Шуудангийн шинэ журам АНУ-ын сонгуулийн саналын хуудасны хугацаанд эрсдэл учруулж байна

АНУ-д удахгүй болох завсрын сонгуулийн үеэр шуудангаар санал өгөх сонгогчдын хувьд саналын хуудсыг хугацаанд нь хүргүүлэх асуудал улам төвөгтэй болж байна. 2025 оны арванхоёрдугаар сард хэрэгжсэн шинэ журам нь шуудан илгээснээс хойш тамга дарах хүртэлх хугацааг уртасгасан байна. Үүний улмаас саналын хуудсыг сонгуулийн өдөрт нь багтаан хүргэх шаардлагатай мужуудад хугацааны шинэ эрсдэл үүсжээ. Сонгогчид саналаа эрт явуулахгүй бол Шуудангийн алба нэмэлт арга хэмжээ авсан ч мужийн хуульд заасан хугацааг зөрчих магадлал хэвээр байна.

Мужийн хууль тогтоогчдын үндэсний бага хурлын мэдээллээр 35 муж саналын хуудсыг Сонгуулийн өдөр буюу түүнээс өмнө сонгуулийн албан тушаалтнуудад хүрсэн байхыг шаарддаг. Энэ нь саналын хуудас шуудангаар хэзээ илгээгдсэнээс илүүтэйгээр сонгуулийн байгууллагад хэзээ очсоныг гол шалгуур болгодог гэсэн үг. Үлдсэн 15 муж болон Вашингтон, Колумбийн тойрог, Гуам, Пуэрто-Рико, Виржиний арлууд өөр зохицуулалттай байна. Тэд шуудангийн тамганд Сонгуулийн өдрийн огноо байвал тодорхой хугацааны дотор дараа нь ирсэн саналыг ерөнхийдөө хүлээн авдаг.

Энэ ялгаа нь сонгогчид саналын хуудсаа шуудангаар явуулсан өдрөөс үл хамааран мужийнхаа шаардлагыг тусад нь шалгах хэрэгтэй болгож байна. АНУ-ын Дотоодын орлогын алба татварын тайланг шуудангийн тамгад үндэслэн илгээсэн өдөрт нь гаргасанд тооцдог бол ихэнх муж саналын хуудсыг Сонгуулийн өдөртөө ирэхийг шаарддаг. Ийнхүү татварын баримт бичигт үйлчилдэг зарчим саналын хуудсанд шууд адилхан хэрэгждэггүй байна. Кэти Оуэнс Хаблер “Сонгуулийг ихэнхдээ мужийн хуулиар зохицуулдаг бөгөөд муж бүр асуудлыг шийдэх өөр өөр арга сонгосон” гэж хэлжээ.

Шуудангаар санал өгдөг хүмүүсийн тоо их байгаа нь хугацааны асуудлыг илүү анхаарал татахуйц болгож байна. АНУ-ын Сонгуулийн туслалцааны комиссын мэдээллээр 2024 оны ерөнхийлөгчийн сонгуулиар бараг 48 сая сонгогч шуудангаар санал өгсөн нь нийт саналын 30 орчим хувийг эзэлжээ. Тэдгээрийн 1.2 хувь нь хүчингүй болсон байна. Эдгээр тоо нь саналын хуудсыг илгээх, хүргүүлэх, хүлээн авах үе шат бүрийн хугацаа сонгуулийн дүнтэй холбоотой практик асуудал хэвээр байгааг харуулж байна.

АНУ-ын Шуудангийн алба 10-р сарын 24-нөөс саналын хуудсыг хурдан хүргэх нэмэлт арга хэмжээ авч, 10-р сарын 26-наас сонгуулийн албанд шууд хүргэгдсэн эсвэл өөр албанд дамжих саналын хуудсанд гараар тамга дарахаар төлөвлөжээ. Гэхдээ эдгээр арга хэмжээ нь мужийн хугацааг хангах баталгаа болохгүй гэж мэдээлсэн байна. Тэмми Патрикийн хэлснээр, дээрх арга хэмжээ нь Шуудангийн алба бусад шуудангийн илгээмжид үзүүлдэг үйлчилгээнээс хавьгүй давсан түвшинд байгаа аж. Тэр сонгогчдод саналын хуудсаа хугацаанаас нь долоо хоногийн өмнө шууданд хийхийг зөвлөж, сонгуулийн өдөр ойртсон бөгөөд тухайн муж тамганы огноогоор хугацаа хангасныг тогтоохыг зөвшөөрдөг бол аль ч шуудангийн салбарт очин, цонхон дээр гараар тамга дарж өгөхийг хүсэж болохыг хэлжээ.