Монгол, Казахстаны Засгийн газар хоорондын комисс Астанад хуралдаж, хамтын ажиллагааг шинэ түвшинд гаргахаар тохиров

Монгол, Казахстаны Худалдаа, эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техник, соёлын хамтын ажиллагааны Засгийн газар хоорондын комиссын X хуралдаан 2026 оны аравдугаар сарын 1-нд Казахстаны Астана хотод болж, талууд хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, худалдаа хөрөнгө оруулалтыг тэлэх чиглэлд хамтарсан шийдвэрүүдээ нэгтгэлээ. Хуралдааныг Монгол Улсын Шадар сайд бөгөөд комиссын Монголын хэсгийн дарга Н.Номтойбаяр, Казахстаны Хөдөө аж ахуйн сайд бөгөөд комиссын Казахстаны хэсгийн дарга А.Сапаров нар хамтран даргалав. Комиссын энэ удаагийн уулзалт нь хоёр талын холбоог “шинэ түвшинд” гаргах зорилгыг практик чиглэлээр баталгаажуулсан хэлбэрээр өрнөв.

Хэлэлцээний суурь нь худалдаа, эдийн засаг, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх “өргөн нөөц” байгааг хоёр тал онцолсонд төвлөрлөө. Үүний хүрээнд худалдааны эргэлтийг нэмэгдүүлэх санал санаачилгыг харилцан дэмжихээр тохиролцсон байна. Талуудын баримталж буй дунд хугацааны зорилт нь 2025-2027 онд хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэх замын зураглалын хүрээнд худалдааны эргэлтийг 500 сая ам.долларт хүргэх явдал. Энэ зорилгыг дурдахдаа комиссын талууд хэрэгжилтийг салбар тус бүрийн хамтын ажиллагаатай уялдуулж, бодит төслүүдээр ахиулах чиг баримжаагаа хадгалсан нь анзаарагдав.

Хөрөнгө оруулалтын бодит механизм тал дээр эдийн засгийн тусгай бүсүүдийн чиглэлд нухацтай ярилцсан байна. Тус чиглэлийн эрх бүхий байгууллагууд хамтын ажиллагааны боломжит механизм болон хамтарсан төслийн эрэлт хэрэгцээг судалж, тодорхойлохоор тогтсон нь хэлэлцээний “ажлын хэсэгт буух” хэсэг байлаа. Өөрөөр хэлбэл зөвхөн ерөнхий уриа бус, ямар хэрэгслээр, ямар төслөөр ахиулахыг зэрэгцүүлэн тодруулах алхам хийжээ. Эдийн засгийн тусгай бүсийн хамтын ажиллагаа нь худалдаа, ложистик, үйлдвэрлэлийн хэлхээг хурдасгах боломжит гарц гэж харж буйг ч энэ шийдвэр давхар илтгэнэ.

Салбарын хамрах хүрээ харин өмнөхөөс илүү өргөн болсон дүр зурагтай байна. Тээвэр, логистик, геологи, уул уурхай, хөдөө аж ахуйгаас эхлээд соёл, боловсрол, шинжлэх ухаан, аялал жуулчлал, эрүүл мэнд, мэдээллийн технологи, байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлт, ногоон хөгжил, гамшгийн эрсдэлийг бууруулах хүртэл чиглэлээр хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх хамтарсан протокол байгууллаа. Ийм олон салбарыг зэрэг багцалсан протокол нь хэлэлцүүлгийг нэг удаагийн уулзалтаар хязгаарлахгүй, байгууллага хоорондын ажлын шугамыг тогтмолжуулахыг зорьж буйг харуулна. Мөн “ногоон хөгжил”, уур амьсгал, эрсдэлийн бууралт зэрэг сэдвийг худалдаа, дэд бүтэцтэй зэрэгцүүлэн тавьсан нь хамтын ажиллагааны агуулгыг илүү иж бүрэн болгох хандлага гэж үзэж болно.

Энэ удаагийн уулзалтад орсон зорилтууд бодитоор хэрэгжих эсэх нь 2025-2027 оны замын зураглалын түвшинд төлөвлөсөн ажлууд салбар бүрт хэрхэн бодит төслүүд болж хувирахаас шалтгаална. Хэрэв тусгай бүсүүдийн механизмыг тодруулж, тээвэр логистикийн уялдааг сайжруулж чадвал худалдааны эргэлтийг 500 сая ам.долларт хүргэх зорилт руу хийх ахиц илүү хэмжигдэхүйц болох боломжтой. Одоогоор комиссын X хуралдаан нь хоёр улсын Засгийн газрын түвшинд өргөн хүрээний салбаруудыг нэг протоколд нэгтгэн, дараагийн шатны ажлуудаа байгууллагуудад үүрэгжүүлсэн шийдвэрүүдээр өндөрлөсөн байна. Талуудын хамтран даргалсан энэ уулзалтын дараах ажлын явц нь У.Хүрэлсүх, К.Токаев тэргүүтэй төрийн дээд түвшний харилцааны ерөнхий чиглэлтэй хэрхэн нийцэж урагшлахыг цаашид тодорхой болгоно.