Трампын засаг захиргаа Мьянмарын цэргийн дэглэмтэй шууд хэлэлцээ эхлүүлж, байр сууриа огцом өөрчиллөө

АНУ-ын албаныхны мэдээлснээр Трампын засаг захиргаа 2021 оны төрийн эргэлтээс хойших хамгийн өндөр түвшний харилцааг сэргээж, Мьянмарын цэргийн томилсон засагтай шууд яриа хэлэлцээ эхлүүлжээ. Энэ шугамд АНУ-ын Төрийн департаментын Тагнуул, судалгааны асуудал хариуцсан туслах төрийн нарийн бичгийн дарга Майкл Вэнс гол үүрэг гүйцэтгэж байгаа гэж эх сурвалжууд хэлсэн байна. Тэдний өгүүлснээр Вэнс есдүгээр сарын 15-16-нд нийслэл Нэйпидод төрийн эргэлтийн удирдагчаас ерөнхийлөгч болсон Мин Аун Хлайнтай уулзсан байна. Шууд хэлэлцээ эхэлсэн нь хориг арга хэмжээ, ардчиллыг дэмжих өмнөх шугамтай зэрэгцэн явах эсэх талаар Вашингтонд маргаан дагуулж байна.

Эх сурвалжуудын мэдээлснээр уулзалтын нэг гол зорилго нь АНУ-ын бизнесмен Адам Кастильог суллуулах асуудлыг урагшлуулах байв. Кастильо нь Мьянмар дахь American Chamber of Commerce in Myanmar байгууллагын өмнөх тэргүүн бөгөөд зургаадугаар сарын 11-нд Янгонгийн нисэх буудал дээр баривчлагдсан, дэмжигчид нь үндэслэлгүй хэрэг гүтгэсэн гэж үздэг байна. Мэдээлэлтэй эх сурвалжуудын хэлснээр Цагаан ордон, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл, Төрийн департаментын албаныхан түүнийг суллуулахын тулд Мьянмарын талтай далд сувгаар тохиролцоо хийжээ. Уулзалтад зөвхөн нэг хэрэг бус, цаашдын илүү өргөн хүрээний хамтын ажиллагааны суурь тавигдаж мэднэ гэж дөрвөн хүн ярьсан байна.

Долоон одоогийн болон өмнөх албан тушаалтан, танил эх сурвалжуудын хэлснээр хэлэлцээний төвд америкчуудыг онилсон кибер луйврын төвүүдийг хаах асуудал байсан. Хоёр эх сурвалжийн хэлснээр Холбооны мөрдөх товчоо кибер луйврын асуудлаар Мьянмарын эрх баригчидтай шууд холбоо тогтоосон байна. Гэвч яриа үүгээр хязгаарлагдаагүй, Мьянмарын хүнд газрын ховор элементийн ордод нэвтрэх зэрэг сэдэв ч хөндөгдсөн гэж дурджээ. Нэг эх сурвалжийн мэдээлснээр хориг арга хэмжээг хариуцдаг Сангийн яам, Дотоодын аюулгүй байдлын яам, Пентагон ч мөн оролцсон байна.

Энэ уулзалт нь зургаадугаар сард Токиод болсон АНУ-Мьянмарын уулзалтыг үргэлжлүүлсэн бөгөөд уг уулзалтад мөн Вэнс оролцсон гэж дөрвөн хүн хэлжээ. Нөгөө талд, Вэнсийн айлчлалаас хоёр долоо хоног хүрэхгүй хугацааны дараа Мьянмарын арми Ракхайн мужийн зах дээр агаараас цохилт өгч, 50-иас дээш хүнийг хөнөөж, олон хүн шархадсан гэж Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын хүний эрхийн албаныхан мэдээлсэн байна. Энэ мэдээлэл нь цэргийн засагтай харилцах шууд суваг нээгдэж буй үе дээр нэмэлт дарамт болж, бодлогын эрсдэлийн тухай асуултыг хурцатгав. Төрийн департаментын төлөөлөгч Томми Пиготт “Асуудлыг үл тоомсорлоод шийдэхгүй, нүүр тулж байж шийднэ” гэж байр сууриа илэрхийлсэн байна.

Өмнөх бодлогын суурь нь 2021 оны төрийн эргэлтийн дараа Жо Байдены засаг захиргаа Нью-Йоркийн Холбооны нөөцийн банканд байсан Мьянмарын хөрөнгийг царцааж, ахлах офицерууд болон цэргийн холбоотой бизнесүүдэд хориг тавьснаар тодорч байв. 2022 онд Конгресс сөрөг хүчнийг үхлийн бус хэлбэрээр дэмжихийг зөвшөөрч, агаараас цохилтын эрт сэрэмжлүүлэх систем болон офицеруудыг урвахад урамшуулах хөтөлбөрүүдийг санхүүжүүлсэн. Гэвч Reuters-ийн хянасан Төрийн департаментын Конгресс руу илгээсэн бичиг баримт болон дөрвөн одоогийн, өмнөх албан тушаалтны хэлснээр гадаад тусламжийн шинэчлэлийн хүрээнд эдгээрийн ихэнх хөтөлбөр өнгөрсөн жил танагдсан байна. Энэ нь бодит боломжийн хувьд шахалт, дэмжлэгийн багц суларч байгаа дохио гэж шүүмжлэгчид үзэж байна.

Мин Аун Хлайн нь рохинжа мусульманчуудын эсрэг 2016-2017 онд гарсан олноор хороох, хөөн гаргах зэрэг хүний эрхийн зөрчлийн улмаас АНУ-ын хоригт хэвээр байна. Council on Foreign Relations-ийн Ричард Беттс “Бодлого тагнуулыг чиглүүлбэл баримтын шударга үнэлгээ авч байна гэж итгэхэд бэрх” гэжээ. АНУ-ын Төлөөлөгчдийн танхимын Гадаад харилцааны хорооны тэргүүн Төлөөлөгч Грегори Мийкс үүнийг “манай үнэт зүйл, ашиг сонирхлын аль алинд харш” гэж шүүмжилж, Мин Аун Хлайнтай харилцаж, Конгрессын шаардсан хориг болон ардчиллын санхүүжилтийг хэрэгжүүлэхгүй бол Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио АНУ-ын манлайллыг сулруулж, дэглэмийн олон улсын хууль ёсны байдлыг нэмэгдүүлж байна гэж мэдэгдэлдээ дурдсан байна. Төрийн департамент харин АНУ-ын ашиг сонирхолд хамаарах асуудлаар Мьянмар дахь бүх талтай харилцаж, хүчирхийллийг зогсоох, улс төрийн хоригдлуудыг суллах шаардлагыг тавьдаг гэж мэдэгдсэн бөгөөд хэлэлцээ тэлэх эсэх нь эндээс цааш илүү тодорхой болох төлөвтэй байна.