Зөвлөмжийн захидлын үнэ өсөхийн хэрээр багш нарт ирэх ачаалал нэмэгдэж байна

Оюутнууд, төгсөгчид ажлын байр, тэтгэлэг, магистрын хөтөлбөрт өргөдөл гаргахдаа зөвлөмжийн захидал зайлшгүй шаардагдах тохиолдол олон байдаг. Өнгөрсөн жилүүдэд өргөдлийн материалын нэг хэсэг болж хэвшсэн энэ төрлийн захидал нь нэр дэвшигчийг “хүнээр нь” танилцуулж, бусад мэдээлэлтэй нь хамт үнэлэхэд ашиглагдсаар ирсэн. Гэхдээ захидлын жин нэмэгдэх тусам бичиж өгөх багш, удирдагч зэрэг хүмүүс дээр төвлөрөх ажлын дарамт дагаад өсөж байна.

Пенсильванийн их сургуулийн Вартон сургуулийн профессор Жадд Кесслерийн хэлснээр, хиймэл оюунаар тайлбар захидал олноор бэлтгэх болсон нь түүний үнэлэмжийг бууруулж байна. Тэрээр тайлбар захидал нэр дэвшигч ажлын байранд тохирох эсэхийг ялган харуулах чадвар “ихээр муудсан” гэж үзжээ. Ийм нөхцөл үүсэхээр ажил олгогчид илүү баталгаатай дохио гэж үзэх зүйлээ хайж, зөвлөмжийн захидалд илүү түшиглэх хандлага хүчтэй болж байгааг нийтлэлд дурдсан байна.

Энэ өөрчлөлт нь нэг талаар зөвлөмжийн захидлыг ажил олгогчдын хувьд “илүү хүчтэй дохио” болгох ч нөгөө талаар бичиж өгөх хүмүүсийн ачааллыг нэмэгдүүлнэ. Сургуулийн багш, тэнхимийн удирдагч, дадлагын ахлах зэрэг хүн бүр дээр ирэх хүсэлтийн тоо олширч, хугацаа тулсан өргөдлүүдийн шахалт ч нэмэгдэх эрсдэлтэй. Тиймээс зөвлөмжийн захидал авахын тулд өргөдөл гаргагчид өөр арга зам хайж эхэлж буй дүр зураг эндээс харагдана.

Нийтлэлд Манхэттен дэх олон нийттэй харилцах жижиг компанид дадлага хийх үед гарсан нэг жишээг дурдсан байна. Тухайн дадлагын үеэр удирдагч нь “чи эхлээд бич, би гарын үсэг зурна” гэж хэлж байжээ. Өөрөөр хэлбэл зөвлөмжийн захидлыг үнэлж буй системд хамгийн их ашиг тусаа өгөх ёстой баримт бичиг нь, бодит байдал дээр нэр дэвшигч өөрөө бичээд, бусад нь зөвшөөрөн баталгаажуулах маягаар явж болохыг энэ тохиолдол харуулж байна.

Зарим өргөдөл гаргагч зөвлөмжийн захидлын ноорог бэлтгээд, засвар нэмэлт хийхийг хүссэн байдлаар захидал хүсэх аргыг санал болгосон талаар мөн өгүүлжээ. Ингэснээр захидал бичиж өгөх хүний цагийг хэмнэнэ гэсэн тайлбар дагалдаж байгаа ч, үнэлгээний чанар, шударга байдал дээр өөр асуултуудыг дагуулна. Нөгөө талдаа, “чи захидлаа өөрөө бич, би гарын үсэг зуръя” гэдэг хэлбэр өргөн хэрэглээнд орвол зөвлөмжийн захидал нь гуравдагч этгээдийн бие даасан үнэлгээ гэх агуулгаасаа улам холдоно.

Хиймэл оюунаар бэлтгэсэн тайлбар захидал олширч, түүний ялгарах чадвар суларч буй нь захидлын ертөнцөд “жин шилжих” хөдөлгөөн бий болгож байна. Тайлбар захидал үнэгүйдэж эхлэх үед зөвлөмжийн захидал илүү чухал болж, үүний дарамт багш, удирдагчдад илүү хүчтэй бууна. Өргөдлийн материалын энэ гинжин өөрчлөлт хаашаа эргэх нь тодорхойгүй ч, одоогоор хамгийн тод үр дагавар нь захидал бичиж өгөх хүмүүсийн ачаалал нэмэгдэж буй явдал юм.