АНУ болон БНХАУ-ын худалдааны тохиролцооны хэрэгжилт жигд бус байна

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп болон БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин нар пүрэв гарагт Вашингтонд уулзахаар товлоод буй энэ үед хоёр улсын худалдааны түр тохиролцооны гол амлалтуудын хэрэгжилт харилцан адилгүй байна.

Тавдугаар сард болсон уулзалтаар Бээжин АНУ-аас авах шар буурцгийн хэмжээг нэмэгдүүлэх, Америкийн нисэх онгоц үйлдвэрлэгч “Boeing”-оос 200 онгоц худалдан авах амлалтаа дахин баталгаажуулсан. Мөн Хятад газрын ховор элементийн соронзны экспортод тавьсан хяналтаа өнгөрсөн арваннэгдүгээр сараас эхлэн 12 сарын хугацаанд түдгэлзүүлснээр АНУ руу хийх экспорт сэргэжээ.

Гэвч эдгээр тохиролцооны хэрэгжилт ижил түвшинд хүрээгүй байна. “CMC Markets”-ийн Азийн борлуулалт хариуцсан захирал Эрик Шиао CNBC-д өгсөн ярилцлагадаа хоёр талд хамгийн бага зардалтай амлалтууд хамгийн хурдан хэрэгжиж байгааг онцлов.

Мөн “Macquarie Group”-ийн Хятадын эдийн засаг хариуцсан ахлах эдийн засагч Ларри Ху сүүлийн үеийн харилцааг хурцадмал байдал намжсан үе хэмээн тодорхойлжээ. Түүний үзэж буйгаар Вашингтон, Бээжин аль аль нь нөгөө талынхаа стратегийн эмзэг цэгийг мэдэж байгаа нь харилцааг тогтвортой байлгах нэг хүчин зүйл болж байна.

Шар буурцгийн худалдан авалтад ахиц гарчээ

Худалдааны тохиролцооны хэрэгжилтийг тоон үзүүлэлтээр хамгийн тодорхой харуулж буй хэсэг нь шар буурцаг болж байна.

Тодруулбал, Хятад улс АНУ-аас жилд 25 сая тонн шар буурцаг авах амлалтынхаа бараг талыг биелүүлжээ. Зөвхөн есдүгээр сарын эхний долоо хоногт Америкийн үйлдвэрлэгчдээс нэг сая орчим тонн шар буурцаг авсан талаар “Reuters” мэдээлсэн байна.

Гэхдээ шар буурцгийн худалдаа хоёр улсын улс төрийн харилцааны шууд хэмжүүр биш гэдгийг шинжээчид онцолж буй. “CMC Markets”-ийн Эрик Шиао үүнийг хамтын ажиллагааг харуулахад ашиглах боломжтой ч Бээжин дотоодын хэрэгцээгээ хангахын тулд уг бүтээгдэхүүнийг импортлох шаардлагатайг онцолжээ.

Хятад улс дэлхийн хамгийн том шар буурцаг импортлогч хэдий ч АНУ-ын эзлэх байр суурь сүүлийн жилүүдэд буурсан. Дональд Трамп 2018 онд Хятадын бараанд өргөн хүрээний татвар ногдуулахаас өмнө АНУ нийт импортынх нь 40 орчим хувийг нийлүүлдэг байсан бол 2026 оны эхний таван сард уг үзүүлэлт 23 хувь болтлоо буурчээ.

“Boeing”-ийн 200 онгоцны захиалга удаашралтай байна

Харин Америкийн нисэх онгоц үйлдвэрлэгч “Boeing”-оос 200 онгоц худалдан авах амлалтын хэрэгжилт тодорхой бус байна.

АНУ-ын Худалдааны төлөөлөгч Жеймисон Гририйн мэдээлснээр 140 орчим онгоцтой холбоотой хэлцэл “сайн шатандаа” орсон бөгөөд дахин 10 онгоцны захиалгыг боловсруулж байгаа аж. Гэхдээ худалдан авагч агаарын тээврийн компаниуд, онгоцны загвар болон нийлүүлэх хугацааг одоогоор нийтэд мэдээлээгүй байна.

“Boeing”-ийн гүйцэтгэх захирал Келли Ортберг 200 онгоцны захиалгыг нэг дор зарлана гэсэн хүлээлтийг бууруулж, Хятадын агаарын тээврийн компаниуд захиалгаа тус тусдаа хийх боломжтойг тайлбарлажээ.

Бээжингийн тавдугаар сарын тохиролцооны талаарх албан ёсны мэдээлэлд онгоц худалдан авах үйл явцыг АНУ-аас хөдөлгүүр болон сэлбэг хэрэгслийн тогтвортой нийлүүлэлттэй холбосон байна.

Газрын ховор элемент стратегийн гол хөшүүрэг хэвээр

Газрын ховор элементийн хувьд тохиролцооны хэрэгжилтийг хэмжих нь илүү төвөгтэй байгаа юм. Учир нь Бээжингийн амлалт тодорхой хэмжээний экспорт бус, нийлүүлэлтийн найдвартай хүртээмжийг хангахад чиглэж буй.

Өмнөх хязгаарлалтуудын дараа Хятадаас АНУ руу хийх газрын ховор элементийн соронзны экспорт сэргэсэн ч наймдугаар сард 512 тонн болж, долдугаар сараас 20 хувь, жилийн өмнөхөөс 13 хувиар буурсан талаар Хятадын гаалийн мэдээлэлд үндэслэн “Financial Times” мэдээлсэн байна.

АНУ-ын зарим компани экспортын зөвшөөрөл авахын тулд зургаан сараас дээш хугацаагаар хүлээсэн бол геополитик болон зохицуулалтын эрсдэлээс шалтгаалан Хятадын зарим нийлүүлэгч Америкийн захиалгыг хүлээж авахаас татгалзсан талаар “Reuters” мэдээлжээ.

Газрын ховор элемент нь цэвэр эрчим хүч, дэвшилтэт технологи, батлан хамгаалахын үйлдвэрлэлийн чухал түүхий эд учраас хоёр улсын худалдааны харилцааны илүү чухал хэмжүүр гэж шинжээчид үзэж байна. “Macquarie Group”-ийн Ларри Ху газрын ховор элементийг БНХАУ-ын гол стратегийн давуу тал гэж тодорхойлсон бол АНУ дэвшилтэт хагас дамжуулагчийн технологид илүү хүчтэй байр суурьтай хэвээр байгааг тэмдэглэжээ.

Гэхдээ Бээжин газрын ховор элементийн экспортыг бүрэн зогсоох нь өөрт нь ч эрсдэлтэй. Нийлүүлэлт тасарвал АНУ болон холбоотнууд өөр эх үүсвэр хөгжүүлэх ажлаа хурдасгахын зэрэгцээ дэлхийн цахилгаан автомашин, технологийн зах зээлээс хамааралтай Хятадын үйлдвэрлэгчдийн борлуулалтад сөргөөр нөлөөлөх боломжтой гэж Эрик Шиао тайлбарлав.

Түүний үзэж буйгаар шар буурцаг болон нисэх онгоцны захиалгаас илүүтэй газрын ховор элементийн нийлүүлэлтэд гарах ахиц хоёр улсын худалдааны харилцаа хэр тогтвортой үргэлжлэхийг илүү тодорхой харуулах үзүүлэлт болж байна.