ОУВС-ын тэргүүн: хиймэл оюуны хөрөнгө оруулалт өсөлтийг дэмжихийн зэрэгцээ инфляц, өрийн дарамтыг нэмэгдүүлж байна

Олон улсын валютын сангийн удирдах захирал Кристалина Георгиева Сингапурт болсон арга хэмжээнд илтгэл тавьж, хиймэл оюун нь улс орнуудын дэлхийн эдийн засаг дахь харьцангуй байр суурийг хурдтай өөрчилж буй гол хөдөлгөгч болж байгааг онцлов. Түүний хэлснээр, хиймэл оюуны бүтээн байгуулалтын тэсрэлт нь өсөлтийг дэмжихийн зэрэгцээ инфляц, өрийн дарамтыг нэмэгдүүлэх шинжтэй. Энэ өөрчлөлтийн нөлөө олон улсын хэмжээнд “маш жигд бус” явагдаж буйг мөн тэмдэглэлээ.

ОУВС хиймэл оюун дэлхийн өсөлтөд жил бүр 0.5 нэгж хүртэл нэмэрлэж магадгүй гэж тооцоолсноо Георгиева дурдав. Гэхдээ тэр өсөлтийн боломжийн хажуугаар энэ арван жилийн сул өсөлтөд сорилт үүсгэж буй хүчин зүйлсийг багцаалж, хиймэл оюуны ахиц, эрчим хүчний өртөгийн огцом өсөлт, нийтийн өрийн рекорд түвшинг нэг дор нэрлэсэн байна. Өсөлтийн эерэг эрч ба бодлогын дарамт нэгэн зэрэг яваа энэ зураглал нь шийдвэр гаргагчдын хувьд улам нарийн тэнцвэр шаардлаа.

Түүний тайлбарласнаар, хиймэл оюуны бүтээн байгуулалтын өсөлт өөрөө инфляц үүсгэгч шинжтэй бөгөөд эрчим хүч, хүнсний цочрол, тариф, батлан хамгаалах зардал ч мөн үнийн дарамтыг нэмэгдүүлж байна. Хиймэл оюуны төхөөрөмж болон холбогдох технологийн бүтээгдэхүүн дэлхийн барааны худалдааны аравны нэгээс давсан хувийг эзэлж байгаа нь энэ чиглэлийн эрэлтийн хүчийг илтгэх нэг дохио гэж тэр үзэв. Өнөөдрийн хиймэл оюуны бүтээн байгуулалт ба маргаашийн өгөөжийн хооронд “хамгийн их эрсдэлийн үе” тохионо гэж анхааруулснаар, хөрөнгө оруулалтын хурдац бодит өгөөжид шилжих хүртэл хугацаанд савлагаа үүсэх магадлалтайг санууллаа.

Санхүүгийн нөхцөл байдлын хувьд Георгиева нийтийн өр Дэлхийн II дайнаас хойших хамгийн өндөр түвшинд ойртож, удахгүй ДНБ-ий 100 хувиас давах төлөвтэйг онцлов. Түүнчлэн АНУ, Герман, Японд бондын өгөөж сүүлийн хэдэн арван жилийн хамгийн өндөр түвшинд хүрч өссөн гэж дурдсан нь зээлийн өртөг нэмэгдэж буй орчныг цохон хэлсэн хэрэг болов. Өндөр хүү “одоо тэр амархан үеийг төгсгөж байна” гэж тайлбарласнаар, санхүүжилт хялбар байсан өмнөх мөчлөгөөс бодлого тодорхойлогчид гарч, өр ба зохицуулалтын хүнд шийдвэрийг хойшлуулах зай хумигдаж байгааг холбон ярьжээ.

Эрчим хүч, геополитикийн эрсдэлийг давхар хөндсөнөөр тэр эдийн засгийн дарамт нэг сувгаар бус, зэрэгцээ олон цэгээс ирж байгааг сануулсан байна. Газрын тосны үнэ нэг баррель нь 100 ам.доллароос дээш хадгалагдаж, дунд дорнодын мөргөлдөөн уртсаж буйг тэмдэглэсэн нь өртөг, инфляцын хүлээлтэд нөлөөлж болзошгүй хүчин зүйлсийн хүрээг өргөжив.

Бодлогын хувьд Георгиева зохицуулалт, хяналтыг “хамгаалалтын эхний шугам” гэж нэрлээд, олон улсад мөнгөний бодлогод болгоомжтой чангаралт баримтлах нь зүйтэй байж мэднэ гэж хэлэв. Хиймэл оюун нь улс орнуудын харьцангуй хувь заяаг тодорхойлох гол хөдөлгөгч хэвээр атал түүнийг дагасан өртөг, үнэ, өрийн дарамт бодлогын сонголтуудыг улам хурцатгаж байгааг тэр илтгэлийнхээ гол санаа болгон тавьсан юм. Ийм нөхцөлд өсөлтийн боломжийг алдалгүй барих, нөгөө талд инфляц ба өрийн эмзэг байдлыг хэт тэлэхгүй байлгах тэнцвэр улам чухал болж байна.