Хятад-АНУ-ын худалдааны алдагдал мэдэгдэхүйц агшаагүй хэвээр, уулзалтаас хүлээлт бага байна

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп, БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин нар энэ долоо хоногт жилд хоёр дахь удаагаа нүүр тулан уулзахаар хүлээгдэж байна. Хоёр талын худалдааны алдагдал дорвитой агшаагүй хэвээр байгаа нь хэлэлцээний уур амьсгалд дарамт болж, уулзалтаас гарах “том” үр дүнд хүлээлт бага байгааг зах зээл, бизнесүүдийн яриа илтгэнэ. Өнгөрсөн оны намар байгуулсан худалдааны түр эвлэрлийг сунгах нь хамгийн бодит хувилбар гэж нийтлэлд дурдсан. Харин экспорт, ялангуяа өндөр технологийн нийлүүлэлт ба хяналтын маргаан түвэгтэй хэвээр үлдэнэ гэсэн дохио давамгай байна.

Хятадын Гаалийн мэдээллийг Wind Information-оор шүүж үзэхэд, энэ онд хиймэл оюунтай холбоотой сэлбэгийн эрэлт алдагдлыг дахин өсгөсөн гэж үзэж байна. Өөрөөр хэлбэл, нийлүүлэлтийн бүтэц өөрчлөгдөж буй энэ үед “зөрчлийн гол” болсон тоон үзүүлэлт өөрөө хурдан намжихгүй байгаа нь анхаарал татна. Үүнийг тойрсон маргаан зөвхөн АНУ-тай хязгаарлагдахгүй гэдгийг Европын талын мэдэгдлүүд давхар харууллаа. Европын Холбоо Хятадтай хийх худалдааны алдагдал хамгийн ихтэй эдийн засаг гэдгийг Европын Худалдааны танхимын төлөөлөл онцолсон байна.

Европын Холбооны Худалдааны комиссар Марош Шефчович аравдугаар сар гэхэд худалдааны “бодит үр дүн” шаардаж, ирэх сард Бээжинд зорчихоор төлөвлөжээ. Энэ нь Хятадтай худалдааны харилцаанд шахалт нэмэгдэх магадлалыг илтгэхийн зэрэгцээ, компаниудын хувьд тодорхойгүй байдлыг уртасгаж мэдэх нөхцөл юм. Европын Худалдааны танхимын ерөнхийлөгч Йенс Эскелунд “Хятадын ‘доргилт’ үнэндээ 2022 оноос л эхэлсэн, цар тахал бүхнийг гажуудуулсан” гэж үздэгээ онцолсон. Түүний тайлбараар, Хятад цар тахлаас түрүүлж гарсан тул ханшаа болон экспортын үнийг өсгөх боломжтой байсан, учир нь “цорын ганц тоглогч” байжээ.

Өндөр технологийн экспортын төлөв дээр анхааруулга цөөнгүй байна. Macquarie-ийн Хятадын ерөнхий эдийн засагч Ларри Ху PHLX Semiconductor Index-ийн хөдөлгөөн Хятадын өндөр технологийн экспортын төлөвт таагүй дохио өгч байна гэжээ. Тэр мөн PHLX Semiconductor Index-ийн гүйцэтгэл ирэх жилийн экспортын төлөвт таатай биш гэж дахин хэлсэн байна. CF40-ийн тооцоогоор, энэ онд хиймэл оюунтай холбоотой экспорт наймдугаар сард өмнөх оноос мэдэгдэхүйц буурсан тохиолдол гарчээ.

Дотоод эдийн засгийн суурь нөхцөл ч бодлого тодруулагчдын алхмыг нэг мөр болгохгүй байна. Goldman Sachs-ийн Хятадын ерөнхий эдийн засагч Хуй Шань хөдөлмөрийн зах зээл огцом муудахгүй бол бодлого тодруулагчид нэмэлт зөөлрүүлэлт хийх яарал багатай харагдаж байна гэж дүгнэсэн. Тэр мөн орон сууцны үнэ зургаан жилийн хугацаанд 30 хувиар унасан нь дэлхийн бусад орны томоохон үл хөдлөхийн уналтын хэв шинжтэй ойролцоо гэж тэмдэглэв. Үүн дээр нэмээд, Хятадад 2025 онд алдагдалтай аж ахуйн нэгжүүд үйлдвэрийн компаниудын 24 хувийг эзлэх хандлага ажиглагджээ.

Бизнесийн сэтгэл зүйд өрсөлдөөний үнэлгээ өөрчлөгдөж буй нь бас нэг дохио. Шанхайн Америкийн Худалдааны танхимын судалгаанд оролцогчдын дөрөвний гурав нь Хятадын өрсөлдөгчдийг илүү ахисан гэж үзсэн бөгөөд чанарын зөрүүгийн ойлголт өмнөх оноос 6 пунктээр багассан гэжээ. Нөгөө талд Олон улсын эдийн засгийн Петерсоны хүрээлэнгийн ахлах судлаач Чад Баун “Хятадын стратеги бусдын алхмаас төдийлөн хамаарахгүй мэт” гэж хэлсэн байна. Тиймээс энэ долоо хоногийн уулзалтаас бизнесүүдийн хамгийн наад захын хүсэж буй зүйл нь түр эвлэрлийг сунгах замаар хэсэг амьсгаа авах боломж боловч, экспорт ба хяналтын маргаан бодит дарамт хэвээр үргэлжлэх төлөв давамгай байна.