Францын супермаркетуудын хөргөлтийн системд халдсанаар гал гарч, хүнсний ихээхэн хохирол учирлаа

Францын олон супермаркетын хөргөлтийн системийг онилсон кибер халдлага нэгэн зэрэг хэд хэдэн сүлжээний салбаруудад доголдол үүсгэж, гал болон хүнсний ихээхэн хаягдлыг дагууллаа. Парисын прокурорын газар ийм өргөн хүрээтэй халдлага урьд өмнө тохиож байгаагүй гэж мэдээлсэн байна. Албаны эх сурвалжийн хэлснээр ерөнхий сайд Себастьян Лекорню Кибер аюулгүй байдлын Үндэсний Агентлаг (ANSSI)-т шалгах үүрэг өгчээ. Энэ нь өдөр тутмын хүнсний нийлүүлэлтийн хэвийн ажиллагаа дижитал эмзэг байдалтай хэрхэн огтлолцож байгааг тод харуулсан тохиолдол болж байна.

Мэдээллүүдээр халдлагын үр дагавар шууд үйлдвэрлэл, үйлчилгээ биш, дэлгүүрийн “арын” дэд бүтэц дээр илүү хүчтэй цохисон байна. Температурыг нэг шөнийн дотор Цельсийн 50 хэм хүртэл өсгөж, Carrefour-ийн 80 салбар өртсөн гэж мэдээлэв. Les Mousquetaires-ийн мэдээлснээр Intermarche-ийн 150 орчим салбарын хөргөлт зургаан цагийн турш хэт халсан байна. Monoprix мөн Франц дахь салбаруудынхаа 5 хувь нь халдлагад өртсөнийг мэдээлсэн нь хохирлын хүрээ жижиглэнгийн хэд хэдэн брендээр дамнан тархсаныг илтгэнэ.

Халдлагын тархалт Францаар хязгаарлагдаагүй байх магадлал өндөр гэж кибер аюулын шинжээчид үзэж байна. Sekoia Threat Detection and Research компанийн шинжээч Феликс Эймийн мэдээлснээр Испани, Португал, Польш, Герман, Бельги улсад ч нөлөөлсөн байна. Энэ мэдээлэл үнэн бол олон улсын салбар, логистик, үйлчилгээний стандартчилагдсан тоног төхөөрөмж нэг дор өртөх эрсдэл бодитоор гарч ирж байгаа юм. Үүнтэй зэрэгцэн мөрдөн шалгалт өргөжвөл Европ даяарх жижиглэнгийн сүлжээний кибер хамгаалалтын зардал нэмэгдэх төлөвтэй гэж эх сурвалжууд онцолж байна.

Хөргөлтийн систем доголдсоноор зөвхөн борлуулалт тасалдах төдий бус хүнсний аюулгүй байдлын асуудал урган гарчээ. Эрүүл мэндийн эрсдэлийг бууруулахын тулд нөлөөлөлд өртсөн хүнсний бүтээгдэхүүнийг бүрэн хаяж, устгасан гэж мэдэгдсэн байна. Cooperative U-ийн Доминик Шелчер “Шинэхэн бүтээгдэхүүнийг хадгалах, Францын ард иргэдийг хүнсээр хангах амин чухал тоног төхөөрөмжүүд халдлагын бай болсон нь маш ноцтой бөгөөд урьд өмнө гарч байгаагүй явдал юм” гэж мэдэгджээ. Eurocommerce-ийн Тьерри Котийяр “урьд өмнө байгаагүй” халдлага нь “улс орон даяар ганцхан өдрийн дотор олон арван сая еврогоор хэмжигдэх хохирол” учруулсан байж болзошгүй гэж анхааруулсан байна.

Анхаарал татаж буй өөр нэг цэг нь технологийн нийлүүлэлтийн сүлжээ, төхөөрөмжийн программ хангамжийн шинэчлэлтэй холбоотой шалтгаан сэжүүрүүд юм. Францын мэдээллийн аюулгүй байдлын агентлаг (ANSSI) Danfoss-ийн нийлүүлсэн программ хангамжид цоорхой илрүүлсэн гэх эх сурвалжийн мэдээлэл гарсан. Claroty-ийн Team82 наймдугаар сарын 9-нд Danfoss AK-SM 800A хянагч төхөөрөмжийн эмзэг байдлын талаар судалгаа нийтэлсэн нь асуудлыг техникийн түвшинд тодруулж байна. Danfoss өөрөө “хуучирсан программ хангамжтай (firmware) байсан” гэж тайлбарлаад, дэмжлэг үзүүлэх хугацаа нь дуусаагүй системүүдээ хамгийн сүүлийн үеийн программ хангамжаар шинэчилж байх, мөн хуучин системүүдээ орчин үеийн шийдлүүд рүү шилжүүлэхийг удаан хугацаанд зөвлөж ирснээ дурдсан байна.

Энэ удаагийн хэрэг нь худалдааны танхим, касс, онлайнаас илүүтэйгээр хөргүүр, хянагч, дотоод сүлжээ зэрэг “чимээгүй” дэд бүтэц халдлагын гол бай болж болохыг санууллаа. BFM зэрэг хэвлэлүүдийн мэдээллийг дагаад эрх бүхий байгууллагууд шалгалтаа гүнзгийрүүлж, халдлагын хүрээ, гарал үүсэл, нөлөөллийн бодит хэмжээг тогтоохоор ажиллаж байна. Eurocommerce-ийн Кристел Делбергэ “Энэхүү үйл явдал нь нийлүүлэлтийн сүлжээний бүх шатанд тогтвортой, найдвартай ажиллагааг хангахын чухлыг онцолж байна” гэж мэдэгдсэн нь салбарын түвшинд гарч болох дараагийн алхмыг илтгэнэ. Одоо жижиглэнгийн сүлжээнийхэн хөргөлтийн системийн шинэчлэл, мониторинг, ослын үед хариу арга хэмжээний төлөвлөгөөгөө нэг мөр болгох шахалттай нүүр тулж байна.