Уран барималч Б.Очирсүрэнгийн ‘Домогт хатад’ үзэсгэлэн ХААН галерейд нээгдэж, түүхэн хатдын дүрийг шинэ өнцгөөр харууллаа

Уран барималч Б.Очирсүрэнгийн “Домогт хатад” үзэсгэлэн ХААН галерейд нээгдэж, түүхэн хатдын дүрийг шинэ өнцгөөр харууллаа. Үзэсгэлэн 2026 оны 10-р сарын 2-нд олон нийтэд хүрч, орчин цагийн мэдрэмжтэй огтлолцохуйц хэлээр хатдын түүхийг өгүүлж байна. Хатдын нөлөө, хийсэн сонголтыг зөвхөн намтарчилсан тайлбар бус, уран баримлын хэлээр дахин эргэцүүлэх орон зайг бүрдүүлснээрээ онцлог.

Энд үзүүлж буй дүрүүд нь Цагаадайн улс, Алтан ордын улс, Ил хаадын улс, Их Юань улсын түүхэн цаг үеийн хатдыг хамарчээ. Уран бүтээлч эдгээр дүрслэлээ археологийн олдвор, түүхэн сурвалж, хувцас хэрэглэл, гоёл чимэглэлийн судалгаанд тулгуурлан бүтээсэн байна. Ингэснээр зөвхөн төсөөллийн ертөнцөд найдахгүй, баримтад суурилсан мөртэй атлаа өнөө цагийн үзэгчтэй шууд харилцах илэрхийлэмжийг зэрэгцүүлжээ.

Б.Очирсүрэн хатдын хувь заяа, сонголтыг хаан төрийн түүхэн замналтай холбон дүрслэх урлагийн хэлээр өгүүлсэн нь үзэсгэлэнгийн гол шугам болж байна. Бүтээл бүр өөр өөр хувь тавиланг өөрийн “хэлээр” өгүүлэх мэт шийдэлтэй бөгөөд нэгэн ижил хэв загвар давтахгүйгээр үзэгчийг өөр өөр түүх рүү хөтөлнө. Түүний сонгосон энэ өгүүлэмж нь хатдын байр суурийг “дагалдагч” дүрээс салгаж, өөрөө өөрийн цаг үеийн тодорхойлогч хүчин зүйл гэж харах боломжийг нээж байна.

Дүрийн сүр хүчийг сүрлэг хөдөлгөөнөөр хөөцөлдөхийн оронд төрх, дотоод мэдрэмж, хэмнэл, орон зайн шийдлээр илэрхийлсэн нь анзаарагдана. Тиймээс үзэгчид жижиг деталь, биеийн байрлалын нарийн хэм, орон зайн дотоод тэнцвэрээс олон давхар утга унших боломжтой. Энэ нь түүхэн дүрийг “томруулж” сүржигнүүлэх бус, харин ойртуулж, амьтай хүн мэт мэдрүүлж буй шийдэл болжээ.

Уран бүтээлчийн хувьд Б.Очирсүрэн Дүрслэх урлагийн академийн уран баримлын ангийг төгссөн бөгөөд түүх археологи, нүүдэлчдийн соёлын өвийг бүтээлдээ тогтмол тусгадаг. Тэрбээр Австри улсын Вена хотын Дэлхийн музейд бие даасан үзэсгэлэнгээ толилуулж байсан туршлагатай. Энэ удаагийн үзэсгэлэн ч мөн адил соёлын өвийн судалгаанд тулгуурласан хандлагаа үргэлжлүүлж, түүнийг уран сайхны шийдлээр “амилуулах” оролдлогоороо ялгарч байна.

Үзэсгэлэн үзэгчдийн хэлэлцүүлгийг тэлэхээр зориуд орон зай гаргасан нь мэдрэгдэнэ. Хатдын нөлөө, сонголтыг нэг мөр дүгнэлтээр тайлбарлахын оронд үзэгч өөрөө эргэцүүлэх чиглэлд чиглүүлснээр “Домогт хатад” нь түүхэн дүрийн талаарх ойлголтыг шинэчилж, өнөө цагтай холбох гүүр болж байна. ХААН галерей дахь энэ танилцуулга нь уран баримлаар дамжуулан түүхийг дахин унших боломжийг санал болгож, үзэгчийг тэндээс өөрийн асуулттай нь үлдээхээр төгсөнө.