Өөр нэг хортой харилцаа: Д.Трамп Европын Холбоо Канадтай ойртвол өндөр тариф ногдуулахаа мэдэгдлээ
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Канад улсыг Европын Холбооны анхны “холбоот гишүүн” болгох саналыг Вашингтоны эсрэг алхам гэж үзвэл Европын бараанд өндөр тариф ногдуулах эсвэл худалдааны зарим урсгалыг зогсооно гэж мэдэгдэв. Европын Комиссын Ерөнхийлөгч Урсула фон дер Ляйен Канадтай үйлдвэрлэл, батлан хамгаалах, технологи, эрчим хүч, хиймэл оюун болон Арктикийн чиглэлээр хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх санал дэвшүүлжээ. Канадын статусын талаарх санал бодит хэлэлцээрт шилжвэл АНУ, Европын Холбооны худалдааны харилцаанд шинэ эрсдэл үүсгэж болзошгүй байна.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Канад улсыг Европын Холбооны анхны “холбоот гишүүн” болгох санаачилгыг шүүмжилж, Европын удирдагчдын зорилгыг Вашингтоны эсрэг чиглэсэн гэж үзвэл тарифын арга хэмжээ авна гэж анхаарууллаа.
Тэрбээр лхагва гарагт Хойд Каролина мужид сэтгүүлчидтэй уулзах үеэрээ Канадын талаарх саналыг “инээдтэй” хэмээн тодорхойлж, тус улсыг АНУ-ын хувьд худалдааны тааруу түнш байсан гэж мэдэгдэв. Тэрбээр Европын Холбооны шийдвэрийг “дайсагнасан үйлдэл” гэж үзвэл “маш өндөр тариф” ногдуулах эсвэл Европтой хийх зарим худалдааг зогсоох боломжтой гэж хэлжээ.
Гэхдээ Трамп тарифын арга хэмжээ авах эсэхээ Европын Холбооны санаачилгын зорилгоос хамааруулсан байна. Түүний хэлснээр уг алхам АНУ-ын эсрэг чиглээгүй бол асуудалгүй, харин өөр зорилготой гэж Вашингтон үзвэл Европын бараанд өндөр тариф ногдуулах боломжтой аж.
Канадтай харилцаагаа “хамгийн өндөр түвшинд” хүргэнэ
Трампын мэдэгдлээс өмнө Европын Комиссын Ерөнхийлөгч Урсула фон дер Ляйен Страсбургт тавьсан Европын Холбооны төлөв байдлын талаарх илтгэлдээ Канадтай харилцах шинэ хэлбэр санал болгосон юм.
Тэрбээр Канадын Ерөнхий сайд Марк Карниг байлцуулан, тус улсыг Европын Холбооны анхны “ассоциацлагдсан гишүүн” болгох боломжийг судлах хүсэлтэй байгаагаа мэдэгдэв. Европын Комисс уг саналыг Канадтай харилцаагаа “хамгийн өндөр түвшинд” хүргэх өргөн хүрээний түншлэлийн нэг хэсэг гэж тодорхойлжээ.
Ассоциацлагдсан гишүүнчлэл нь одоогоор Европын Холбооны гишүүнчлэлийн албан ёсны ангилал биш бөгөөд саналын нарийвчилсан нөхцөл, эрх зүйн зохицуулалт хараахан тодорхой болоогүй байна. Ийм шинэ статус бий болгох асуудал 27 гишүүн улсын түвшинд хэлэлцэгдэх шаардлагатай.
Фон дер Ляйены танилцуулсан төлөвлөгөөгөөр Европын Холбоо, Канад одоо хэрэгжиж буй худалдааны хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж, ухаалаг үйлдвэрлэл, технологи, батлан хамгаалах үйлдвэрлэл, эрчим хүч, чухал ашигт малтмал, батарей, хиймэл оюун, квант технологи, кибер болон эдийн засгийн аюулгүй байдлын чиглэлд илүү нягт хамтран ажиллахаар зорьж байна.
Европын Комиссын мэдээлснээр хоёр талын CETA чөлөөт худалдааны хэлэлцээр хэрэгжиж эхэлснээс хойших арав хүрэхгүй жилийн хугацаанд барааны худалдаа 75 хувиар нэмэгджээ.
Канад АНУ-аас хамаарах хамаарлаа бууруулахыг зорьж байна
Вашингтон, Оттавагийн худалдааны харилцаа муудсан энэ үед Канад Европ болон бусад зах зээлтэй эдийн засгийн холбоогоо гүнзгийрүүлэхийг зорьж буй юм. Канадын экспортын ойролцоогоор 70 хувь АНУ-ын зах зээлд нийлүүлэгддэг бөгөөд Марк Карнигийн Засгийн газар тус улсын эдийн засгийн АНУ-аас хамаарах хамаарлыг бууруулах чиглэл баримталж байна.
Канад Европын Холбооны бүрэн гишүүн болох бус, худалдаа, аюулгүй байдал болон стратегийн салбаруудыг хамарсан тусгай түншлэл байгуулах чиглэлээр ажиллаж байгаа юм.
Харин Трампын тарифын анхааруулга бодит арга хэмжээнд шилжвэл Европын Холбоо, АНУ-ын худалдааны харилцаанд дахин маргаан үүсэх эрсдэлтэй. Одоогоор Европын Холбоо Канадын ассоциацлагдсан гишүүнчлэлийн саналыг ямар хугацаа, нөхцөлөөр үргэлжлүүлэн хэлэлцэх талаар нарийвчилсан шийдвэр танилцуулаагүй байна.
Холбоотой мэдээ
Бээжинд хиймэл оюун ухааны загварууд хурдтай тархаж буй ч орлого нь үнэлгээг дэмжихээр хэмжээнд хүрээгүй байна
Хятадын хиймэл оюун ухааны загваруудын хэрэглээ огцом өссөн ч орлого нь үнэлгээний эрсдэлийг хурцатгав. Rhodium Group-ын тооцоогоор DeepSeek-ийн жилийн давтагдах орлого 500 сая ам.доллар, харин OpenAI дангаараа 40 тэрбум ам.доллар олсон. Санхүүжилтийн зөрүү үргэлжилбэл дэвшилтэт лабораториуд тогтвортой тэлэхэд хүндрэлтэй болж, хувьцааны зах зээлээс хэт хамаарна.
Трамп Оросын нефть авдаг орнуудад өндөр тариф ногдуулах эрхтэй болж, Хятад ба Энэтхэгийг шахалтанд оруулав
АНУ Оросын нефть худалдан авдаг орнуудад өндөр тариф ногдуулах эрх нээж, Хятад, Энэтхэгийг онцлон чиглэлээ. Лхагва гарагт АНУ-ын Төлөөлөгчдийн танхим Орост чиглэсэн өргөн хүрээтэй хоригийн хуулийн төслийг баталж, тарифыг 100 хувь хүртэл ногдуулах боломж бүрдүүлэв. Энэ алхам худалдааны хэлэлцээ, эрчим хүчний урсгалд тодорхойгүй байдал нэмэгдүүлж, хариу арга хэмжээний эрсдэлийг өсгөнө.
Ц.Сандаг-Очир: Хүний аминаас үнэтэй юм гэж юу байх вэ, тулсан үед баавгайг устгахаас өөр аргагүй
Салбарын сайдын мэдээлснээр хүнсний хомсдол, баавгайн тоо толгойн өөрчлөлт зэрэг хэд хэдэн боломжит шалтгааныг таамаглаж байгаа ч яг ямар хүчин зүйл нөлөөлснийг одоогоор тогтоогоогүй байгаа юм. Мөн тэрбээр баавгайтай хэрхэн харьцах олон улсын туршлагыг судалж, шаардлагатай аргачлалыг Онцгой комисст танилцуулахаар ажиллаж байна. Харин хүн, амьтны амь насанд бодит аюул учирсан нөхцөлд баавгайг устгах арга хэмжээ авахаас өөр сонголтгүй гэдгийг сайд онцолжээ.
Холбооны нөөцийн банк хүүгээ өсгөсний дараа АНУ-ын Төрийн сангийн өгөөж бага зэрэг буурлаа
Холбооны нөөцийн банк гурван жилийн дараа анх удаа хүү өсгөснөөр Төрийн сангийн өгөөж буурч зах зээл анхаарлаа төвлөрүүлэв. Бодлогын хүү 25 суурь нэгжээр нэмэгдэж 3.75-4% болсон бөгөөд 10 жилийн өгөөж 4.988% болж буураад байна. Цаашдын нэмэлт өсөлтийн дохио нь бондын хэлбэлзлийг үргэлжлүүлж, хөрөнгө оруулагчдын байршуулалтыг өөрчилнө.
Холбооны нөөцийн банк хүү өсгөсөн ч Трампын дайралт, Их Британи ба Японы шийдвэрүүд зах зээлийн анхаарлыг татав
Холбооны нөөцийн банк хүү өсгөсөн нь мөнгөний бодлогын чиглэл, улс төрийн дарамтын маргааныг дахин хурцатгав Төв банк 2023 оноос хойших анхны алхмаар бодлогын хүүг 25 суурь нэгжээр нэмэгдүүллээ Бонд, хувьцаа, нефтийн хэлбэлзэл үргэлжилж, дараагийн шийдвэрүүд эрсдэлийн үнэлгээг улам тодруулах төлөвтэй
Монголчуудын анхны гэрлэлтийн нас сүүлийн 25 жилийн дотор дөрөв орчим жилээр хойшилжээ
Монгол Улсад эрэгтэйчүүд анх дунджаар 29.5, эмэгтэйчүүд 27.5 настайдаа гэрлэж байгаа нь 2000 оныхоос тус бүр 3.8 жилээр хойшилсон үзүүлэлт болов. Гэр бүлтэй иргэдийн тоо сүүлийн таван жилд 9.5 хувиар нэмэгдсэн бол гэр бүлээ цуцалсан иргэдийн тоо 32.8 хувиар өсч, 68.4 мянгад хүрчээ. Үүний зэрэгцээ ганц бие өрхийн тоо нэмэгдэж байгаа нь Монголын өрх, гэр бүлийн бүтэц өөрчлөгдөж буйг харуулж байна.