АНУ-Энэтхэгийн худалдааны хэлэлцээ ойрын хугацаанд тохиролцоонд хүрэхгүйг Жэймисон Грир анхааруулав

АНУ-ын Худалдааны төлөөлөгчийн газрын төлөөлөгч Жэймисон Грир Энэтхэгтэй хийж буй худалдааны яриа хэлэлцээ ойрын хугацаанд бодит тохиролцоонд хүрэхгүй гэж мэдэгдлээ. Түүний хэлснээр хэлэлцээний “гацсан асуудлуудын бүх хүрээг бид үнэхээр тодорхойлсон” ч эцсийн шийдэлд хүрэхэд илүү хугацаа шаардлагатай хэвээр байна. “Ойрын хугацаанд болох зүйл гэж би харахгүй байна” гэж Грир онцолсон нь хоёр талын хүлээлтийн зөрүүг дахин ил гаргав.

Нөгөө талд Энэтхэгийн Худалдаа, аж үйлдвэрийн сайд Пиюш Гоёл илүү өөдрөг өнгө аяс илэрхийлж, хоёр талын худалдааны хэлэлцээрийн хүрээнд “харилцан ашигтай завсрын тохиролцоог эрт дуусгах” боломжийн талаар ярьсан. Хоёр талын байр суурь ийнхүү зөрөхдөө зөвхөн хэлэлцээний хурдаар тогтохгүй, маргааны гол сэдвүүдийн жингийн тухайд ч ялгаатай харагдаж байна. Тeneo-ийн Ронак Д. Десай “Гоёл шийдэгдсэнийг тоолж байхад Грир үлдсэнийг тоолж байна” гэж тайлбарлав. Энэ үнэлгээ нь ижил явц дээр хоёр өөр улс төр, бодлогын тооцоолол зэрэгцэн оршиж буйг илтгэнэ.

Хэлэлцээний хамгийн эмзэг цэг нь АНУ-ын тал Энэтхэгийн Оросын газрын тосны худалдан авалтыг гол зөрчил гэж үзэж, Украины дайныг санхүүжүүлж байна гэсэн байр сууриа хэвээр хадгалж буйтай холбоотой. Харин Энэтхэг улс энергийн аюулгүй байдлаа нэн тэргүүнд тавьж, Ираны дайн нийлүүлэлтийг хумих үед Москвагийн нийлүүлэлтийг бүрэн орлох боломжгүй гэж тайлбарласан. Энэ маргаан гацаанд орсноор худалдааны асуудал дан ганц тариф, зах зээлийн нэвтрэлтээс даваад гадаад бодлогын мэдрэмтгий хүрээнд шилжиж байна. Үүний зэрэгцээ Уисконсин мужийн Милуоки хотод болох 20-ийн бүлгийн худалдааны сайд нарын уулзалтын үеэр хоёр талын уулзалтууд давхцсан нь яриа үргэлжилж байгаа ч хурд нэмэгдэх баталгаа биш гэдгийг харууллаа.

Тарифын түүх ч зах зээлийн тодорхойгүй байдлыг тэжээж байна. Өмнө нь Оросын газрын тос авсантай холбоотойгоор Энэтхэгт 25%-ийн нэмэлт тариф ногдуулж, нийт 50% хүргэж байсан ч дараа нь 18 болгон бууруулсан. Одоогоор Энэтхэгийн АНУ-д гаргах экспорт 10%-ийн тарифтай байгаа гэж мэдээлж буй ч өмнөх огцом хэлбэлзэл эрсдэлийн мэдрэмжийг хэвээр үлдээж байна. Энэтхэгийн засгийн газрын тайлбараар ерөнхий эм, ухаалаг утас зэрэг экспортын тодорхой хэсэг 10%-ийн татварын хамрах хүрээнээс гадуур байгаа нь бодит нөлөөлөл салбар бүрээр жигд бус байх магадлалыг нэмэгдүүлнэ.

Улс төр, геополитикийн маргаан хурцрах тусам 100% хүртэлх тарифын эрсдэл дахин сөхөгдөж, бизнесийн төлөвлөлтөд эргэлзээ үүсгэхээр байна. Rockwell Automation-д ажилладаг Арпит Чатурведи “Одоогийн нөхцөлд хоёр улсын худалдааны харилцан нөхөх боломжийн хязгаарт хүрч ч мэднэ” гэж хэлсэн нь зөвхөн энэ удаагийн хэлэлцээний хугацаа бус, хамтын ажиллагааны хүрээ хумигдах эрсдэл байгааг сануулж байна. Нааштай мэдэгдэл, болгоомжтой анхааруулга хоёр зэрэгцсэн энэ дүр зурагт зах зээл дараагийн дохиог хэлэлцээний ширээн дээрх үгнээс илүүтэй тарифын бодит шийдвэрээс хайх нөхцөл бүрдлээ.