Хятад, Америкийн уулзалтын дараах тохиролцооны хүрээ тодорсон ч гол маргаануудын хувьд эргэлзээ хэвээр үлдлээ

Бээжин, Вашингтон хоёрын уулзалтын дараа Хятад тал хийхээр ярьсан тохиролцоонуудынхаа заримыг илүү тодруулсан ч хамтарсан мэдэгдэл гараагүй нь аль асуудлыг хэрхэн тохирсон бэ гэдэг дээр үл ойлголцол үлдээв. Бээжингийн мэдэгдлээр хоёр тал хиймэл оюуны шинэ яриа хэлэлцээг эхлүүлж, арваннэгдүгээр сарын сүүлээр үргэлжлүүлэхээр болсон байна. Мөн хиймэл оюунтай холбоотой осол, саатлын үед ашиглах холбооны суваг байгуулахаар төлөвлөж, хурцадмал байдал руу даамжрахаас сэргийлэх зорилт тавьжээ. Гэхдээ тариф, Тайвань, аяллын эрсдэлийн үнэлгээ зэрэг том сэдвүүдийн хүрээ тодорхойгүй хэвээр үлдсэн тул зах зээл болгоомжтой өнгө аястай байна.

Хятадын төрийн хэвлэл мэдээлэл худалдааны эвлэрлийг нэгдүгээр сарын 10 хүртэл сунгасныг анх удаа баталгаажуулсан нь анхаарал татлаа. Нөгөө талд уулзалтаас гарсан дохио занга нь “зөөлрөл” мэт харагдавч, боомттой хэлцэл гэхээс илүү алхам алхмаар урагшлах хандлагатай байна. Вашингтон талаас ч өөр өөр сувгаар тайлбарууд гарах төлөвтэй байгаа нь тодорхой ойлголт бүрдүүлэхэд саад болж мэднэ. Ийм нөхцөлд хөрөнгө оруулагчид нэг мөр дүгнэлт хийхээс илүү “өөрчлөлт гарсан эсэх”-ийг бодит үзүүлэлтээр нь хүлээх нь давамгайлав.

Тарифын хувьд АНУ-д орж ирэх 30 тэрбум ам.долларын бараанд ногдуулах тариф буурсан гэж дурдсан бөгөөд Бээжин харилцан бууруулах хүлээлттэй байгааг онцолсон байна. Гэвч тарифын ерөнхий хүрээ, дараагийн алхмуудыг хоёр тал нэг ижил үгээр тодорхойлоогүй нь үлдэж байна. Үүн дээр нэмээд Трампын засаг захиргааны мэдээлснээр Бээжин 2027, 2028 онд жил бүр дор хаяж 10 сая метрийн тонн нүүрс худалдан авна гэжээ. Худалдаа, нийлүүлэлтийн ийм төрлийн амлалт бодит хэрэгжилттэйгээ уялдах нь дараагийн хэлэлцээний уур амьсгалд нөлөөлөхөөр байна.

Улс төр, аюулгүй байдлын зангилаа ч бүрэн тайлагдсангүй. Бээжингийн тайлбарт Ши Жиньпин Тайванийн тусгаар тогтнолыг эсэргүүцэх байр сууриа албан ёсоор илэрхийлэхийг Дональд Трампад уриалсан гэжээ. Харин АНУ-ын Төрийн департаментын дараах тодруулгаар АНУ-ын хууль Хятадад зэвсэг худалдахыг хориглодог бөгөөд тийм төлөвлөгөө байхгүй гэж мэдэгдсэн байна. Энэ нь сонсогдох өнгө аясаараа хоёр тал нэг асуудлыг өөр өөр хүрээнд авч үзэж байгааг дахин санууллаа.

Эдийн засгийн харилцааны хувьд Хятад гадаадын санхүүгийн байгууллагуудыг илүү өргөнөөр нэвтрүүлэхийг зөвшөөрнө гэж мэдэгдсэн ч зөвшөөрөл нь Хятадын хууль, зохицуулалтад захирагдана гэж тодотгосон байна. Нислэгийн тоог нэмэх асуудлыг ярилцаж буй ч хэрэгжүүлэх арга механизмыг хоёр тал дэлгээгүй хэвээр байна. Аяллын эрсдэлийн үнэлгээ ч хөрөнгө оруулагчдын хүлээлтэд жин дарж байгаа бөгөөд АНУ-ын Төрийн департамент Хятад руу зорчих зөвлөмжийг 2-р түвшинд хэвээр байлгаж, “Болгоомжлолыг нэмэгдүүл” гэж зөвлөсөөр байна. Fox News-д өгсөн тайлбарын өнгө аясаар ч “Тийм зүйлийг мэдэх ганц хүн бий, тэр нь би”, “Бид энэ талаар тийм их ярилцаагүй”, “Одоохондоо зүгээр, зүгээр л явж байна” гэх мэт хоёрдмол өгүүлбэрүүд гарч, ойлгомжгүй байдлыг бүр мөсөн арилгаагүй харагдлаа.

Дараагийн уулзалтуудын товууд зах зээлд чиг баримжаа өгөх боловч, мөрийн хөтөлбөрийн хэл найруулга нь дахиад л гол сорилт хэвээр байж магадгүй. Хятадын мэдээллээр Трамп арваннэгдүгээр сард Шэньжэнь хотод болох Ази, Номхон далайн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны дээд хэмжээний уулзалтад оролцоно, харин Ши Жиньпин арванхоёрдугаар сард Майамид болох Их 20-ын дээд хэмжээний уулзалтад очих товтой гэжээ. Талууд Anthropic, Open AI зэрэг хиймэл оюуны маргаантай салбарт “осол, саатлын” холбооны суваг байгуулахаас эхэлж байгаа нь практик алхам боловч тариф, Тайвань, зорчих зөвлөмжийн эрсдэл зэрэг том маргаануудын хэлбэржээгүй байдал нийт зураглалыг нэлээд болгоомжтой хэвээр үлдээлээ.