Индонез өтгөн утааг бууруулах шинэ туршилтаар хуурай мөс цацаж, гамшгийн улирлыг намжаах гарц хайж байна

Индонезийн эрх баригчид ойн түймрээс үүдэлтэй өтгөн утаа сарнихгүй хэвээр байгаа нөхцөлд Өмнөд Суматра мужийн дээр хуурай мөс цацах туршилт эхлүүлэхээр болжээ. Албаны тайлбараар энэ нь бороо оруулах зорилготой арга хэмжээ биш бөгөөд доод атмосфер дахь мананг “задлах”, улмаар “дээш хөөрөх” боломжтой болгох гэж байна. Туршилтад нийт 1.5 тонн хуурай мөс ашиглана гэж мэдээлсэн байна.

Утааны нөхцөл байдал энэ жил Эль Ниньогийн улмаас ган гачиг ширүүссэнтэй давхцаж, сүүлийн арван жил дэх хамгийн хүнд түймрийн улирал өрнөж байгаа үеэр хурцаджээ. Нусантара Атласын мэдээллээр энэ жил нэг саяас олон халуун цэг бүртгэгдсэн бөгөөд бараг 900,000 гектар газар шатсан байна. Ингэснээр зөвхөн гал түймрийн талбар төдийгүй бүгчим утаа, харагдах орчин муудах зэрэг хоёрдогч эрсдэл газар авчээ.

Эрх баригчид хуурай мөсөөр утааг доод давхаргад задалж, дээш хөөрөх урсгалыг дэмжих механизмыг туршиж буйгаа онцолсон байна. Өмнөд Суматра дээрх туршилт амжилт өгвөл утаанд хамгийн их нэрвэгдэж буй бүсүүдэд арга хэмжээг тэлэхээр төлөвлөжээ. “Хэрэв энэ туршилт амжилттай болбол Төв Калимантан болон түүний орчим зэрэг утааны гол бүсүүдэд үргэлжлүүлнэ” гэж мэдэгдсэн байна.

Үүнтэй зэрэгцэн Индонезийн Ерөнхийлөгч Прабово Субианто агентлагуудад унтраах ажиллагаа болон утааны нөлөөг бууруулах ажлыг эрчимжүүлэхийг үүрэг болгожээ. Албаныхан үзэгдэх орчин муудах үед нисдэг тэрэгний унтраах ажиллагаа саатах тохиолдол гарч байгааг дурдсан нь утааны өөрийнх нь нөлөө аврах, унтраах ажиллагаанд саад болж буйг илтгэнэ. Ийм нөхцөлд утааг “задлах” арга нь зөвхөн иргэдийн амьсгалын орчны асуудал биш, ажиллагааны тасралтгүй байдлыг барих нэг хэрэгсэл болохоор тооцогдож байна.

Хил дамнасан утаанд хариу үзүүлэх хүрээнд бүс нутгийн арга хэмжээ ч зэрэг өрнөж байна. Малайзын Куала Лумпур, Жохор Бахру зэрэг газарт үүлэнд үр цацах ажиллагаа хийж байгаа бөгөөд энэ нь мөн утааны нөлөөг бууруулах оролдлогын нэг хэсэг гэж мэдээлэгдсэн. Өнгөрсөн сард Индонез Малайзын байгууллагуудад хамтарсан хилийн дагуу үүлэнд үр цацах зорилгоор агаарын хилээр нэвтрэх зөвшөөрөл олгосон нь хамтын ажиллагаа ажил хэрэг болж буйн дохио юм.

Гэхдээ эрх баригчид утааны шалтгаан болсон түймрийн эх үүсвэрийг хууль хүчний шугамаар ч шахаж эхэлжээ. Индонезийн цагдаа түймэртэй холбогдуулан 200 гаруй хүн, есөн компанийг сэжигтнээр нэрлэсэн байна. Ингэснээр нэг талд нь утааг богино хугацаанд сарниулах туршилт, нөгөө талд нь түймрийн нөхцөлийг өдөөсөн байж болзошгүй үйл ажиллагаанд хариуцлага тооцох зэрэгцээ бодлого зэрэг явж буй дүр зураг тодорч байна.