Монгол Улс бүх төрлийн тамхины амт, үнэрийг хориглоно

Тамхины хяналтын тухай хуульд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтөөр янжуур, халаадаг болон цахилгаан тамхины амт, үнэрийг хориглохоор боллоо. Монгол Улсын Их Хурал уг нэмэлт өөрчлөлтийг аравдугаар сарын 16-нд баталсан байна. Ингэснээр тамхины бүтээгдэхүүний төрлөөс үл хамааран амт, үнэртэй холбоотой нэгэн ижил зохицуулалт үйлчилж эхлэх юм. Уг шийдвэр нь ирээдүй хойч үеийг хамгаалах зорилготой зохицуулалтын хүрээнд гарчээ.

Шинэ зохицуулалтад янжуур тамхинаас гадна халаадаг болон цахилгаан тамхи мөн хамрагдаж байна. Өөрөөр хэлбэл, тамхины хэрэглээний хэлбэр өөр байсан ч амт, үнэрийн хувьд тусгай ялгаатай нөхцөл үлдэхгүй гэсэн үг. Хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр эдгээр гурван төрлийн бүтээгдэхүүнийг нэг хүрээнд авч үзэн, амт, үнэрийг хориглох эрх зүйн үндсийг бүрдүүлжээ. Ингэснээр зохицуулалт нь зөвхөн уламжлалт янжуурт хамаарахгүй, халаадаг болон цахилгаан тамхийг мөн хамрах болж байна.

Нэмэлт өөрчлөлт 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хүчин төгөлдөр мөрдөгдөнө. Тэр үеэс янжуур, халаадаг, цахилгаан тамхины амт, үнэрийг хориглосон зохицуулалт хэрэгжиж эхлэх юм. Хуулийн хэрэгжилт эхлэх хүртэлх хугацааны талаар нэмэлт мэдээлэл өгөөгүй бөгөөд одоогоор тодорхой болсон гол зүйл нь хүчин төгөлдөр болох өдөр байна. Харин шинэ зохицуулалтын хамрах хүрээ, зорилго нь батлагдсан нэмэлт өөрчлөлтөөр тодорхой болжээ.

Тамхины бүтээгдэхүүнийг ийнхүү ижил зохицуулалтад оруулснаар өвчлөлийг бууруулах хүлээлт нэмэгдэж байна. Энэ хүлээлт нь амт, үнэрийн зохицуулалтыг бүх төрлийн тамхинд адилхан хэрэгжүүлэх шийдвэртэй холбоотой. Монгол Улсын Их Хурлын баталсан өөрчлөлт нь иргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалах, ирээдүй хойч үеийг хамгаалах чиглэлтэй гэж үнэлэгдэж байна. Гэхдээ мэдээлэлд шинэ зохицуулалтын үр дүнг хэмжих үзүүлэлт, хэрэгжилтийн явцын талаар дэлгэрэнгүй мэдээлээгүй байна.

Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын ерөнхий захирал Тедрос Аданом Гебреисус Монгол Улсыг хууль баталсанд баяр хүргэжээ. Тэрбээр уг шийдвэрийг иргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалах томоохон амжилт гэж үнэлсэн байна. ДЭМБ-ын ерөнхий захирлын энэ үнэлгээ нь Монгол Улсын баталсан зохицуулалтад олон улсын байгууллагын зүгээс өгсөн дэмжлэг болж байна. Ийнхүү аравдугаар сарын 16-нд батлагдсан нэмэлт өөрчлөлт 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж, бүх төрлийн тамхины амт, үнэртэй холбоотой зохицуулалтыг нэг мөр болгоно.