруй нэрийг хассан нь хүчтэй эсэргүүцэл өдөөжээ. Сөрөг хүчин, идэвхтнүүд олон эрх бүхий сонгогч буруугаар хасагдсан, үйл явцыг зохих журмаар явуулаагүй гэж буруутгасан бол эрх баригч Bharatiya Janata Party (BJP) болон Сонгуулийн комисс үүнийг няцааж байна.

Парламент дахь сөрөг хүчний өнгө аяс ч ширүүсэв. Конгрессын ерөнхийлөгч Малликаржун Харге “Энэхүү гурван шаардлага нь ‘буулт хийхгүй’” гэж мэдэгдсэн бол Рахул Ганди “Жянеш, болсон доо, анд минь. Одоо огцрох цаг” гэж хэлжээ. Харин BJP-ийн парламентын гишүүн Самбит Патра эсэргүүцлийг “Энэ бол ивээн тэтгэсэн оролдлого” хэмээн тодорхойлсон бөгөөд мөн “эмх замбараагүй байдал” гэх байр суурь илэрхийлсэн байна.

Зөрчил улс төрийн талбар дээр зогсохгүй институцийн дотоод ажиллагааны асуудал болон шүүхийн маргаан болж тэлжээ. Indian Express сонины мөрдөн сурвалжилгад Сонгуулийн комиссар Сухбир Сингх Сандху, Вивек Жоши нар 10 сарын хугацаанд дор хаяж 14 удаа өөрсдөд нь мэдэгдэлгүйгээр комиссын нэрээр шийдвэр, тушаал гарсан гэж албан ёсоор эсэргүүцсэн талаар дурдсан байна. Тус тайланд сонгогчдын нэрийн жагсаалтад нэмэлт, хасалт хийх, сонгогчдын өгөгдлийн сантай холбоотой хандалт, сонгуулийн өгөгдлийн аюулгүй байдал зэрэг асуудлыг хөндсөн бөгөөд зарим нь нэрсийн шинэчлэлийн хөтөлбөртэй шууд холбоотой байсан гэжээ.

Энэтхэгийн Сонгуулийн комисс нь Сонгуулийн ерөнхий комиссар болон хоёр сонгуулийн комиссараас бүрдэх гурван гишүүний байгууллага бөгөөд өөр өөр байр суурь байх нь байгууллагын хэвийн үйл ажиллагааны нэг хэсэг, харин эцсийн шийдвэрийг санал нэгтэй гаргасан гэж хамгаалав. Маргаан Энэтхэгийн Дээд шүүхэд хүрч, холбооны Засгийн газар болон Сонгуулийн комиссоос хоёр комиссарын зөвшөөрөлгүйгээр гол шийдвэр гаргасан гэх өргөдөлд хариу ирүүлэхийг шаардсан байна. Дээд шүүх шийдвэрийг санал нэгтэй, эсвэл олонхийн саналаар гаргах ёстойг тэмдэглэж, үйл явцыг тойрсон байж болзошгүй шийдвэрүүдийг хүчингүй болгох боломжтойг сануулсан ч энэ шатанд Кумарыг түдгэлзүүлэхээс татгалзаж, эхлээд тайлбар болон холбогдох баримтуудыг нягтална гэжээ.

Эндээс цааш маргаан улс төрийн эсэргүүцлээс гадна сонгуулийн шийдвэр гаргалт, институцийн итгэлцэлд үзүүлэх дарамтаар хэмжигдэхээр байна. Мягмар гарагийн жагсаалаас дөрвөн хоногийн өмнө Gen Z-ийн дэмжлэгтэй хошин, онлайн хөдөлгөөн гэж тодорхойлогддог Cockroach Janta Party (CJP) Мумбай, Делид мөн огцрох шаардлага тавьж, 10 дугаар сарын 10-нд дахин эсэргүүцэл зохион байгуулахаар уриалсан нь энэ сэдэв олон сувгаар үргэлжлэх дохио болж байна. Шүүхийн хяналт болон улс төрийн талцал зэрэгцэн өрнөх үед, сонгогчдын нэрсийн шинэчлэлийн явц өөрөө дараагийн томоохон сорилт хэвээр үлдлээ.