Балба улсад хөрсний гулгалт, аадар борооны шинэ давалгаа олон хүний амийг авч, аврах ажиллагааг хүндрүүлэв

Балба улсад хөрсний гулгалт, хүчтэй аадар бороо үргэлжилж, ойролцоогоор 30 хүн амиа алдсан гэж мэдээлэв. Үндэсний гамшгийн эрсдэлийн удирдлагын газрын мэдээлснээр өнгөрсөн долоо хоногийн сүүлээс хойш 1900 гаруй өрх өртөж, 240 гаруй байшин эвдэрч гэмтжээ. Зам, барилга, гүүрүүд урсаж сүйдсэн бөгөөд зарим бүсэд харилцаа холбоо тасалдаад байна.

Нөхцөл байдал зөвхөн суурин газруудад бус, Балбын эдийн засагт чухал жинтэй аялал жуулчлалын бүсүүдэд давхар дарамт болж байна. Аннапурнагийн тойрог аяллын бүсэд олон зуун аялагч аюулгүй газар хүрэхийн тулд аяллаа богиносгосон тухай мэдээлсэн. Мананг, Мустанг дүүргүүдээс олон аялагчийг нисдэг тэргээр нүүлгэн шилжүүлсэн гэж мэдээлсэн байна. Тасалдал удаан үргэлжилбэл орон нутгийн орлого, аялал жуулчлалын урсгалд цохилт өгөх эрсдэлтэйг эх сурвалжууд онцолж байна.

Мананг дахь Чаме сууринг дайран өнгөрөх голын урсацыг томоохон хөрсний гулгалт хэсэгчлэн хааж, түр нуур үүсгэн айлууд болон гол гүүрийг усанд автуулжээ. Аврах албаныхан экскаватороор усыг суллахаар гурав дахь өдрөө ажиллаж байгаа ч дорвитой ахицгүй гэж нутгийн иргэд BBC-д ярьсан байна. “Бид овоохойд амьдардаг байсан, харин одоо юу ч үлдсэнгүй. Олон төрөл саднаа алдлаа” гэж Бүти Таманг хэлэв. “Одоо бороо орж майхан нэвтэрч байна, бид маш хүнд байдалтай тулгарлаа. Очих газаргүй” гэж Рамеш Гхале ярив.

Треккинг бүсэд хүний амь эрсдээгүй гэж Мананг дүүргийн захиргааны дарга Мүкти Прасад Ханал хэлсэн ч уулын нөхцөл тогтворгүй хэвээр байна. Химлунг оргилын орчим цасан нурангид 4 цогцос олдож, 12 хүн сураггүй байгаа талаар мэдээлжээ. Энэ хооронд зам, чиглэлүүдийн зарим хэсэгт аялагчид өөрсдөө хөдөлгөөнөө зохицуулж, эрсдэлтэй нөхцөлд богино гарцаар дамжих сонголт хийхэд хүрсэн тухай ярьж байна. “Уулын налуу дээр бид өөрсдөө зам гаргасан” гэж Жэйк Стейси хэлсэн байна.

Аюулгүй байдлын талаар аяллын хөтөч, аялагчдын анхааруулга ч нэмэгдэж байна. “Зарим нь нэлээд аюултай байсан, үлдэгдэл эрсдэл одоо улам өссөн” гэж Эндрю Грэм, хөтөч Прем Кейси нар ярьжээ. “Аянга дуугарах болгонд юм ирж байна уу гэж гүйж гарч хардаг байсан” гэж Цэ Ринг Дома хэлэв. Аннапурнагийн байгаль хамгааллын бүсийн төслийн төлөөлөгчийн хэлснээр 700 орчим аялагч Покхара хотод зам нээгдэхийг хүлээж байна.

Гэвч чиглэлийн нөхцөлийг “нээлттэй” гэж зарлуулах тал дээр орон нутгийн бизнесүүдийн зүгээс шахалт ирж буйг мөн энэ төсөл мэдэгдэв. “Аннапурнагийн тойрог чиглэлийн замыг нээлттэй гэж зарлахыг хүсэгчдийг бид саатуулж байна, гэхдээ аялал жуулчлалын салбараас шахалт ирж байна” гэж тэд мэдээлжээ. Одоогоор харилцаа холбоо тасалдсан хэсгүүд, эвдэрч сүйдсэн зам гүүрүүдийн улмаас аврах ажиллагаа удааширч, нутгийнхны өдөр тутмын амьдрал төдийгүй аяллын хөдөлгөөн богино хугацаанд хэвийн болох эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байна.