Сингапурын Гадаад хэргийн сайд Вивиан Балакришнан: Хормузын хоолойн эрчим хүчний тасалдал Ази тивд шууд дарамт.

Сингапурын Гадаад хэргийн сайд Вивиан Балакришнан Хормузын хоолойд эрчим хүчний урсгал тасалдах эрсдэл нь Ази тивд шууд дарамт болно гэж үзэж байгаагаа илэрхийллээ. Тэрээр Сингапурт болсон Milken Institute-ийн Asia Summit-ийн үеэр CNBC-д өгсөн ярилцлагадаа энэ байр сууриа хэлсэн байна. Балакришнаны тайлбараар, асуудлыг зөвхөн нефть хэн худалдаж авдгаар хэмжих нь явцуу бөгөөд олон улсын усан зам дахь навигацийн эрх чөлөөг хамгаалах нь зарчмын асуудал аж.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Хормузын хоолой дахь эрчим хүчний урсгалын тасалдал “Азийн асуудал” гэж хэлснийг Балакришнан “бүрэн буруу биш” гэж үнэлэв. Трамп “Бид хоолойг ашигладаггүй, хэрэггүй. Европт хэрэгтэй. Солонгос, Япон, Хятад гээд олон хүнд хэрэгтэй” хэмээн мэдэгдсэн. Гэвч Балакришнан эрчим хүчний хэрэглээний газрын зураг шиг энгийн зураглал руу хальтирч болохгүйг сануулж, далайн тээврийн гол зангилаа цэгүүд дээр навигацийн эрх чөлөө алдагдвал түгжрэл үүсч, дэлхийн худалдаанд доргилт өгч мэднэ гэв.

Сингапурын хувьд энэ байр суурь нь “оршин тогтнох асуудал, зарчим болон олон улсын эрх зүйн асуудал” гэж Балакришнан тодорхойлжээ. Тэрээр “Манай хувьд навигацийн эрх чөлөө бол ‘буултгүй’ зарчим” гэж хэлээд, Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Далайн эрх зүйн конвенцийн хүрээнд энэ байр сууриа хамгаална гэж тайлбарласан. Өөрөөр хэлбэл, асуудлыг тухайн мөчийн үнийн хэлбэлзэл, нийлүүлэлтийн графикаар бус олон улсын дэг журам, эрх зүйн суурь зарчмаар авч үзэх хандлага илүү тодорно.

Балкришнаны хэлснээр, Ираны хувьд хөлөг онгоцноос төлбөр авах боломж нь “аль хөлөг нэвтрэхийг тогтоох эрхтэй” мэт ойлголт төрүүлж, Хормуз дээр “хориг тавих эрх” үүсгэж болзошгүй. “Хормуз дээр ‘хориг тавих эрх’ үүсэх эрсдэл байна” гэж тэр анхаарууллаа. Ийм нөхцөл байдлыг АНУ болон Персийн булангийн орнууд тэвчихгүй гэж Балакришнан үзэж, нефть урссаар байсан ч хурцадмал байдал үргэлжилж мэднэ гэв.

Тэрээр өмнө нь Номхон далайд АНУ-Хятадын мөргөлдөөн гарвал Хормуз дахь тасалдал “туршилт” мэт санагдахаар эрсдэлтэй гэж сануулж байсан гэдгээ мөн дурдсан. Энэ удаад ч “Ойрын хэдэн сард олон талын шахалт, түлхэлцэл өрнөнө” гэж хэлсэн нь эрчим хүч, тээвэр, аюулгүй байдал зэрэг олон чиглэлээр зэрэгцсэн дарамт үүсэх магадлалыг илтгэж байна. Ийм үед бүс нутгийн жижиг, нээлттэй эдийн засагтай улсуудын хувьд сонголтын өртөг өндөрсөх эрсдэл нэмэгдэнэ.

Сингапурын байр суурь энэ бүхний зангилаанд “аль нэгийг сонгох”-оос татгалзах бодлого гэж Балакришнан тайлбарлалаа. Тэрээр Сингапур Вашингтон, Бээжингийн аль нэгийг сонгохоос татгалзаж, урт хугацааны үндэсний ашиг сонирхлоороо ажиллана гэж мэдэгдсэн. Харин Хормуз дээрх эрсдэл бодит болж, навигацийн эрх чөлөө саатвал энэ нь зөвхөн бүс нутгийн асуудал биш, дэлхийн худалдааны урсгалд цохилт өгч болох тухай сэрэмжлүүлэг хэвээр байна.