Улсын Их Хурал гэр бүлийг дэмжих анхдагч хуулийн төслийг хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцэж байна

Улсын Их Хурлын чуулганаар Гэр бүлийн хөгжлийг дэмжих тухай анхдагч хуулийн төслийг хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцэж, төслийн бодит үр нөлөө, шинэ зохицуулалт юунд оршиж байгааг гишүүд нэхэв. Хуулийн төсөл нь гэр бүлд чиглэсэн мөнгөн дэмжлэгийн хэд хэдэн төрлийн зохицуулалтыг нэгтгэн тусгаснаараа анхаарал татаж байна. Гэсэн ч зарим гишүүн үүнийг одоо хүчин төгөлдөр хуулиудад буй тэтгэмж, халамжийн заалтуудыг салган нэгтгэсэн төдий гэж үзэж, “өөрчлөлт” гэж нэрлэхүйц бодит агуулга нь юу вэ гэдгийг тодрууллаа.

Төсөлд хүүхдийн мөнгөн тэтгэмж, жирэмсэн эхийн мөнгөн дэмжлэг, 0-3 насны хүүхэд асарсны тэтгэмж, ихэр хүүхдийн мөнгөн дэмжлэг, олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхэд олгох мөнгөн дэмжлэг зэрэг мөнгөн дэмжлэгийн зохицуулалтыг нэгтгэн тусгасан байна. Өөрөөр хэлбэл, гэр бүлийн амьдралын мөчлөгийн өөр өөр үе шатанд олгогддог хэд хэдэн төрлийн дэмжлэгийг нэг хүрээнд авч үзэхээр зорьжээ. Гишүүдийн хувьд энэ нэгтгэл нь үнэхээр шинэ бодлогын аргачлал болж чадаж байгаа эсэх, эсвэл бичвэрийн эмхэтгэл төдий юу гэдэг дээр төвлөрөв.

Хэлэлцүүлгийн явцад төслийн нийгмийн зорилтот бүлгүүдэд үзүүлэх үр өгөөжийг илүү тодорхой хэлж өгөх шаардлага тавигдсан байна. Тухайлбал, ядуу өрхийн хүүхэд болон асран хамгаалагчтай амьдарч буй хүүхдүүдийн хувьд ямар эерэг өөрчлөлт гарахыг гишүүд олон удаа асууж тодруулсан гэж тэмдэглэв. Гэвч хууль санаачлагч талаас энэ хэсгийг тодорхой тайлбарлаж чадаагүй гэх шүүмжлэл гарч ирсэн нь төслийн хэлэлцэх эсэх дээрх дэмжлэгийн уур амьсгалд нөлөөлж болзошгүй байна. Үр нөлөөг тооцсон, ойлгомжтой зураглал дутагдвал төслийн “шинэлэг байдал” бүдгэрч, маргаан сунжрах эрсдэлтэй.

Салбарын сайд хэрэгжилтийн зардлын асуудлыг гол эргэлзээний нэг гэж үзэж буй гишүүдэд тайлбар өглөө. Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд Т.Аубакир хуулийг хэрэгжүүлэхэд улсын төсөвт нэмэлт ачаалал үүсгэхгүй, харин одоогийн халамжийн зардлыг илүү оновчтойгоор гэр бүлийн хөгжилд чиглүүлнэ гэж мэдэгдсэн байна. Түүний хэлснээр, “Энэхүү хууль батлагдсанаар гэр бүлийн тогтвортой байдал дээшилж, хүн амын өсөлт нэмэгдэхээс гадна нийгмийн анхан шатны нэгж болсон гэр бүл бат бөх, эрүүл байх нөхцөл бүрдэнэ гэж үзэж байна. Хуулийг хэрэгжүүлэхэд улсын төсөвт нэмэлт ачаалал үүсэхгүй бөгөөд одоогийн халамжийн зардлыг илүү оновчтой, гэр бүлийн хөгжил рүү чиглэсэн тогтолцоо руу чиглүүлж байна” гэв.

Харин парламентын түвшинд тавигдаж буй гол шалгуур нь мөнгөн дэмжлэгүүдийг нэгтгэснээр бодлогын чанар сайжрах уу, эсвэл нэр томьёоны дахин ангилал төдий үлдэх үү гэдэгт байна. Ядуу өрхийн хүүхэд, асран хамгаалагчтай амьдарч буй хүүхдүүдийн талаар тодорхой үр дүн хэлж чадаагүй нь асуудлыг улам хурцатгаж, төслийн суурь логик, хэрэгжилтийн механизмийг илүү нарийн тайлбарлах шаардлагыг өсгөв. Эцсийн дүндээ, одоогийн зардлыг “илүү оновчтой” болгоно гэсэн амлалт нь чиглүүлэлтийн арга хэрэгсэл, шалгуур, бодит өөрчлөлттэй яаж холбогдох нь тодорхой болмогц хэлэлцэх эсэх шийдвэрийн уур амьсгал төлөвшихөөр байна.