НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейн 81-р чуулганы индэр дээрээс онцлохуй

НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы дээд түвшний хэлэлцүүлэг Нью-Йорк хотноо эхэлж, дэлхийн 130 орчим улсын төр, засгийн тэргүүн олон улсын томоохон зөрчил, аюулгүй байдлын асуудлуудаар байр сууриа илэрхийлж байна.

Чуулганд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп, Францын Ерөнхийлөгч Эммануэль Макрон, Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленський, Европын Комиссын Ерөнхийлөгч Урсула фон дер Ляйен нар оролцож буй. Мөн Бразилын Ерөнхийлөгч Луис Инасио Лула да Силва, Йорданы хаан II Абдулла, Катарын эмир Шейх Тамим бин Хамад Аль Тани нар Нью-Йоркт хүрэлцэн иржээ.

Харин БНХАУ-ын Төрийн тэргүүн Ши Жиньпин Ерөнхий Ассамблейн хуралдаанд оролцохгүй бөгөөд лхагва гарагт Вашингтонд Трамптай дээд түвшний уулзалт хийхээр төлөвлөсөн байна. Энэтхэг, ОХУ-ын удирдагчид ч Нью-Йоркийн уулзалтад оролцохгүй байгаа юм.

АНУ, Ираны хэлэлцээ дипломат гарцын хүлээлтийг сэргээв

Трамп мягмар гарагт НҮБ-ын индрээс Ирантай холбоотой “том шийдвэр” гаргах шаардлагатай байгааг мэдэгдэж, тохиролцоонд хүрэхгүй тохиолдолд Ираныг “устгах” хувилбарын талаар ярилаа. Тэрбээр мөн бусад улсыг Иранд эдийн засгийн тусгаарлалт үзүүлэх АНУ-ын бодлогод нэгдэхийг уриалжээ.

Гэвч үүнээс хэдхэн цагийн дараа АНУ болон Ираны төлөөлөгчид НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн хүрээнд гурван цаг орчим хэлэлцээ хийсэн байна. Трамп уулзалтыг “маш сайн бөгөөд үр дүнтэй” болсон хэмээн тодорхойлж, ойрын хугацаанд дахин уулзахаар төлөвлөснийг мэдэгдэв. Хоёр талын шууд харилцаа сэргэж байгаа нь сүүлийн долоон сар үргэлжилсэн дайныг дипломат замаар намжаах боломжид дахин анхаарал хандуулж байна.

Бразилын Ерөнхийлөгч Лула да Силва уламжлал ёсоор Ерөнхий Ассамблейн индэрт эхэлж үг хэлэхдээ НҮБ дайнаас хүн төрөлхтнийг хамгаалах үндсэн үүргээ хангалттай биелүүлж чадахгүй байгааг шүүмжилжээ.

Украин болон Арктикийн аюулгүй байдал

Трамп мөн Ерөнхий Ассамблейн үеэр Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленськийтэй 40 орчим минут уулзаж, Орос, Украины эрчим хүчний дэд бүтцэд хийж буй харилцан цохилтыг зогсоох асуудлыг хөнджээ. Оросын газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүдэд хийж буй Украины цохилт дэлхийн дизель түлшний нийлүүлэлт, ханшид нөлөөлж байгаа асуудал Вашингтоны анхаарлын төвд ороод байна.

Францын Ерөнхийлөгч Эммануэль Макрон мөн Украинд энх тайван тогтоохын тулд эрчим хүчний дэд бүтцэд өгөх цохилтыг түр зогсоох саналыг дэмжихээ мэдэгдсэн байна.

Үүний зэрэгцээ АНУ, Дани болон Гринланд өөртөө засах орон хамтран Арктик, Хойд Атлантын бүсийн аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх шинэ гэрээнд гарын үсэг зурлаа. Гэрээ нь АНУ-ын Гринланд дахь цэргийн болон аюулгүй байдлын оролцоог өргөжүүлэхийн зэрэгцээ Данийн бүрэн эрх, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдал болон Гринландын өөртөө засах орны ард түмний өөртөө засан тогтнох эрхийг хүлээн зөвшөөрч байгааг Данийн Засгийн газар мэдээлэв. Гэрээ хүчин төгөлдөр болохын өмнө холбогдох парламентын журмуудыг давах шаардлагатай.

Газын зурвасын асуудлаар байр суурь зөрөв

Үүний зэрэгцээ Туркийн Ерөнхийлөгч Режеп Тайип Эрдоган НҮБ-ын индрээс Газын зурвасын нөхцөл байдлыг хурцаар шүүмжилж, тус бүсийг “өнөө цагийн хамгийн хүнлэг бус, хамгийн ичгүүртэй хорих лагерь” хэмээн тодорхойлсон байна. Түүний үг хэлэх үеэр Израилын төлөөлөгчид танхимыг орхин гарчээ.

Палестины засаг захиргааны Ерөнхийлөгч Махмуд Аббаст АНУ виз олгоогүй тул тэрбээр Ерөнхий Ассамблейд урьдчилан бичсэн видео мэдэгдлээр оролцохоор болсон. НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей есдүгээр сарын 17-нд Палестины өндөр түвшний төлөөлөгчдийг цахимаар оролцуулах тогтоолыг 152 улсын дэмжлэгтэй баталсан юм.

Ираны дайн, Украин, Газын зурвас зэрэг зэрэгцсэн хямралуудын дунд энэ жилийн Ерөнхий Ассамблейн хэлэлцүүлэг зэвсэгт мөргөлдөөнийг дипломат хэлэлцээнд шилжүүлэх боломж, олон улсын аюулгүй байдлын хамтын ажиллагаанд төвлөрч байна.