Хуситуудын довтолгоог тогтоохын тулд Саудын Араб, Арабын Нэгдсэн Эмират эвлэрэх шахалт нэмэгдэв

Саудын Араб, Арабын Нэгдсэн Эмират хоёрын зөрчил удаашрах тусам Хуситуудын давшилтыг тогтоох оролдлого улам хүндрэх төлөвтэй болж, бүс нутгийн эрсдэл дагаж өсөж байна. Бүс нутгийн төлөөлөгчид Йемений фронт дахь хамтын ажиллагааг сэргээх гарц хайж, хоёр талыг ойртуулах дипломат хөдөлгөөн зэрэгцэн эрчимжив. Нэг талд нь Абу-Дабид уулзалт болж, нөгөө талд нь Риядад тусдаа хэлэлцээ үргэлжилсэн нь эвслийн дотоод хагарал бодитой саад хэвээр байгааг санууллаа. Хагарал үргэлжилбэл Улаан тэнгисийн тээвэр болон газрын тосны урсгалд дарамт нэмэгдэж, Саудын байрлал сулрах эрсдэлтэй гэсэн болгоомжлол дагалдаж байна.

Асуудлын гол нь хоёр улсын Йемен дэх стратеги, түншлэлүүд зөрчилдсөөр ирсэнд оршиж буйг эх сурвалжууд онцолж байна. Дипломат яриа хэлэлцээ Абу-Даби, Риядад зэрэг явж, эвлэрүүлэх шахалт нэмэгдсэн нь Хуситуудын боломжийг хумих гэсэн тооцоотой. Абу-Дабид болсон уулзалтаар Израиль улсын Ерөнхий сайд Бенжанин Нетаньяху туслах санал тавьсан гэж мэдээлэгдсэн. Үүний зэрэгцээ Риядад Саудын талын Халид бин Салман аль Сауд, АНЭУ-ын Шэйх Мансур бин Зайед аль Нахайян нар хэлэлцсэн нь хөшүүн харилцааг зөөлрүүлэх сувгууд бүрэн хаагдаагүйг харуулж байна.

Гэхдээ талбар дээрх нөхцөл байдал эвлэрлийн горим руу амархан гулсаж байгаа дүр зураг алга. Саудын Арабын арми агаараас цохилт өгсөн ч хариу дайралтад өртөж, Улаан тэнгис рүү газрын тос дамжуулах гол хоолой саатсан гэж мэдээлэв. Энэ нь зөрчил нэг фронтоор хязгаарлагдахгүй, тээвэр ложистик, эрчим хүчний урсгал руу түрж орж ирэх эрсдэлийг тодрууллаа. Эвсэл дотроо уялдаа суларсан хэвээр байвал ийм төрлийн тасалдал давтамжтай болохыг бүс нутгийн төлөөлөгчид сануулж байгаа юм.

Хүмүүнлэгийн дүн тоо ч мөргөлдөөний өргөжих эрсдэл бодит гэдгийг дахин харууллаа. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын мэдээлснээр 838 хүн алагдаж, 3,643 хүн шархадсан байна. Ийм нөхцөлд улс төр, цэргийн багц шийдэл саатах тусам хямралын өртөг нэмэгдэх нь тодорхой. Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага зэрэг олон улсын байгууллагуудын оролцоо яригддаг ч газар дээр нь талуудын байр суурь зөрөх нь аливаа санаачилгыг бэхжүүлэхэд амаргүй хэвээр байна.

Эвлэрэл бодитоор ахих магадлал дээр шинжээчид болгоомжтой хандаж байна. RUSI судалгааны төвийн шинжээч АНЭУ Йеменээс гарсан, Өмнөдийн Шилжилтийн Зөвлөлийг дэмждэг тул эвлэрэх магадлал бага гэж үзсэн. Тус төвийн шинжээч Бараа Шибан “итгэлцлийг бэхжүүлэх алхам яригдаж магадгүй ч АНЭУ Йеменээс гарсан тул эвлэрэл амаргүй, хоёр тал үндсэндээ эсрэг байр суурьтай” гэжээ. Өмнөдийн Шилжилтийн Зөвлөлийг Айдарус аз-Зубайди тэргүүлдэг гэж дурдагддаг бөгөөд энэ шугам дээр ашиг сонирхлын зөрчил арилаагүй нь Рияад, Абу-Дабигийн тохиролцооны зайг хумиж байна.

Тэгвэл ойрын хугацаанд хэлэлцээний сувгууд хадгалагдах нь өөрөө амжилт гэж үзэх өнгө аяс хүчтэй байна. Саудын Араб, АНЭУ-ын эвсэл дотроо хуваагдсан хэвээр байвал Хуситуудын боломж тэлж, Улаан тэнгисийн тээвэр болон газрын тосны урсгалд дарамт хуримтлагдах эрсдэл өндөр хэвээр үлдэнэ. Дипломат хөдөлгөөн Абу-Даби, Риядад зэрэг үргэлжилж байгаа ч талуудын суурь зөрөө өөрчлөгдөхгүй бол “итгэлцэл” ярианаас хэтрэхэд бэрх гэсэн дүгнэлт давамгайлж байна. Бүс нутгийн тоглогчид энэ удаад хямралыг тогтоон барихын төлөө ажиллаж байгаа ч бодит ахиц нь талуудын сонголтоос ихээхэн хамаарах төлөвтэй байна.