Сибирийн лабораторид гарсан тахал өвчин дэлхий дахинд тархах эрсдэл бий юу?

ОХУ-ын Эрхүү муж дахь Анти-Плейг буюу Тахал судлалаас урьдчилан сэргийлэх хүрээлэнгийн ажилтан, 28 настай Дарья Шипилова амь үрэгдсэнтэй холбоотойгоор хар тахлын аюулын тухай цахим орчинд болгоомжлол эрчимжээд байна. Албан ёсны эх сурвалжийн мэдээлснээр талийгаачийн үхлийн шалтгааныг тодруулахаар лабораторийн шинжилгээ үргэлжилж байгаа аж.

Тодруулбал, талийгаач Монгол Улсын хилийн ойролцоо орших Буриадын бүс нутагт хээрийн судалгаа хийсний дараа эсвэл халдвартай туршилтын гуурс хагарсаны улмаас уушгины хатгалгааны шинж тэмдэгтэйгээр өвчилсөн байж болзошгүй гэх баталгаагүй мэдээлэл цацагдсан юм. Үүнтэй холбоотойгоор Оросын хэвлэлүүд 200 орчим хүнийг тусгаарлаад байгааг мэдээлжээ. Гэсэн хэдий ч олон улсын мэргэжилтнүүд энэхүү явдал дэлхийн хэмжээний дэгдэлт болон хувирах магадлал тун бага гэдгийг онцолж байна.

Орчин үеийн эмчилгээ ба тархах хязгаарлагдмал нөхцөл

Тахал нь "Yersinia pestis" хэмээх бактериар үүсгэгддэг бөгөөд эмнэлзүйн хувьд булдруутай, уушгины болон цусан төрөлтэй гэж ангилагддаг. Үүнээс уушгины хэлбэр нь ханиах, найтаах үед агаарт тархах дуслаар хүнээс хүнд халдварлах эрсдэлтэй байдаг. Түүхэнд 14 дүгээр зуунд Европ тивийн хүн амын гуравны нэгээс илүү хэсгийг авч одсон хар тахал нь тухайн үеийн бохир орчин, худалдааны хөгжөөгүй дэд бүтцээс үүдэлтэй байв.

Харин өнөөгийн нөхцөлд энэ төрлийн халдварыг хяналтад байлгах боломжтойг эрдэмтэд тайлбарлаж байна. Оксфордын их сургуулийн ядууралтай холбоотой халдварт өвчин судлалын профессор Пьеро Оллиарогийн мэдээлснээр, уг халдварыг энгийн бөгөөд өргөн тархсан антибиотик эмчилгээгээр бүрэн эмчлэх боломжтой аж. Тухайлбал, 2025 онд хэвлэгдсэн судалгаагаар амны хөндийн ципрофлоксацин болон тарилгын аминогликозид нь булдруутай тахлыг эмчлэхэд 91-92 хувийн үр дүнтэй болох нь батлагджээ. Мөн уушгины хэлбэрт шилжсэн цөөн тооны тохиолдолд ч шуурхай эмчилгээ хийснээр өвчтөнүүдийн 85 хувь нь эдгэрчээ.

Үүнээс гадна Covid-19 вирустэй харьцуулахад уушгины тахал нь зөвхөн шинж тэмдэг илэрсний дараа буюу ихэвчлэн 24 цагийн дотор бусдад халдварлах чадвартай байдаг. Шинж тэмдэг нь маш хүнд, илэрхий байдгаараа онцлог тул өвчтөнийг богино хугацаанд илрүүлж, тусгаарлан эмчлэх боломжтойг Бирмингэмийн их сургуулийн вирусийн дархлаа судлалын дэд профессор Зания Стаматаки онцлов. ДЭМБ-ын мэдээлснээр уг тохиолдлын бүх хавьтлыг олж тогтоон, нарийн хяналтад авсан бөгөөд одоогоор ямар нэгэн өвчний шинж тэмдэг илрээгүй байна.

Лабораторийн аюулгүй байдал Мэргэжилтнүүдийн үзэж буйгаар ийм төрлийн тусгай зориулалтын лабораториудад олон давхар хамгаалалтын систем үйлчилдэг тул лабораторийн орчинд халдвар тархах явдал туйлын ховор тохиолддог байна. Судлаачид бүтэн биеийн хамгаалалтын хэрэгсэл өмсөж, дээжийг зөвхөн сөрөг даралттай буюу агаарын урсгал дотогшоо чиглэсэн биологийн аюулгүй байдлын кабинетийн дотор боловсруулдаг аж. Тиймээс ямар нэгэн туршилтын гуурс хагарсан ч ажилтан бүрэн хамгаалагдсан байдаг ажээ.