Төсөв 2027: Хот байгуулалтын яамны 100 төгрөгийн 93 нь барилга, шугам сүлжээнд, 69 төсөл
Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайдын 410.6 тэрбум төгрөгийн төсвийн 380.7 тэрбум нь инженерийн шугам, үерийн далан, орон сууцны дэд бүтэцд зарцуулагдана.
Энэ мэдээг программ автоматаар бэлтгэсэн.
Сумын төвд цэвэр ус, дулаан, ариутгах татуургын шугам татах, аймгийн төвүүдийг үерээс хамгаалах далан барих, төрийн албан хаагчдыг орон сууцжуулах ажилд 2027 онд улсын төсвөөс 380.7 тэрбум төгрөг зарцуулахаар төлөвлөжээ. Энэ нь Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайдын нийт 410.6 тэрбум төгрөгийн төсвийн 92.7 хувь буюу 100 төгрөг тутмын 93 нь бүтээн байгуулалтад очно гэсэн үг.
Төслийг Ерөнхий сайд Н.Учрал, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нар 2026 оны 8 дугаар сарын 31-нд УИХ-д өргөн мэдүүлсэн бөгөөд УИХ хэлэлцэж байгаа тул тоо өөрчлөгдөж болно.
Хөрөнгийн зардал урсгал зардлаас 12.7 дахин их
Хуулийн төслийн 6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгээр сайдын зарлага 410.6 тэрбум төгрөг. Үүнээс урсгал зардал 29.9 тэрбум, хөрөнгийн зардал 380.7 тэрбум төгрөг байна. Хөрөнгийн зардал урсгал зардлаас 12.7 дахин их бөгөөд улсын төсвийн нийт хөрөнгө оруулалтын 6.6 хувийг эзэлнэ.
Хуулийн төслийн 2 дугаар хавсралтад тус сайдын 69 төсөл, арга хэмжээ туссан. Үүнээс 45 нь үргэлжлэх төсөл бөгөөд 279.5 тэрбум төгрөг буюу 73.4 хувийг авна. Шинээр 24 төсөл эхлүүлж, 101.1 тэрбум төгрөг зарцуулна. 44 төслийг 2027 онд дуусгахаар төлөвлөсөн бөгөөд тэдгээрт 255.2 тэрбум төгрөг ногдоно.
Хоёр бүсийн хөтөлбөр 143.5 тэрбум авна
Хамгийн том хоёр төсөл аль нэг аймагт бус, бүсүүдэд хамаарна. Бүсүүдийн хөгжлийг дэмжих инженерийн шугам сүлжээ, дэд бүтцийг улс, аймаг, сумдад хэрэгжүүлэхэд 2027 онд 103.1 тэрбум төгрөг олгоно. Төрийн албан хаагчдыг орон сууцжуулах цогц хөтөлбөрийн 1 дүгээр үе шатыг аймаг, сумдад хэрэгжүүлэхэд 40.4 тэрбум төгрөг тусгажээ.
Энэ хоёр хөтөлбөр нийлээд 143.5 тэрбум төгрөг буюу сайдын хөрөнгө оруулалтын 37.7 хувийг эзэлж байна. Аль аль нь 2025 онд эхэлсэн бөгөөд 2027 онд дуусгахаар төлөвлөжээ.
Доорх график 2027 онд хамгийн их санхүүжилт авах төслүүдийг харуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) |
|---|---|
| Бүсүүдийн инженерийн шугам сүлжээ, дэд бүтэц | 103.1 |
| Төрийн албан хаагчдын орон сууцжуулалт, 1-р үе шат | 40.4 |
| «Гандангийн дэнж» аялал жуулчлалын бүс (Улаанбаатар) | 15.2 |
| Инженерийн дэд бүтэц, үерийн далан (3 аймаг) | 14.8 |
| Үерийн далан (Говь-Алтай, Есөнбулаг) | 11.6 |
| Инженерийн шугам сүлжээ (Увс, Улаангом) | 11.3 |
| Чойбалсан хотын ус хангамжийн шинэчлэл | 8.3 |
| Сумын төвийн дулаан хангамж (Сэлэнгэ, Мандал) | 8.2 |
| Ховд хотын ундны усны хоёр дахь эх үүсвэр | 8.0 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 2 дугаар хавсралт
Үерийн хамгаалалтад 32.7 тэрбум
Үерийн хамгаалалттай холбоотой гурван томоохон төсөлд нийт 32.7 тэрбум төгрөг төсөвлөжээ. Баянхонгорын Жинст, Говь-Алтайн Баян-Уул, Есөнбулаг, Өвөрхангайн Арвайхээр суманд инженерийн дэд бүтэц, үерийн далан барих шинэ төсөлд 14.8 тэрбум, Говь-Алтайн Есөнбулаг сумын үерийн даланд 11.6 тэрбум, Увсын Улаангом дахь Улаантолгойн үерийн хамгаалалтын байгууламжийг сэргээн засварлахад 6.3 тэрбум төгрөг олгоно.
Ус хангамжийн чиглэлд Чойбалсан хотын ус хангамжийн шугам сүлжээний шинэчлэлд 8.3 тэрбум, Ховд хотын ундны усны хоёр дахь эх үүсвэрт 8.0 тэрбум төгрөг тусгасан. Улаанбаатарт 14 төсөл хэрэгжих бөгөөд 53.4 тэрбум төгрөг буюу сайдын хөрөнгө оруулалтын 14.0 хувь ногдоно.
Доорх график хөрөнгө оруулалтыг байршлаар нь харуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) |
|---|---|
| Бүсүүд | 143.5 |
| Улаанбаатар | 53.4 |
| Ховд | 23.8 |
| Хэд хэдэн аймаг | 18.8 |
| Увс | 17.6 |
| Сүхбаатар | 15.3 |
| Говь-Алтай | 15.0 |
| Сэлэнгэ | 10.9 |
| Дорнод | 10.9 |
| Архангай | 9.5 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 2 дугаар хавсралт
Шугам сүлжээний зорилт
Хуулийн төслийн 1 дүгээр хавсралтын шалгуур үзүүлэлтээр 2027 онд 15 км цэвэр усны, 15 км бохир усны шугам сүлжээг шинээр барих буюу шинэчлэх зорилт тавьжээ. Суурь болгосон 2025 онд эдгээр нь харгалзан 97.2 км, 57.3 км байжээ. Шинээр барих ахуйн бохир ус цэвэрлэх байгууламжийн бүтээн байгуулалтын явцыг 35 хувиас 70 хувьд хүргэнэ.
Цувралын эхний дугаар
Аргачлал
Зарлагын дүнг хуулийн төслийн 6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг, төслүүдийг 2 дугаар хавсралт, шалгуур үзүүлэлтийг 1 дүгээр хавсралтаас авав. Сая төгрөгийн дүнг тэрбум руу нэг оронтой бутархайгаар тоймлов. Эзлэх хувь, нийлбэр, харьцааг Python кодоор тооцоолсон. Байршлыг төслийн нэрний /…/ хэсгээр тодорхойлсон; «Бүсүүд», «улсын хэмжээнд» гэсэн төслийг аймагт хуваагаагүй, хэд хэдэн аймагт хамаарах төслийг тусад нь бүлэглэсэн.
Холбоотой мэдээ
