Төсөв 2027: Нийгмийн хамгааллын 6.1 их наяд төгрөг, даатгалтай малчдыг 25 хувьд хүргэнэ
Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын төсөв улсын төсвийн зарлагын 19.1 хувийг эзэлнэ. Хүүхэд хамгааллын урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээг хүүхдийн 85 хувьд хүргэх зорилт тавьжээ.
Энэ мэдээг программ автоматаар бэлтгэсэн.
Нийгмийн даатгалд хамрагдсан малчдын эзлэх хувийг 2025 оны 16.1-ээс 2027 онд 25.0 болгож, хүүхэд хамгааллын урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээнд нийт хүүхдийн 85 хувийг хамруулахаар төлөвлөжээ. Эдгээр зорилтыг хариуцах Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайдын 2027 оны зардлын төсөв 6.1 их наяд буюу 6,100.9 тэрбум төгрөг бөгөөд энэ нь улсын төсвийн нийт зарлагын 19.1 хувь юм.
Хуулийн төслийг Ерөнхий сайд Н.Учрал, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нар 2026 оны 8 дугаар сарын 31-нд УИХ-д өргөн мэдүүлсэн бөгөөд УИХ хэлэлцэх явцад эдгээр тоо өөрчлөгдөж болно.
Улсын зарлагын тав төгрөг тутмын нэг
Хуулийн төслийн 6 дугаар зүйлд тусгасан улсын төсвийн нийт зарлага 31,927.9 тэрбум төгрөг. Үүний 19.1 хувийг энэ нэг яамны төсөв эзэлж байгаа нь улсын зарлагын бараг тав төгрөг тутмын нэг нь нийгмийн хамгааллын салбарт очно гэсэн үг.
Яамны төсвийн 98.8 хувь буюу 6,027.1 тэрбум төгрөг урсгал зардал байна. Хөрөнгийн зардал 73.9 тэрбум төгрөг буюу ердөө 1.2 хувь. Харин яамны харьяанаас улсын төсөвт 58.2 тэрбум төгрөгийн орлого төвлөрүүлэхээр 3 дугаар зүйлд тусгажээ. Үүний 51.9 тэрбум нь харьяа төсөвт байгууллагуудын өөрийн орлого.
Доорх график яамны зардлын бүтцийг харуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) | Хувь |
|---|---|---|
| Урсгал зардал | 6,027.1 | 99% |
| Хөрөнгийн зардал | 73.9 | 1.2% |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Даатгал, хөдөлмөр эрхлэлтийн зорилтууд
Хуулийн төслийн 1 дүгээр хавсралтад яамны 2027 онд хүрэх шалгуур үзүүлэлтүүдийг тусгасан. Нийт ажиллах хүчинд даатгуулагчдын эзлэх хувийг 79.4-өөс 84.2 болгоно. Шимтгэл төлөгч аж ахуйн нэгжийн эзлэх хувийг 54.6-аас 62.8 болгох зорилттой. Нийгмийн даатгалд хамрагдсан малчдын хувь 8.9 нэгжээр нэмэгдэж, 25.0 хүрэх ёстой.
Хөдөлмөр эрхлэлтийн түвшинг 57.7-оос 57.8 болгох, бага цалинтай ажилчдын хувийг 15-аас 14 болгон бууруулах зорилт тавьжээ. Шүүхээр шийдвэрлүүлсэн хөдөлмөрийн маргааны тоог 810-аас 800 болгоно. Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмжийн дундаж ба амьжиргааны түвшний харьцааг 85.8-аас 86 хувьд хүргэнэ.
Хүүхэд хамгааллын хамралт хоёр дахин өснө
Хамгийн том өөрчлөлтийг хүүхэд хамгааллын салбарт төлөвлөжээ. Хүүхэд хамгааллын урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээнд хамрагдсан хүүхдийн эзлэх хувийг 39.4-өөс 85 болгох буюу 45.6 нэгжээр нэмэгдүүлнэ. Хүүхдийн хөгжлийг дэмжих үйлчилгээний хамралтыг 15-аас 25 хувь, хүүхэд хамгааллын кейс шийдвэрлэлтийг 74.1-ээс 80 хувь болгоно. Асаргааны хувилбарт үйлчилгээнд хамрагдах ахмад настны тоо 3000-аас 3500 болж нэмэгдэнэ.
Дараах график гол шалгуур үзүүлэлтүүдийн суурь түвшин ба зорилтыг харьцуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Суурь түвшин (хувь) | 2027 зорилт (хувь) |
|---|---|---|
| Даатгалтай малчид | 16.1 | 25.0 |
| Даатгуулагчид, ажиллах хүчинд | 79.4 | 84.2 |
| Шимтгэл төлөгч ААН | 54.6 | 62.8 |
| Хүүхэд хамгааллын урьдчилан сэргийлэх үйлчилгээ | 39.4 | 85.0 |
| Хүүхдийн хөгжлийг дэмжих үйлчилгээ | 15.0 | 25.0 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 1 дүгээр хавсралт
21 барилга, тоног төхөөрөмж
Хуулийн төслийн 2 дугаар хавсралтад энэ яамны 21 төсөл, арга хэмжээнд 2027 онд 60.0 тэрбум төгрөг тусгажээ. Үүний 14 нь үргэлжлэн хэрэгжих, 7 нь шинээр эхлэх төсөл. Хамгийн их санхүүжилттэй нь Баянзүрх дүүрэгт баригдаж буй хүнд хэлбэрийн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн төрөлжсөн асрамжийн газар бөгөөд 15.7 тэрбум төгрөг авна. Чингэлтэй дүүргийн 24 дүгээр хороонд хүүхдийн зуслангийн барилгыг 2027 онд эхлүүлж, 11.5 тэрбум төгрөг санхүүжүүлнэ. Энэ төслийн нийт өртөг 46.0 тэрбум төгрөг тул үлдэх 34.5 тэрбум төгрөгийг 2029 он хүртэл санхүүжүүлэх шаардлагатай. Эдгээр хоёр төсөл нийлээд яамны хөрөнгө оруулалтын 45.3 хувийг эзэлнэ.
Хөрөнгө оруулалтын 49.6 хувь нь нийслэлд ногдож байна. Хөвсгөлд 4 төсөл хэрэгжинэ. Говь-Алтайн Есөнбулаг сумын ахмадын холбоо, сувиллын барилга 2020 онд эхэлсэн бөгөөд анхны өртөг 1.2 тэрбум байсан бол сүүлийн өртөг нь 4.2 тэрбум төгрөг болж, 3.5 дахин өсчээ.
Доорх график 2027 оны санхүүжилтээр тэргүүлэх төслүүдийг харуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) |
|---|---|
| ХБ хүүхдийн асрамжийн газар, Баянзүрх | 15.7 |
| Хүүхдийн зуслан, Чингэлтэй | 11.5 |
| Хүүхэд хамгааллын тоног төхөөрөмж | 4.9 |
| Буянт хотхон зуслан, Даланзадгад | 3.4 |
| Ахмадын хөгжлийн төв, Баян-Өндөр | 3.0 |
| Хүүхэд хөгжлийн ордон, Баруун-Урт | 2.8 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 2 дугаар хавсралт
Цувралын эхний дугаар
Аргачлал
Зардлын дүнг хуулийн төслийн 6 дугаар зүйл, орлогыг 3 дугаар зүйл, шалгуур үзүүлэлтийг 1 дүгээр хавсралт, төслүүдийг 2 дугаар хавсралтаас авав. Сая төгрөгөөр өгөгдсөн дүнг тэрбум төгрөг рүү нэг оронтой бутархайгаар тоймлов. Хувь, зөрүү, харьцааг кодоор тооцоолсон. 2 дугаар хавсралтын төслүүдийн нийлбэр нь 6 дугаар зүйлийн хөрөнгийн зардлын дүнтэй ялгаатай бөгөөд хавсралтад тусгасан төслүүдийг л энд тоолов.
Холбоотой мэдээ
