X дээрх трэнд (14 цаг): Хэвлэлийн гэрээ, төсвийн тодотгол, АТГ-ын хэргүүд, Sky Shuttle

Монгол хэрэглэгчдийн X сүлжээнд 10 дугаар сарын 16-ны 10:13–14:13 цагийн (УБ) хооронд хамгийн их яригдсан 9 сэдвийг тэргүүлэх нийтлэлүүдийн лайк, дахин нийтэлсэн тоо, үзэлтээр эрэмбэлэн хүргэж байна. Энэ цонхонд УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар 2026 оны төсвийн тодотгол, Ашигт малтмалын тухай хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг эцэслэн баталсан нь яриаг ихээхэн тодорхойлов. Өглөөний тоймуудад орсон сэдвүүдийг зөвхөн шинэ өрнөлтэй тохиолдолд нь орууллаа. Бодит сэдэв 9 байсан тул 10 болгож нөхөөгүй. Үзүүлэлтүүд 14:34 цагийн байдлаар.

1. Төрийн байгууллагуудын хэвлэлийн гэрээ: 2027 оны төсвөөс сурталчилгааны зардлыг хасах санал (шинэ өрнөл)

Сүүлийн өдрүүдэд үргэлжилж буй төр, хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын хоорондын гэрээний маргаан энэ цонхонд улс төрийн түвшинд хүрлээ. УИХ-ын гишүүн Ч.Лодойсамбуу 2027 оны нэгдсэн төсвөөс хэвлэл мэдээлэл, мэдээлэл сурталчилгааны зориулалттай бүх зардлыг хасах зарчмын санал гаргана гэж бичиж, «төртэй хамтран ажиллах гэрээтэй чөлөөт хэвлэл гэж байхгүй» хэмээн байр сууриа илэрхийлсэн нь энэ цонхны хамгийн өргөн тархсан нийтлэл болов.

@g_ganbat татвар төлөгчдийн мөнгөөр оршин тогтнодог сайтууд санхүүжилтээ алдвал жамаараа алга болно гэж үзсэн бол @bayarkuu жижиг гэрээнээс илүүтэй тендергүйгээр олгосон томоохон гэрээг шалгах ёстой гэж шаардав. @JamtsUsukhbayar зарим сэтгүүлч «эдгээр нь хаалтын бус, хамтран ажиллах гэрээ» гэсэн тайлбар хийж байгааг шүүмжилжээ. Хэрэглэгчдийн дурдсан хууль зөрчсөн гэх хардлагыг бид бие даан баталгаажуулаагүй бөгөөд тодорхой хувь хүн, байгууллагыг нэрлэн буруутгасан нийтлэлүүдийг оруулаагүй.

Uchirtai.mn сайтын Үндэсний аудитын газрын судалгаанд тулгуурласан нэгтгэлээр төрийн байгууллагууд 2025 онд хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудтай нийт 24.2 тэрбум төгрөгийн гэрээ байгуулжээ. Дэлгэрэнгүйг эндээс уншина уу.

2. 2026 оны төсвийн тодотгол эцэслэн батлагдлаа: тэтгэвэр, цалин 11 дүгээр сарын 1-нээс нэмэгдэнэ (шинэ)

УИХ-ын өнөөдрийн нэгдсэн хуралдаанаар 2026 оны төсвийн тодотголыг эцэслэн баталлаа. UBN.mn-ийн мэдээлснээр санал хураалтад оролцсон 101 гишүүний 84 нь дэмжсэн. iSee.mn-ий мэдээгээр нэгдсэн төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлогыг 31.9 их наяд, нийт зарлагыг 34.0 их наяд, алдагдлыг ДНБ-ий хоёр хувьтай тэнцэх хоёр их наяд төгрөг байхаар тооцжээ.

Сангийн сайд З.Мэндсайхан 11 дүгээр сарын 1-нээс 435 мянга гаруй ахмадын тэтгэвэр 100–300 мянган төгрөгөөр нэмэгдэж, эмч, эмнэлгийн ажилтнуудын цалин 20 хувиар, төрийн үйлчилгээний бусад алба хаагчдын цалин 35–50 хувиар өснө гэж мэдэгдэв (ubn.mn). Харин УИХ-ын гишүүн С.Цэнгүүн тодотгол батлагдахаас өмнө зарцуулалт хийчихээд дараа нь хууль батлуулах хандлагыг шүүмжилсэн. Дэлгэрэнгүй мэдээг эндээс уншина уу.

3. С.Цэнгүүн: АТГ-т очсон хэргүүд яагаад шийдэгдэхгүй байна вэ (шинэ)

Newsroom.mn-ий түгээсэн УИХ-ын гишүүн С.Цэнгүүний мэдэгдэл энэ цонхонд хоёрдугаарт өргөн тархлаа. Тэрбээр Авлигатай тэмцэх газарт шилжсэн хэргүүд шийдэгдэхгүй байгаа нь шүүх тогтолцоонд итгэх итгэлийг алдагдуулж байна гээд, нэг жилийн өмнө чуулганы индрээс зарласан хулгайн хэрэг ч өдийг хүртэл шийдэгдээгүй, албан тушаалаасаа буусан ч улсад учирсан хохирол нөхөн төлөгдөөгүй гэж шүүмжилсэн. Энэ нь гишүүний байр суурь бөгөөд тодорхой хэргийн шалгалтын явцыг бид бие даан баталгаажуулаагүй.

4. «Шинэ хоршоо»-ны зээлийн эргэн төлөлт: аймгуудын тоо дахин яригдав (шинэ өрнөл)

@margadism «Шинэ хоршоо» хөдөлгөөний хүрээнд малчдын авсан зээлийн эргэн төлөлтийг аймгаар жагсааж, Булган аймагт 80.5 тэрбум төгрөгийн зээлээс 3.2 тэрбум, Завханд 43 тэрбумаас 1.5 тэрбум төгрөг төлөгдсөн гэх тоог махны үнийн өсөлттэй холбон тайлбарлав. Булган аймгийн тоог news.mn өмнө нь мэдээлж байсан. @THEJAALQ хуульч О.Баасанхүүгийн «900 орчим тэрбумын зээлийн ихэнх нь буцаан төлөгдөөгүй» гэсэн үгийг иш татжээ.

Албан ёсны мэдээллээр 7,784 хоршоо нийт 894 тэрбум төгрөгийн зээл авсан бөгөөд хуваарийн дагуух эргэн төлөлт 99 хувьтай, Монголбанкны 7 дугаар сарын 31-ний мэдээллээр нийт 218.8 тэрбум төгрөг төлөгдсөн байна. Зээлүүд урт хугацаатай тул «төлөгдөөгүй» гэсэн дүгнэлт хийхдээ төлөх хуваарийг харгалзах шаардлагатай. 2 цагийн тоймд малчны зээлийн хязгаарын асуудал хөндөгдсөн бол энэ удаа эргэн төлөлтийн тоо шинээр яригдлаа. Албан ёсны мэдээг эндээс уншина уу.

5. «Sky Shuttle»: барилга угсралтыг 2027 оны гуравдугаар сараас эхлүүлэхээр тохиров (шинэ)

Нийслэлийн Засаг дарга, Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва 10 дугаар сарын 15-нд BYD группийн «Sky Shuttle» төслийн захирал Никола Жан тэргүүтэй төлөөллийг хүлээн авч уулзсан бөгөөд талууд төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг энэ оны арванхоёрдугаар сард багтаан боловсруулж, ирэх оны гуравдугаар сараас барилга угсралтын ажлыг эхлүүлэхээр урьдчилсан байдлаар тохиролцжээ (amlalt.mn, 24tsag.mn, mpress.mn). Энэ нь COP17 бага хурлын үеэр BYD-тэй байгуулсан санамж бичгийн хүрээний ажил юм. Дэлгэрэнгүйг эндээс уншина уу.

6. Эгийн голын УЦС: «Байгал нуурт сөрөг нөлөөгүй» гэсэн хариуны тухай яриа (шинэ)

@LTsogtbayar УИХ-ын дарга С.Бямбацогт чуулганы индрээс хойд хөршийн баг Эгийн голын усан цахилгаан станц Байгал нуурт сөрөг нөлөө үзүүлэхгүй гэсэн хариу ирүүлсэн тухай мэдээлсэн гэж бичсэн бол Elch.mn С.Бямбацогтын «Эгийн голын УЦС барих ажил нэг алхам урагшиллаа» гэсэн үгийг түгээжээ. Хоёр улсын Шинжлэх ухааны академийн эрдэмтдийн хамтарсан ажлын хэсэг төслийн нөлөөллийг судалж байгаа нь өмнө нь албан ёсоор мэдээлэгдсэн (mecc.gov.mn). Харин ОХУ-ын талын эцсийн дүгнэлтийн албан ёсны эх сурвалжийг бид олж баталгаажуулж чадаагүй тул энэ нь УИХ-ын даргын мэдэгдэлд үндэслэсэн мэдээлэл гэдгийг онцолъё.

7. Ашигт малтмалын тухай хуулийн нэмэлт, өөрчлөлт батлагдав; тамхины хуулийн маргаан (шинэ)

Геологичдын өдөр тохиосон өнөөдөр УИХ Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг эцэслэн баталлаа. Mongolian Mining Journal-ийн мэдээлснээр дагалдах 11 хуулийн төслөөс 9 нь батлагдаж, орон нутагт хуваарилах АМНАТ-ын хэмжээг хоёр дахин нэмэгдүүлэх, зэсийн АМНАТ-ыг олон улсын жишигт нийцүүлэх зэрэг зохицуулалт тусгагдсан бол Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай болон «Урт нэртэй хууль»-д өөрчлөлт оруулах төслүүдийг буцаажээ. @batt1972 энэ өөрчлөлт хайгуулыг идэвхжүүлж, хөрөнгө оруулалт татах үндэс болно гэж бичив.

Үүний зэрэгцээ өнөөдрийн хуралдааны хэлэлцэх асуудалд Тамхины хяналтын тухай хуулийн нэмэлт, өөрчлөлт мөн орсон (ubn.mn) бөгөөд хэрэглэгчид хоёр хуулийг «хамтатгаж» оруулсан гэж шүүмжилж, MPress.mn электрон тамхийг дотор орчинд хориглохыг дэмжих эсэх санал асуулга нийтэлжээ. Тамхины хуулийн санал хураалтын эцсийн үр дүнг бид энэ тоймыг бэлтгэх үед баталгаажуулж амжаагүй. Ашигт малтмалын хуулийн тухай мэдээг эндээс уншина уу.

8. AliExpress-ийн илгээмж хэдэн сараар хоцорч ирсэн тухай (шинэ)

Хөгжлийн эдийн засагч @LutochirT наадмын өмнө AliExpress-ээр захиалсан сэлбэг нь ирээгүй тул 9 дүгээр сард мөнгөө буцааж авсан ч бараа нь саяхан хүрч ирсэн тухайгаа бичиж, энэ платформ Монголд хүргэлтээ учир зүйтэй болгож чадахгүй байгааг шүүмжилсэн. Нийтлэл энэ цонхонд хамгийн олон үзэлт авсны нэг болов. Хилийн гацааны талаарх түүний асуултыг таамаг гэж үзэх нь зүйтэй.

9. Увсын Малчин суманд их цас орж байна (шинэ өрнөл)

Өглөөний тоймуудад Улаанбаатарын цас яригдсан бол энэ цонхонд баруун аймгуудын цас анхаарал татлаа. @ChinzillaMon Увс аймгийн Малчин сумын нутагт их хэмжээний цас орсон иргэний бичлэгийг хуваалцаж, iSee.mn тус суманд өчигдрөөс эхлэн цас үргэлжлэн орж байгааг мэдээлэв. Цаг уурын байгууллага баруун аймгуудад их цас, цасан шуурга шуурч, үзэгдэх орчин хязгаарлагдаж болзошгүйг урьдчилан сэрэмжлүүлж байсан. Сэрэмжлүүлгийг эндээс уншина уу.

Арга зүй: X-ийн хайлтын 200 орчим томоохон мэдээллийн болон нөлөө бүхий аккаунтын нийтлэл, түлхүүр үгийн 50 гаруй хайлтыг оролцооны үзүүлэлтээр (лайк + 2×дахин нийтэл + үзэлт/100) эрэмбэлж, баримтыг мэдээллийн сайтуудаар нягталсан. Баталгаажуулах боломжгүй, гүтгэлгийн эрсдэлтэй нийтлэлүүдийг оруулаагүй. X дахь хувь хүмүүсийн байр суурь egov.mn-ийн байр суурийг илэрхийлэхгүй.