Засгийн газар Оюутолгойн ногдол ашгийг 2027 оноос авахаар УИХ-д оруулж, зарцуулалтад нэг удаагийн хууль төлөвлөв

Засгийн газар Оюутолгой компанийн ногдол ашгийг 2027 оноос улсын төсөвт төвлөрүүлэх саналыг Улсын Их Хуралд өргөн барилаа. Энэ хүрээнд ногдол ашгийн зарцуулалтыг нэг удаагийн хуулиар зохицуулахаар төлөвлөж буйг Сангийн сайд З.Мэндсайхан Төрийн ордонд мэдээлэв. Ногдол ашиг нь тогтмол орлого биш учраас дараагийн төсөвт зардлын дарамт үүсгэхгүй байх зарчим барина гэдгийг тэр онцолсон байна.

Сангийн сайд З.Мэндсайхан Rio Tinto-тай хэлэлцээрийн ажлын хэсгийг ахалж, Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээнд өөрчлөлт тусгуулсан гэж тайлбарлав. Талууд анх 2037 оноос эхлэх төлөвтэй байсан ногдол ашгийг 2027 оноос авахаар тохирсон гэжээ. Ингэснээр улсын төсөвт ногдол ашгийн урьдчилсан урсгалыг илүү эрт оруулах боломж бүрдэж байна гэсэн тайлбарыг Засгийн газар УИХ-д өргөн барьсан саналынхаа гол үндэслэл болгож буй юм.

Түүний мэдээлснээр, 2027 онд төвлөрөхөөр тооцсон 3 их наяд төгрөгөөс 1 их наядыг иргэдийн Хуримтлалын сан дахь нэрийн дансанд байршуулна. Харин үлдсэн 2 их наяд төгрөгөөр төсвийн урсгал зардлыг нэмэгдүүлж, ахмадуудын тэтгэвэр болон төрийн албан хаагчдын цалинд зарцуулна гэж мэдэгдэв. Өөрөөр хэлбэл, ногдол ашгийг тодорхой хэсгээр нь хуримтлал руу, нөгөө хэсгээр нь шууд төсвийн хэрэглээнд хуваарилах зураглал яригдаж байна. Энэ нь нэг талдаа иргэдийн нэрийн дансны хуримтлалыг өсгөх, нөгөө талдаа богино хугацаанд төсвийн ачааллыг “зөөллөх” шийдэл хэлбэртэй.

Мөн жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд жилийн 10 хувийн хүүтэй зээл олгох, ипотекийн зээл дэмжих асуудлыг ярьж байгаагаа Сангийн сайд дурдав. Эдгээр нь мөн л ногдол ашгийн хөрөнгөөр санхүүжих боломжит чиглэлүүдийн нэгээр хөндөгдөж байгаа ч яг ямар механизмаар, ямар хүрээнд хэрэгжүүлэхийг энэ удаагийн мэдээлэлд нарийвчлаагүй байна. Тиймээс УИХ дахь хэлэлцүүлгийн явцад мөнгөний бодит хуваарилалт, хэрэгжилтийн зохион байгуулалт илүү тодрох хүлээлттэй. Ямартай ч Засгийн газар ногдол ашиг орж ирсэн тохиолдолд зарцуулалтын сувгаа урьдчилан “тасалгаажуулах” гэж оролдож буй нь харагдаж байна.

Ногдол ашгийн зарцуулалтыг нэг удаагийн хуулиар зохицуулна гэдэг нь санхүүгийн сахилга, төсвийн дарамт гэсэн хоёр асуудлыг зэрэгцүүлж харж буй дохио гэж тайлбарлагдаж байна. Сангийн сайд “энэ тогтмол орлого биш” гэж тодотгосноор, нэг удаагийн орлогоор байнгын шинжтэй зардлыг тогтмолжуулах эрсдэлийг хязгаарлах шаардлагыг тавьж байгаа юм. Үүнтэй зэрэгцэн Оюутолгойн ногдол ашиг улсын төсөвт орох хугацаа 2027 он болж “урагшилсан” гэх тохиролцоо нь Засгийн газрын гол мессеж хэвээр байна. Одоо санал УИХ-ын түвшинд хэлэлцэгдэж, нэг удаагийн хуульд ямар заалтууд шингэхээс ногдол ашгийн бодит зарцуулалт, түүнээс үүсэх төсвийн нөлөө тодорхой болохоор байна.