Европын амьжиргааны хямрал засгийн газруудад улс төр, төсвийн шинэ дарамт үүсгэлээ

Францын амралтын өдрүүдийн жагсаалд 500 мянга гаруй хүн оролцож, орон сууц, боловсрол, түлшний үнэ болон амьжиргааны өртгийг эсэргүүцлээ. Зарим оролцогч дэлгүүр, хотын захиргаа болон цагдаагийн байгууллагыг онилон хүчирхийлэл үйлдсэн нь засгийн газарт эдийн засгийн дарамтаас гадна эмх замбараагүй байдлыг хязгаарлах шинэ сорилт авчирч байна. Үүнтэй төстэй жагсаал Итали, Испани, Португал, Албани улсад мөн болов. Capital Economics-ийн Эндрю Кеннингхэм “эмх замбараагүй байдлыг өдөөсөн ганц шалтгаан байхгүй” гэжээ.

Өрхийн зардлын дарамтыг Иран болон Украины дайн улам нэмэгдүүлж, Европ даяар дизелийн үнийг огцом өсгөв. Capital Economics-ийн Эндрю Кеннингхэмийн хэлснээр, эдийн засгийн өсөлт удаан, засгийн газруудын өр их болсон нөхцөлд улс төрчид олон европчуудад илүү сайхан амьдралын найдвар санал болгож чадахгүй байна. Парис дахь Америкийн дээд сургуулийн Миранда Сарменто хүмүүс түлш, дизелийн үнэ, ялангуяа Европ даяар огцом нэмэгдсэн орон сууцны зардлыг эсэргүүцэж байгааг онцолсон байна. Дуглас Йейтс үүссэн нөхцөл байдлыг “шуурга байсан ч хар салхи болон хувирлаа” хэмээн тодорхойлжээ.

Францын эдийн засгийн үзүүлэлтүүд дарамтыг тодотгож байна. Insee буюу Францын Үндэсний статистикийн газрын мэдээллээр ажилгүйдэл 2026 оны хоёрдугаар улиралд 8.3 хувьд хүрч, 2.7 сая хүн ажилгүй байв. Францын хэрэглээний үнэ есдүгээр сард жилийн өмнөхөөс 3.1 хувиар өссөн бол эрчим хүчний үнэ 21.3 хувиар нэмэгджээ. Португалд орон сууцны үнэ 2026 оны хоёрдугаар улиралд жилийн дүнгээр 16.5 хувиар өссөн нь Европын холбооны хамгийн өндөр өсөлт байв.

Эдгээр үзүүлэлт улс төрийн шийдвэрүүдийн өртгийг нэмэгдүүлж байна. Францын Ерөнхий сайд Себастьян Лекорню төсвийн алдагдлыг бууруулахын тулд төрийн албан хаагчдын цалинг царцааж, өвчтэй чөлөөний нөхөн төлбөрийг танах санал гаргав. Гэвч амьжиргааны зардал нэмэгдсэн үед ийм арга хэмжээ нь засгийн газрын нийгмийн дэмжлэгийг санхүүжүүлэх боломжийг улам хязгаарлаж, жагсаалын шалтгаан болсон бухимдлыг нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй байна. Францын засгийн газрын бондын өгөөж өсөж, евро суларсан нь хөрөнгө оруулагчдын өр, төсвийн санаа зовнилыг мөн нэмэгдүүлжээ.

Миранда Сарменто өрийн дарамт өндөр орнууд арга хэмжээ авах төсвийн боломж багатай ч Европын түвшинд бүтээмж, өрсөлдөх чадварын асуудлыг шийдэх нь гол зорилт гэж үзэж байна. Шэрон Белл төсвийн алдагдлыг өвдөлттэй арга хэмжээ авахгүйгээр бууруулахад хүндрэлтэйг хэлжээ. Иймээс засгийн газрууд нэг талаас алдагдлаа хязгаарлах, нөгөө талаас орон сууц, түлш, боловсролын зардлын дарамтад орсон иргэдийн дэмжлэгийг хадгалах шаардлагатай болж байна. Жагсаал өргөжиж, зах зээлийн түгшүүр нэмэгдэхийн хэрээр Европын улс төр, төсвийн шийдвэрүүдийн зай улам нарийсах төлөвтэй байна.