Роберт Холл, Майкл Вүүдфорд нар макро тогтворжилтын шинэ суурийг тайлбарласнаар 2026 оны эдийн засгийн Нобелийн шагнал хүртэнэ

АНУ-ын эдийн засагч Роберт Холл, Майкл Вүүдфорд нарын макро тогтворжилтын чиглэлийн судалгааг эдийн засгийн салбарын Нобелийн шагналын хүрээнд үнэлсэн тухай мэдээлэл олон нийтийн анхаарал татаж байна. Гэхдээ 2026 оны шагнал хүртэгчдийг Шведийн Хааны Шинжлэх Ухааны Академи албан ёсоор зарласан гэх баталгаатай, нийтэд бүртгэгдсэн шийдвэр одоогоор байхгүй байна.

Иймээс тэднийг “2026 оны эдийн засгийн салбарын Нобелийн шагнал хүртэхээр боллоо” гэж нотлон мэдээлэх боломжгүй. Харин академиос өмнө нь онцолж ирсэнчлэн, “макро эдийн засгийг тогтворжуулах үйл явцын микро эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулсан” төрлийн судалгаанууд нь орчин үеийн бодлогын загварчлалд чухал байр суурь эзэлдэг.

Холл, Вүүдфорд нарын хүрээ, аргачлал нь бодлого эдийн засаг дахь хэлбэлзлийг зөөлрүүлэхэд хэрхэн нөлөөлдөгийг тайлбарлахад хэрэглэгдэж ирсэн гэж үздэг. Энэ чиглэлийн ажлууд өсөлт, уналтын мөчлөгийг ойлгохдоо өрх, аж ахуйн нэгжүүдийн шийдвэр, хүлээлт, зах зээлийн уялдааг макро түвшний үзүүлэлттэй холбож тайлбарлахад түлхэц өгсөн гэсэн тайлбар ч түгээмэл.

Шагналын хорооны дарга Жон Хасслерийн нэртэй холбогдон уламжлагддаг тайлбарын агуулгаар бол, ийм судалгаа нь дэлхий даяарх төв банк, засгийн газруудын ашиглаж буй загваруудад “тогтвортой онолын үндэслэлийг бүрдүүлж өгсөн” гэж үнэлэгдэх боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, бодлого тодорхойлогчдын хэрэглэдэг загваруудын тайлбарлах хүч, дотоод логикийг бэхжүүлэхэд нөлөөлсөн гэж үздэг.

Мөн бодит хэрэглээний талаар “тэдний судалгааны ачаар бид эрчим хүчний хямрал, эсвэл өрхүүдийн хэрэглээний гэнэтийн өөрчлөлт зэрэг эдийн засгийн цочролтой илүү үр дүнтэй тэмцэх боломжтой болсон” гэх жишээгээр тайлбарлагддаг. Энэ нь цочролын үед бодлогын зардал, өгөөжийн тэнцвэрийг тооцоолох, хариу арга хэмжээг оновчтой болгох хэлэлцүүлэгт нөлөөлснийг илэрхийлнэ.

Шагналын мөнгөн дүнг 12 сая Шведийн крон буюу ойролцоогоор 1.2 сая ам.доллар гэж мэдээлдэг. Мөн “Энэ бол маш том нэр төрийн хэрэг бөгөөд гэнэтийн сайхан мэдээ байлаа” гэсэн ишлэл эх сурвалжуудын мэдээлэлд дурдагдсан байдаг. AFP агентлагийн мэдээлснээр, ийм төрлийн судалгааг макро тогтворжилтын бодлогын орчин үеийн суурь ойлголтуудтай холбон тайлбарлах нь түгээмэл хэвээр байна.