Дизелийн тохиролцоо Москвагийн улс төрийн хөшүүргийг нэмэгдүүлж болзошгүй

Америкийн Нэгдсэн Улсын завсрын сонгууль ойртож буй энэ үед Дональд Трамп шатахууны үнийг бууруулах улс төрийн дарамттай тулгараад байна. Тэрбээр Владимир Путинтэй тохиролцохдоо Орос улс дэлхийн зах зээлд 4.8 сая метр тонн дизель нийлүүлэхээр болсон талаар мэдэгдсэн бөгөөд энэ нь Америкийн дотоодын арав хоногийн, дэлхийн нэг өдрийн эрэлттэй дүйцэх хэмжээ юм. Гэвч уг нийлүүлэлт хэрэглэгчдийн шатахууны үнийг мэдэгдэхүйц бууруулах эсэхээс илүүтэй Москвагийн улс төрийн байр суурийг бэхжүүлэх үр дагавартай байж болзошгүй байна. Нийлүүлэлтийн тохиролцоо нь Трампын дотоодын улс төрийн дарамтыг богино хугацаанд намжаах зорилготой ч Орост үзүүлж буй хоригийн дарамт, Украинд чиглэсэн Өрнөдийн бодлогод нөлөөлөх эрсдэл дагуулж байна.

Шинжээч Сергей Алексашенко эхний шатны 1.8 сая метр тонн дизелийн нийлүүлэлт гурван сарын хугацаанд Оросын экспортын орлогыг 1.25 тэрбум ам.доллараар нэмэгдүүлж болохыг тооцоолжээ. Гэхдээ энэ орлого бүхэлдээ Оросын холбооны төсөвт очихгүй бөгөөд төсөвт үлдэх ашиг сар бүр 30 сая ам.доллараас бага буюу сарын орлогын 0.07 хувиас доогуур байх төлөвтэй байна. Тиймээс эдийн засгийн шууд үр өгөөж нь хязгаарлагдмал боловч улс төрийн ач холбогдол нь илүү том байж болохыг Алексашенко онцолжээ. “Оросын гол олз нь улс төрийнх: Трампын шийдвэр хоригийн дарамтыг сулруулж, Өрнөдийн эв нэгдлийг доройтуулж байна” гэж тэр хэлсэн байна.

Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн шинжээч Нил Аткинсон нэмэлт нийлүүлэлт нь хэрэглэгчдийн шатахууны үнийг богино хугацаанд мэдэгдэхүйц бууруулах хэмжээнд хүрэхгүй гэж мэдэгджээ. “Энэ нь асуудлын захад ч хүрэхгүй, үнэхээр өчүүхэн хэмжээтэй” хэмээн Аткинсон үнэлсэн байна. Харин Алексашенко Оросын хувьд дайн санхүүжүүлэх нь одоогийн тэргүүлэх зорилго хэвээр бөгөөд бусад бүх зардлыг танах шаардлагатай болсон ч санхүүжилтээ нэмэгдүүлэхэд бэлэн гэжээ. Түүний хэлснээр нийлүүлэлтээс орох орлого хязгаарлагдмал байсан ч хоригийн орчинд Москва хэлэлцээр хийж, экспортын гарц нээж чадна гэсэн дохио болж байна.

2027 оны дөрөвдүгээр сар хүртэл хүчинтэй Америкийн Нэгдсэн Улсын хоригийн чөлөөлөлт нь анхны хэмжээнээс илүү Оросын дизель экспортлох боломжийг бүрдүүлж болзошгүй байна. Мария Снеговайягийн үзэж буйгаар дизелийн тохиролцоо нь буулт хийхийг дэмжихээс илүү, дарамтаа үргэлжлүүлбэл Өрнөдөөс нэмэлт буулт авч чадна гэсэн Москвагийн итгэлийг бэхжүүлж болзошгүй. Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский “Хийн салбарын дараа хоригийг цуцална. Дараа нь өөр салбарын хориг цуцлагдана. Улмаар банкны систем, тодорхой хүмүүс, химийн үйлдвэрт хүрнэ” гэж анхааруулжээ. Ийнхүү нэг салбарын хязгаарлалтыг сулруулах шийдвэр дараагийн хэлэлцээрүүдэд жишиг болж магадгүй гэсэн болгоомжлол Киевт байна.

Үүний зэрэгцээ Цагаан ордны дотоод шийдвэрээр SpaceX компанийн Starshield цэргийн хэрэглээг Украинд хязгаарласан талаар Ройтерс агентлаг мэдээлжээ. Украины албаныхны мэдээлснээр Starlink-ийн хурд хязгаарлагдсанаар тус улс Оросын зарим нисгэгчгүй төхөөрөмжийг сөнөөж чадахаа больж, баллистик пуужингийн сэрэмжлүүлэг дутсанаас энгийн иргэд амиа алдсан байна. “АНУ тулааны талбарт Starlink ашиглахыг хязгаарлаж байгаа нь Орос улс Украины иргэний дэд бүтцэд илүү их хохирол учруулах мөч ирлээ гэж үзэхэд хүргэж байна” гэж Украины талын Сергей Деркач хэлжээ. Снеговайя Цагаан ордон цэргийн болон тагнуулын дэмжлэгээ ашиглан Украины цохилтыг хязгаарлавал үр дагавар нь хавьгүй ноцтой болж магадгүй гэж үзсэн бөгөөд дайн эхлээд бараг таван жил болж байгаа ч Украин болон Европын түншүүд тагнуул, пуужингийн хамгаалалт зэрэг чухал чиглэлд АНУ-аас ихээхэн хамааралтай хэвээр байгааг сануулжээ.