Хайтид дотоод шилжилт хөдөлгөөн нийслэлээс хальж улс даяар тэлэн, хүмүүнлэгийн эрсдэл хурцдав

Хайтид хүчирхийлэл даамжирснаар дотоод шилжилт хөдөлгөөний хямрал Порт-о-Прэнсээр хязгаарлагдахгүй болж, улс даяар тархаж байгааг Олон улсын шилжилт хөдөлгөөний байгууллага Баасан гаригт гаргасан тайландаа анхааруулав. Тус байгууллагын тооцоогоор 1.5 сая орчим хүн орон гэрээсээ дайжсан бөгөөд дотоодын шилжин суурьшигчдын бараг 80 хувь нь нийслэлээс гадуур байрлаж байна. Нийслэлд төвлөрсөн тогтворгүй байдал ийнхүү шинэ бүсүүдэд дамжин нөлөөлөхийн хэрээр хүмүүнлэгийн эрсдэл давхар хурцдаж байна.

Тайланд дурдсанаар зэвсэгт бүлэглэлүүд Порт-о-Прэнс хотод бараг бүрэн хяналт тогтоож, нөлөөгөө хөдөө орон нутаг руу тэлж байгаа нь шилжин суурьшилтыг улам түлхэж байна. Үүний зэрэгцээ хүмүүсийн зорчих, түр хоргодох “аюулгүй” сонголтууд хумигдаж, аль хэдийн нүүсэн өрхүүд дахин дахин байр сэлгэх нөхцөлд оржээ. Хямралын газарзүйн зураг өөрчлөгдөж, урьд нь харьцангуй тогтвортойд тооцогдож байсан хэсгүүд хүртэл шилжилтийн шинэ төвүүд болж эхэлсэн байна.

Сүүлийн үеийн хамгийн огцом өсөлт төвийн Артибонитын департаментад ажиглагдсан гэж Олон улсын байгууллага мэдээлсэн. Энэ бүс нутаг өмнө нь бусад газрын хүчирхийллээс зугтагсдын түр “оргодол” гэж тооцогддог байсан ч одоо нөхцөл байдал өөрчлөгджээ. Тус байгууллагын мэдээлснээр Артибонитод 2026 оны тавдугаар сараас наймдугаар сарын хооронд аюулгүй байдлын нөхцөл муудсанаар шилжилт хөдөлгөөн нэмэгдэж, аюулгүй сонголтууд улам хумигдсан байна. Ингэснээр нийслэлээс гаднах бүсүүдэд дарамт хуримтлагдаж, хүлээн авагч иргэд, дэд бүтэц, үйлчилгээний хүртээмжинд илүү их ачаалал үүсэх хандлага ажиглагдаж байна.

Нийслэлийн ойролцоох Кенскоффт сүүлийн үеийн зэвсэгт халдлагаас болж 4,000 гаруй хүн нүүж, орон сууц шатаасан, хүн хулгайлсан, амь насыг хөнөөсөн гэх мэдээлэл бүртгэгджээ. Энэ нь хүчирхийллийн нөлөө хотын зах, улмаар бусад бүс рүү тэлснийг харуулж буй нэг жишээ гэж тайланд тэмдэглэсэн байна. Ийм нөхцөлд өрхүүд богино хугацаанд шийдвэр гаргаж, хязгаарлагдмал боломж дунд нүүхээс өөр гарцгүй болж байгаа нь дүрвэлт цааш үргэлжлэх суурь шалтгаан болж байна.

Хүмүүнлэгийн нөхцөл байдалд улирлын эрсдэл давхар нэмэгдэж байна. Олон зуун мянган хүн албан бус суурьшлын бүс, хамтын байр, эсвэл бусад эмзэг нөхцөлд амьдарч байгаа нь Атлантын хар салхины улиралд өртөмтгий байдлыг нэмэгдүүлж буйг Олон улсын шилжилт хөдөлгөөний байгууллага онцолсон. Хүчирхийллээс болж хэдийнэ нүүсэн гэр бүлүүдийн хувьд томоохон шуурга шинэ давлагааны хүмүүнлэгийн онц байдал өдөөж болзошгүй гэсэн анхааруулга дагалдлаа. Reuters энэ талаар мэдээлэв.