Хятад улс АНУ-ын хиймэл оюуны салбарын удирдагчдын удаашруулах уриалгыг няцааж, дэлхийн зохицуулалтад саад учруулж болзошгүйг анхааруулав

Бээжин АНУ-ын хиймэл оюуны салбарын зарим удирдлагын “удаашруулах” уриалгыг няцааж, ийм байр суурь нь дэлхийн хэмжээнд хиймэл оюуны зохицуулалт, засаглалын хэлэлцээг саатуулах эрсдэлтэй гэж анхааруулав. БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яамны хэвлэлийн төлөөлөгч Го Жякунь сөргөлдөөн дагуулсан өнгө аяс олон улсын хамтын ажиллагаанд саад болж болзошгүйг онцолсон байна. Түүний хэлснээр “айдас түгшүүр, сөргөлдөөн, өрсөлдөөн” нь дэлхийн хиймэл оюуны засаглалын явцыг тасалдуулна.

Энэ мэдэгдэл нь АНУ, Хятадын хооронд технологи, аюулгүй байдлын бодлогын зөрчил хурцдаж буй үед гарч байна. Хятадын хиймэл оюуны загваруудын чадвар сайжирч, Барууны зарим компаниудын хэрэглээ нэмэгдэж эхэлж байгаа тухай нөхцөл байдлыг дагалдуулан дурдсан нь анхаарал татав. Үүний зэрэгцээ АНУ талд Anthropic-ийн Дарио Амодей, OpenAI-ийн Сэм Алтман, Илон Маск зэрэг салбарын нэр бүхий хүмүүсийн байр суурь олон нийтийн хэлэлцүүлэг өрнүүлсээр байгаа юм.

Бээжингийн өнөөдрийн өнгө аяс олон сувгаар давхар илэрч байна. БНХАУ-ын Улсын аюулгүй байдлын сайд Чэнь Исинь Ням гарагт нийтлэл гаргаж, хиймэл оюуны аюулгүй байдлын эрсдэлийг урьдчилан сэргийлэх, хянах тогтолцооны бүтээн байгуулалтыг түргэтгэхийг уриалсан. Тэрээр хиймэл оюуны талбар нь дэлхийн технологийн өрсөлдөөний “гол тулааны талбар” болж, их гүрнүүдийн стратегийн шинэ өрсөлдөөний орон зай болж байна гэж бичжээ. Энэ нь зөвхөн инновацын тухай биш, аюулгүй байдал, системийн тогтвортой байдлын тухай маргаан болж хувирсныг илтгэнэ.

Амралтын өдөр БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин Нью Делид болсон BRICS бүлгийн дээд хэмжээний уулзалтад хөгжиж буй орнуудын хиймэл оюуны хамтын ажиллагааг ахиулахад тэргүүлнэ гэж мэдэгдсэн нь үүнтэй зэрэгцэв. BRICS хүрээнд хамтын ажиллагааг урагшлуулах тухай яриа нь “дэлхийн засаглал” гэсэн ойлголтыг зөвхөн дүрэм журам бус, нөөц, стандарт, хүртээмжийн асуудалтай холбож тавьж буй мессеж гэж уншигдаж байна. Ингэснээр АНУ төвтэй технологийн экосистем ба хөгжиж буй орнуудын талбар дахь өрсөлдөөн нэг өгүүлбэрт багтаж эхэллээ.

Зах зээлийн урвал ч мэдрэгдэв. Даваа гарагт хиймэл оюунтай холбоотой хувьцаанууд суларч, OpenAI-д томоохон хөрөнгө оруулагчдын нэг SoftBank Японд 10%-иар унасан байна. Бодлогын зөрчил илүү тодрох тусам хөрөнгө оруулагчдын эрсдэлээс зайлсхийх хандлага ойрын хугацаанд нэмэгдэж магадгүй гэсэн хүлээлт давхар хүч авч байна. Технологийн салбарын үнэлгээнд зөвхөн бүтээгдэхүүн, орлого бус, улс төрийн дохио, зохицуулалтын чиглэл илүү хурдан шингэдэг үе гэдгийг энэ хөдөлгөөн санууллаа.

Одоогоор Бээжин “айдас түгшүүр, сөргөлдөөн, өрсөлдөөн”-ийг дэлхийн засаглалын гол саад гэж нэрлэснээрээ АНУ-ын салбарын удирдагчдын уриалгыг шүүмжилж, олон улсын зохицуулалтын хэлэлцээнд өөрийн байр суурийг хатууруулж байна. Нөгөө талд аюулгүй байдлын тогтолцоо, эрсдэлийн удирдлагын хэлэлцүүлэг дотоодын түвшнээс давж, BRICS зэрэг талбар дээрх хамтын ажиллагааны уриатай огтлолцож эхэлжээ. Технологи, эдийн засаг, геополитикийн энэ огтлолцол ойрын өдрүүдэд компаниудын хувьцаа, хөрөнгө оруулалтын шийдвэрүүд дээр үргэлжлэн мэдрэгдэх төлөвтэй байна.