Японы эмэгтэй ерөнхий сайд гэрийн ажил, парламентын ачаалал хүйсийн ялгааг дахин сөхөв

Ерөнхий сайд Санаэ Такаичи өглөөний бэлтгэл, гэрийн ажилд эрэгтэй ерөнхий сайд нараас илүү цаг ордог гэж тайлбарлаж, төрийн ажлын ачаалалтай зэрэгцэн наалдаж үлддэг хүйсийн тэгш бус байдлыг ил гаргав. “Өглөө босоод усанд орж, өглөөний цай бэлтгэх, аяга таваг угаах, мөн нүүрээ будах зэрэгт нэлээд цаг зарцуулдаг. Эдгээр зүйлсийг хийхэд би эрэгтэй ерөнхий сайд нараас гурваас дөрвөн цаг илүү зарцуулж байгаа мэт санагддаг” хэмээн тэр ярив. Түүний өгүүлснээр энэ “нэмэлт цаг” нь зүгээр нэг ахуйн жижиг сажиг асуудал бус, шийдвэр гаргах өдрийн хэмнэл, ажлын чанарт шингэж ордог бодит дарамт аж.

Такаичи гэртээ харихад ажил дуусдаггүйг ч нуулгүй хэлсэн. Тэр шөнөөр гэртээ овоорсон бичиг баримт уншиж судалдаг, бодож тунгаах цаг гаргахад бэрх гэж хүлээн зөвшөөрөв. “Би гэртээ овоолсон баримт бичгүүдийг шөнийн цагаар уншиж судлах дуртай” гэж хэлэхдээ ерөнхий сайдын хувьд шийдвэрийн өмнөх уншилт, нягталгаа ямар их цаг залгидагийг давхар илтгэж байна. Мөн “улс орны ирээдүйн хөгжил, хэтийн төлөвийн талаар тунгаан бодож, ухаан санаагаа цэгцлэх цаг гаргахад надад хэцүү байдаг” гэснээр бодлогын түвшний ажил “чимээгүй цаг”-аар хомсдож буйг онцоллоо.

Энэ яриа парламентын ажлын бүтэц, удирдагчийн цагийн хуваарь ямар байх ёстой талаар өрнөж буй шүүмжлэлтэй давхцав. “Японы Инновацын Нам”-ын хууль тогтоогч Фүмитакэ Фүжита парламентын хуралдаанд удирдагч хэт удаан уягддагийг олон улсын жишигтэй харьцуулан шүүмжилжээ. Түүний хэлснээр “Манай удирдагч ийм урт хугацаагаар парламентад уягдаж байгаа нь дэлхийн жишигт нийцэхгүй байна”. Agence France-Presse өмнө нь парламентын хуралдааны хугацаа, бичиг баримтын хэмжээ зэрэг нь шийдвэр гаргагчдын бодлого төлөвлөх цагийг шахдаг гэх шүүмжлэл хүчтэй байгааг тэмдэглэсэн байна.

Фүжитагийн ярьснаар 2022 онд Японы ерөнхий сайд парламентад 72 өдөр оролцжээ. Урт хуралдаан, нүсэр бичиг баримтын дарамт нь улс төрийн удирдагчийн өдөр тутмын ажлын урсгалд “асаргаа-ахуй”-н цаг нэмэгдэх үед ачааллын давхаргыг улам зузаатгаж байна. Ингэснээр зөвхөн нэг хүний ажиллах арга барилын тухай бус, системийн зохион байгуулалт бодлого боловсруулах явцыг хэрхэн чиглүүлдэг талаарх яриа руу асуудал шилжинэ. Их Британи, Герман зэрэг улсуудын жишгийг дурдсан шүүмжлэл нь парламентын хуралдааны үр ашиг, хариуцлагын тэнцвэрийг дахин хэлэлцэх суурь болж байна.

Нөгөө талд, улс төр дэх жендэрийн тэнцвэрийн тухай тоо баримт энэ хэлэлцүүлгийг бодитоор өргөжүүлэв. Парламентын доод танхимын 465 суудлын сонгуулиар 68 эмэгтэй хууль тогтоогч сонгогдсон нь жендэрийн төлөөлөл бүрэн хангагдаагүйг харуулжээ. Төлөөлөл бага байх үед бодит амьдрал дээрх “үл үзэгдэх ачаа” бодлого, байгууллагын соёлд тусах нь хязгаарлагддаг гэж шүүмжлэгчид үздэг. Такаичигийн жишээ энэ мэдрэмжийг олон нийтэд ойрхон хэлээр гаргаж, ажил-амьдралын зохицуулалтад хүйсийн ялгаа хэвээр байгааг санууллаа.

Эцэст нь, нэг талд гэрийн ажил, өглөөний бэлтгэл зэрэг хувийн орон зайн цаг, нөгөө талд парламентын урт хуралдаан, шөнийн бичиг баримт зэрэг төрийн ажлын “тасралтгүй горим” зэрэгцэн яригдаж эхэллээ. Энэ нь зөвхөн ерөнхий сайдын ачааллын тухай биш, Япон улс удирдлагын цагийн менежмент, парламентын ажиллагааны бүтцийг шинэчлэлтэй уялдуулах шаардлагатай эсэх дээр очиж тулж байна. Хэлэлцүүлэг үргэлжилж, шинэчлэлийн яриа бодит алхам болж хувирах эсэх нь улс төр дэх төлөөлөл, ажлын зохион байгуулалт хоёрын уулзвар дээр шийдэгдэх төлөвтэй байна.