Филиппиний төв банк нефтийн удаан шокоос гадна 'Годзилла' Эль Ниньод бэлтгэж, инфляцтай тэмцэв

Филиппиний Төв банк (Bangko Sentral ng Pilipinas) инфляцын дарамт нэмэгдэх эрсдэлд нефтийн үнийн цочрол, Эль Ниньогийн хүчтэй хувилбаруудыг давхар тооцсон бодлогын тооцооллоо эрчимжүүлжээ. Нэг талд нь газрын тосны үнэ савлах магадлал, нөгөө талд нь цаг агаарын огцом хэлбэлзэл хүнс, тээвэр зэрэг гол сувгуудаар үнэ өдөөж болзошгүй байгаа юм. Төв банкны хувьд энэ нь зөвхөн нэг удаагийн шок биш, давхар сөрөг нөлөө давхцах эрсдэлийг удирдах тухай асуудал болж байна.

Дарамтын суурь зураг аль хэдийн тод. Филиппиний Статистикийн газар (Philippine Statistics Authority) мэдээлснээр инфляц есдүгээр сард 7.2 хувь болж, будаа 18 хувиар өссөн байна. Энэ нь өрхийн өдөр тутмын хэрэглээний сагсанд хүчтэй нөлөөлдөг нэр төрлийн үнийн өсөлт нэмэгдсэнийг харуулж, бодлого боловсруулагчдыг илүү хатуу байр суурь баримтлахад хүргэж байна. Үнийн өсөлт хүнсээр төвлөрөх тусам олон нийтэд мэдрэгдэх дарамт нэмэгдэж, инфляцын хүлээлт тогтворгүйжих эрсдэл ч өснө.

Ийм нөхцөлд Bangko Sentral ng Pilipinas наймдугаар сард бодлогын хүүгээ 25 суурь нэгжээр нэмэгдүүлж 5 хувь болгосон нь инфляцыг хазаарлах алхам байв. Харин бодлогын үр нөлөө хугацааны хоцрогдолтой илэрдэг тул төв банк одоо ирэх саруудын шокын хүч, үргэлжлэх хугацааг илүү нарийвчлан төсөөлөхийг зорьж байна. Захирагч Эли Ремолонагийн хэлснээр үнийн түвшинд үзүүлэх хамгийн хүчтэй нөлөө арваннэгдүгээр сараас хоёрдугаар сар хүртэл илрэх төлөвтэй.

Тэрхүү эрсдэлийн гол зангилаа нь цаг агаарын нөлөөг “ердийн” түвшнээс давуулан үнэлж буй явдал. “Энгийн, ердийн Эль Ниньо гэж бий, тэр нь ч муу, харин ‘Годзилла’ Эль Ниньо бол үнэхээр маш муу,” гэж анхааруулсан бөгөөд “Бид амьсгаагаа даран хүлээж байна,” “Гэхдээ хамгийн муудахад ч бэлэн байх ёстой,” хэмээн нэмжээ. Хөдөө аж ахуйн сайд Франсиско Тиу Лаурел ч шинэ ган гачиг дотоодын нийлүүлэлтийг шахах эрсдэлтэйг анхааруулсан нь хүнсний үнийн савалгааг өдөөх гол суваг болж мэдэхийг сануулж байна.

Зээлийн суваг дээрх хүлээлт мөн чангарсан хэвээр. HSBC Bank-ын АСЕАН-ы ахлах эдийн засагч Арис Даканайн тооцоогоор бодлогын хүү ойрын хуралдаанаар 5.25 хувь болж, улмаар арванхоёрдугаар сард дахин адил хэмжээний нэмэгдэл хийгдэж болзошгүй. Хэрэв нефтийн үнийн савлагаа, цаг агаарын нөлөөгөөр хүнсний үнэ зэрэгцэн өдөөгдвөл бодлогын чангаруулалт үргэлжлэх эрсдэл бодитой хэвээр үлдэнэ.

Эцэст нь, бодлогын маржин зай улам нарийсч буй дүр зураг харагдаж байна. Нэг талаар төв банк үнэд нөлөөлөх давхар шокын оргил үеийг арваннэгдүгээр сараас хоёрдугаар сар хүртэл гэж үзэж байгаа бол нөгөө талаар хүнсний нийлүүлэлтийн хязгаарлалт инфляцыг удаан хугацаанд “наалдамхай” байлгах эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. Ийм үед Bangko Sentral ng Pilipinas-ийн олон хувилбарт суурилсан тооцоолол нь зөвхөн дараагийн хуралдааны шийдвэр бус, инфляцын хүлээлтийг тогтоон барих дохио болж хувирч байна.