Ази залуус эцэг эхтэйгээ харилцаагаа бүрмөсөн таслах нь нэмэгджээ

Зүүн болон Зүүн Өмнөд Азийн зарим гэр бүлд насанд хүрсэн хүүхдүүд эцэг эхтэйгээ зориудаар харилцахаа бүрэн зогсоох болсон нь гэр бүлийн үүрэг хариуцлагын талаарх үе хоорондын ялгааг тодруулж байна. Хонконгийн иргэн Сунитагийн 25 настай охин түүнийг “хортой ээж” гэж хэлснийхээ дараа утас, зурваст нь хариулахаа больж, холбоо барих сувгуудаа хаажээ. Сунита охинтойгоо эвлэрэхийг оролдсон ч амжилт олоогүй бөгөөд өөрийнхөө юуг буруу хийснийг ойлгохгүй байгаагаа ярьсан байна. Ийм төрлийн гэр бүлийн гишүүнтэйгээ санаатайгаар бүх харилцаагаа зогсоох шийдвэр нь эцэг эхээ хүндэтгэж, халамжлахыг хүүхдийн үүрэг гэж үздэг уламжлалт ойлголттой зөрчилдөж байгаа юм. “Pew Research Center”-ийн 2016-2018 онд хийсэн судалгаанд оролцсон хятад иргэдийн 84 хувь нь эцгийн эрх мэдлийг ямар ч нөхцөлд хүндэтгэх ёстой гэж хариулсан бол 88 хувь нь хүүхэд эцэг эхийнхээ нэр төрийг өндөрт өгөхийн төлөө хичээх ёстой гэж үзжээ. Гэвч гэр бүлийн ийм үнэт зүйл Азийн зарим оронд хүүхдүүд нь эцэг эхтэйгээ харилцаагаа таслахын эх болж байна. Тодруулбал, Өмнөд Солонгосын 28,000 гаруй ажиглалтын судалгааг нэгтгэн шинжилхэд хүүхдүүд нь эцэг эхтэйгээ харилцаагаа тасалсан тохиолдол олонтоо илэрсэн ч түвшин нь барууны орнуудын судалгаанаас харьцангуй бага байжээ. Ахмад настай эцэг эхийн өгсөн мэдээлэлд тулгуурласан уг судалгааг шинжлэх ухааны “Ageing & Society” сэтгүүлд энэ оны тавдугаар сард нийтлэгдсэн байна.

Халамж уу, хэт хяналт уу? Зарим залуусын хувьд эцэг эхээ "заавал хүндэтгэх албагүй" гэсэн ойлголт суужээ. Тухайлбал, Сингапурын зарим залуу бие махбодын хүчирхийлэл, сэтгэл санааны хөндий харилцаа болон хэт хяналтаас шалтгаалан эцэг эхтэйгээ холбоогоо тасалсан тухай ярьсан байна. Мөн залуус хувийн хил хязгаар, хүүхэд насны сэтгэлзүйн шарх, сэтгэл санааны сайн сайхан байдалд илүү ач холбогдол өгөх болж буйг мэргэжилтнүүд онцолжээ. Хэдийгээр эцэг эх хүүхдийнхээ сургууль, ажил мэргэжил, хайр дурлалын харилцаанд үргэлж оролцож буйгаа "халамж" гэж үзэж болох ч зарим залуус үүнийг хувийн амьдралд хэт оролцсон үйлдэл гэж хүлээн авдаг аж. Түүнчлэн Корнеллийн их сургуулийн социологич Карл Пиллемерийн судалгаагаар хатуу хүмүүжил, хүүхдүүдээ ялгаварлах, санхүү болон хайр дурлалтай холбоотой маргаан, үнэт зүйлийн ялгаа нь гэр бүлийн харилцаа тасрах нийтлэг шалтгаан болжээ. Гэхдээ нэг зөрчлийг эцэг эх, хүүхэд хоёр өөр өөр байдлаар тайлбарлах тохиолдол элбэг байдаг аж. Тухайлбал, харилцаагаа тасалсан бараг 900 эцэг эх, насанд хүрсэн хүүхдийг хамруулсан судалгаагаар хоёр тал зөрчлийн шалтгааныг өөр өөрөөр хардаг нь тогтоогджээ. Эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ хосын харилцаа болон хэт их зүйл шаардах хандлагыг гол шалтгаан гэж үзсэн байна. Харин хүүхдүүд эцэг эх нь хайнга байдлаасаа болж өөрийг нь шархлуулсан зан үйл, өөрийг нь дэмжлэг дутмаг байдал болон өөрийг нь хүлээн зөвшөөрөөгүй мэдрэмжийг илүү олон дурджээ.

Гэр бүлийн үүргийг хуульд хүртэл шинэчлэн авч үзэв Сингапурт эцэг эх, хүүхдийн үүргийн талаарх уг зөрүү хууль эрх зүйн түвшинд ч хүрсэн байна. 2023 онд баталсан хуулийн өөрчлөлтөөр хүүхдээ орхисон, хүчирхийлсэн эсвэл хайхрамжгүй хандсан эцэг эх насанд хүрсэн хүүхдээсээ санхүүгийн дэмжлэг шаардахын өмнө тусгай шүүхийн зөвшөөрөл авах шаардлагатай болжээ. Эцэг эхийг тэтгэх асуудал хариуцсан шүүхэд очсон хэргүүдийн гуравны нэгд насанд хүрсэн хүүхдүүд эцэг эхийн зүгээс ийм үйлдэл гарч байсан гэж мэдүүлсэн байна. АНУ-ын Охайо мужийн их сургуулийн социологич Рин Резекийн тайлбарласнаар уг зөрүү нь гэр бүлийн талаарх хоёр өөр ойлголтыг илэрхийлж байна. Нэг тал гэр бүлийн “уламжлалт үүрэг” болон уучлалыг чухалчилж байгаа бол нөгөө тал харилцан хүндлэл, сэтгэл санааны аюулгүй байдлыг гэр бүлийн харилцааны үндэс гэж үзжээ. Гэхдээ холбоогоо таслах шийдвэр үргэлж эцсийнх байдаггүй. Корнеллийн их сургуулийн “Family Reconciliation Project”-ийн хүрээнд судалсан, гэр бүлийн гишүүнтэйгээ дахин харилцаа тогтоосон хүмүүсийн олонх нь өнгөрсөн үйл явдлын талаар заавал нэг ойлголтод хүрэхийг шаардахаа больж, цаашид ямар харилцаа бий болгож болох вэ гэдэгт төвлөрсөн байна.