Сенатор Том Тиллис Трампын Оростой хийсэн дизель түлшний хэлэлцээр хууль зөрчиж, аюул дагуулж болзошгүйг анхааруулав

Бүгд Найрамдах намаас сонгогдсон АНУ-ын сенатор Том Тиллис Ерөнхийлөгч Дональд Трампын Оростой байгуулсан дизель түлшний хэлэлцээр хууль бус байж болзошгүй бөгөөд америкчуудын амь насыг эрсдэлд оруулна гэж мэдэгдэв. Түүний хэлснээр Цагаан ордон хуулийг тойрч гарсан байж мэдэх нөхцөл харагдаж байна. “Ерөнхийлөгч хуулийг дагаж мөрдөхгүй байна гэж хэлэх үндэслэлтэй шалтгаан байгаа гэж би үзэж байна” гэж Тиллис онцолсон. Энэ мэдэгдэл нь засаг захиргааны түлшний үнийн бодлого, гадаад бодлогын огтолцолд үүсээд буй маргааныг дахин хурцатгав.

Трамп ирэх сард болох АНУ-ын Конгрессын сонгуулиас өмнө дизелийн үнийг бууруулах зорилгоор Оросын нийлүүлэлтийг зөвшөөрч, Украины дайнд холбогдуулан авсан хориг арга хэмжээг түр хугацаанд цуцалсан. Албан ёсны тайлбаруудын төвд “үнэ бууруулна” гэсэн зорилт тавигдаж байгаа ч энэ алхам нь нам доторх байр суурийн зөрүүг ил гаргалаа. Үүн дээр олон улсын түншүүдийн шүүмж нэмэгдэж, бодлогын эрсдэлийн хэлэлцүүлэг өргөжив. Үнийн түр зуурын хожооны төлөө урт хугацааны геополитикийн өртөг нэмэгдэх эсэх нь гол асуулт болж байна.

АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент засаг захиргаа одоо байгаа эрх зүйн бүрэн эрхийн хүрээнд хэлэлцээрийг хэрэгжүүлнэ гэж мэдэгдэж, үүнийг америкчуудад ашигтай бөгөөд үнийг бууруулна гэсэн байр суурь илэрхийлсэн. “Бид өөрсдөд байгаа хууль эрх зүйн бүх бүрэн эрхийн хүрээнд үүнийг хийх болно” гэж тэр хэлжээ. Гэхдээ Тиллис зөвхөн хууль эрх зүйн хүрээ төдийгүй үндэсний аюулгүй байдлын эрсдэл давхар үүсч болзошгүй гэж сануулсан. Тэр “Анхны боломж гармагц Путин ерөнхийлөгч Трампыг эвгүй байдалд оруулах эсвэл сулруулахыг оролдоно гэдгийг би баттай хэлж чадна” гэж нэмжээ.

Маргаанд гадаад талын байр суурь ч хүчтэй гарч ирэв. Канадын Ерөнхий сайд Марк Карни уг тохиролцоо Европ дахь тогтвортой байдлыг хангах, Украины дайныг зогсоох хүчин чармайлтыг сулруулж байна гэж шүүмжилсэн. Дотоод талбар дээр ч эсэргүү байр суурь өргөжив: Небраска мужийн тэтгэвэрт гарсан Конгрессын гишүүн Дон Бэкон Оросын дайны эдийн засгийг дэмжих нь ёс суртахууны хувьд буруу гэж олон нийтэд байр сууриа илэрхийлсэн. Өмнө нь дэд ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан Майк Пэнс газрын тосны хоригийг цуцалсныг Линдси Грэмийн өв уламжлалаас урвасан үйлдэл гэж нэрлэн, шийдвэрээ буцаахыг уриалсан.

Энд нэг зөрчил тодорхой харагдаж байна. Reuters-ийн мэдээлснээр Трамп өнгөрсөн сард Оросын эсрэг өргөн хүрээтэй хориг арга хэмжээний “Линдси О. Грэм Орос, Иранд хориг тавих тухай 2026 оны хууль”-д гарын үсэг зурсан атлаа, одоо дизель түлшний нийлүүлэлтээр хоригийг түр цуцалсан алхам хийжээ. Энэ нь бодлогын туйлшрал уу, эсвэл үнийн дарамтыг богино хугацаанд бууруулах гэсэн улс төрийн тооцоолол уу гэдэг нь маргааны зангилаа хэвээр. Аль ч тохиолдолд Бүгд Найрамдах нам доторх зайгаа барилт нэмэгдэж, хэлэлцээр бодитойгоор үнийг тогтворжуулах эсэх эргэлзээ арилаагүй байна. Түлшний үнэ ба хоригийн бодлогын хоорондын энэ тэнцвэрийг сонгуулийн мөчлөгийн шахалтад хэрхэн авч явах нь ойрын өдрүүдийн хамгийн мэдрэмтгий сэдэв болж үлдлээ.