Энэтхэг БНХАУ-д үйлдвэрлэсэн тоглоомын импортыг хумив: Гэвч үйлдвэрлэлийн хамаарлаа тусгаарлаж чадахгүй байна

Энэтхэг улс БНХАУ-аас импортолдог тоглоомын татварыг огцом нэмэгдүүлсэн нь энэ төрлийн бүтээгдэхүүний импортыг хэдхэн жилийн дотор гуравны нэг орчим түвшинд хүртэл бууруулжээ. Гэвч өргөн хэрэглээний бараанд хэрэгжүүлсэн бодлогын үр дүнг үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмж, эд анги зэрэг стратегийн ач холбогдолтой импортод давтах нь хүндрэлтэй учирч буйг үгүйсгэсэнгүй.

Энэтхэг импортын тоглоомд ногдуулах татвараа эхлээд 20-оос 60, дараа нь 70 хувь болгон нэмэгдүүлсэн байна. Мөн 2020 онд бараг 300 сая ам.долларт хүрч байсан тоглоомын импорт энэ жил 100 сая ам.доллар болж буурчээ.

Тоглоомын импорт буурсан энэ үе Энэтхэг-Хятадын улс төрийн харилцаа муудсан хугацаатай давхцаж байна. Галваны хөндийд 2020 онд болсон мөргөлдөөний дараа Энэтхэг “TikTok” зэрэг Хятадын аппликейшнуудыг хориглож, хоёр улсын эдийн засгийн харилцаанд тавих хяналтаа чангатгах болсон юм.

Бэлэн бүтээгдэхүүний хэмжээ буурсан ч үйлдвэрлэлийн хамаарал нэмэгдэв

Тоглоомын худалдаанд гарсан өөрчлөлт Энэтхэгийн Хятадаас хамаарах нийт хамаарлыг төдийлөн бууруулсангүй. Харин хоёр улсын худалдааны алдагдал өсч, импортын бүтэц өөрчлөгдөж байна.

Энэтхэг улс ухаалаг утас, нарны эрчим хүчний тоног төхөөрөмж зэрэг зарим бэлэн бүтээгдэхүүний Хятадаас хамаарах хамаарлаа бууруулсан ч дотоодын үйлдвэрлэлд шаардлагатай машин, тоног төхөөрөмж, электрон эд ангийн импорт нэмэгдсээр байна.

“Observer Research Foundation” буюу ORF-ийн тооцоогоор Энэтхэгийн импортын цахилгаан тоног төхөөрөмж, электроникийн 36 хувь нь Хятадаас нийлүүлэгддэг. Машин болон механик хэрэгслийн хувьд уг үзүүлэлт 21.7 хувьтай байгаа юм.

Ингэснээр Хятадын нийлүүлэлт тасалдах эрсдэл зөвхөн дэлгүүрийн лангуун дээрх барааны сонголтод бус, Энэтхэгийн үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаанд шууд нөлөөлөх хэмжээнд хүрчээ.

ORF-ийн Эдийн засгийн дипломат харилцааны төвийн Соумиа Бховмикийн тайлбарласнаар, ийм хэмжээний нийлүүлэлт тасалдах нь хэрэглээгээр хязгаарлагдахгүй, үйлдвэрлэлийг өөрийг нь доголдуулах эрсдэлтэй.

БНХАУ Энэтхэгийн үйлдвэрлэлийн импортын 30 гаруй хувийг нийлүүлж байна

“Global Trade Research Initiative” буюу GTRI-ийн мэдээлснээр БНХАУ Энэтхэгийн үйлдвэрлэлийн импортын 30 гаруй хувийг нийлүүлж байна. Өөрөөр хэлбэл, Энэтхэг улс 100 гаруй төрлийн бүтээгдэхүүнээр тус улсаас хамааралтай аж.

Ийнхүү Энэтхэгийн өмнө хоёр өөр зорилтыг зэрэг хэрэгжүүлэх шаардлага үүсч байна. Нэг талаас үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжиж, Хятадаас хамаарах импортыг бууруулахыг зорьж байгаа бол нөгөө талд үйлдвэрлэлээ өргөжүүлэхийн тулд Хятадын тоног төхөөрөмж, эд ангийг үргэлжлүүлэн импортлох шаардлагатай хэвээр байна.

Моди, Ши нар худалдааны тэнцвэргүй байдлыг хэлэлцэв

Эдийн засгийн хамаарал өндөр хэвээр байгаа энэ үед хоёр улсын удирдагчид худалдааны асуудлаар яриа хэлэлцээг үргэлжлүүлэх дохио өгч байна.

BRICS-ийн дээд хэмжээний уулзалтын үеэр Энэтхэгийн Ерөнхий сайд Нарендра Моди, БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин нар хоёр улсын “бүтцийн худалдааны тэнцвэргүй байдал болон нийлүүлэлтийн сүлжээний асуудлууд”-ыг шийдвэрлэх шаардлагатайг илэрхийлсэн байна.

Хятадын компаниудын Энэтхэгт хийх хөрөнгө оруулалтад тавьсан зохицуулалтыг сулруулах нь хоёр талын эдийн засгийн харилцааг нэмэгдүүлэх нэг боломж гэж үзэж байгаа ч стратегийн салбаруудад нарийн шалгуур хэрэгтэй гэсэн байр суурь мөн давамгайлж байна.

Тоглоомын импортын жишээ Энэтхэг татварын бодлогоор өргөн хэрэглээний тодорхой барааны Хятадаас хамаарах хамаарлыг богино хугацаанд эрс бууруулах боломжтойг харуулав. Харин Хятадаас авдаг импорт үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмж, эд анги руу улам төвлөрөхийн хэрээр ижил арга хэмжээг эдийн засгийн бусад салбарт хэрэгжүүлэх орон зай хумигдаж байна.