Төсөв 2027: УИХ нээлттэй өгөгдлийн системд 3.1 тэрбум зарцуулж, хяналтын сонсголыг 2-оос 4 болгоно
Улсын Их Хурлын 2027 оны зарлага 177.9 тэрбум төгрөг. Гишүүдийн асуулга, асуултыг 34.6 хувиар, батлах хуулийн тоог 92-оос 97 болгох зорилттой.
Энэ мэдээг программ автоматаар бэлтгэсэн.

Улсын Их Хурлын үйл ажиллагааны мэдээллийг иргэдэд нээлттэй өгөгдөл хэлбэрээр хүргэх цахим системд 2027 онд 3.1 тэрбум төгрөг төсөвлөжээ. Мөн парламентын хяналтын сонсголыг жилд 2-оос 4 болгож, гишүүдийн асуулга, асуултыг 26-аас 35 болгох зорилт тавьсан.
Хуулийн төслийг Ерөнхий сайд Н.Учрал, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нар 2026 оны 8 дугаар сарын 31-нд УИХ-д өргөн мэдүүлсэн бөгөөд УИХ хэлэлцэж байгаа тул тоо өөрчлөгдөж болно.
Төсвийн 95.7 хувь урсгал зардал
Хуулийн төслийн 6 дугаар зүйлд Монгол Улсын Их Хурлын даргын 2027 оны зарлагыг 177.9 тэрбум төгрөгөөр тусгажээ. Энэ нь улсын төсвийн нийт зарлагын 0.56 хувь буюу 179 төгрөг тутмын нэг юм.
Зарлагын 170.2 тэрбум төгрөг нь урсгал зардал, 7.7 тэрбум төгрөг буюу 4.3 хувь нь хөрөнгийн зардал байна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) | Хувь |
|---|---|---|
| Урсгал зардал | 170.2 | 96% |
| Хөрөнгийн зардал | 7.7 | 4.3% |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Хоёр шинэ хөрөнгө оруулалт
Хөрөнгийн зардлаар 2027 онд эхэлж, мөн онд дуусах хоёр төсөл санхүүжинэ. Улсын Их Хурлын Тамгын газрын тоног төхөөрөмжид 4.6 тэрбум, Улсын Их Хурлын нээлттэй өгөгдлийн цахим системд 3.1 тэрбум төгрөг зарцуулна. Хоёр төсөл хоёулаа Улаанбаатарт хэрэгжинэ.
Хууль, хяналтын зорилтууд
Хуулийн төслийн 1 дүгээр хавсралтад УИХ-ын 2027 оны гүйцэтгэлийн шалгуур үзүүлэлтийг 2025 оны суурь түвшинтэй нь харьцуулан тусгасан. Батлагдах хуулийн тоог 92-оос 97, тогтоолыг 126-аас 132 болгоно. Энэ нь хуулийн тоогоор 5.4 хувийн өсөлт.
Парламентын хяналтын чиглэлд хяналтын сонсголыг 2-оос 4, асуулгын цагийг 4-өөс 7, хянан шалгах түр хороо, ажлын хэсгийг 44-өөс 47 болгох зорилттой. Гишүүний асуулга, асуултын тоо 34.6 хувиар нэмэгдэнэ. Хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийн үр нөлөөний үнэлгээнд хийх хяналтыг 6-аас 9 болгоно. Түүнчлэн батлагдсан хуульд хийх хяналтыг 156-аас 160, УИХ-ын тогтоолд хийх хяналтыг 166-аас 170, Байнгын хорооны тогтоолд хийх хяналтыг 116-аас 120 болгохоор төлөвлөжээ. Судалгаа, шинжилгээний тоо 87-оос 92 болно.
Гол зорилтуудыг доорх графикт харьцуулав.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | 2025 (тоо) | 2027 зорилт (тоо) |
|---|---|---|
| Батлагдсан хууль | 92 | 97 |
| Батлагдсан тогтоол | 126 | 132 |
| Иргэд, сонгогчидтой уулзалт | 135 | 145 |
| Хянан шалгах түр хороо, ажлын хэсэг | 44 | 47 |
| Хэвлэлийн бага хурал | 34 | 41 |
| Гишүүний асуулга, асуулт | 26 | 35 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 1 дүгээр хавсралт
Иргэдийн оролцоо
Иргэдийн өргөдөл, гомдлын шийдвэрлэлтийг 83.7 хувиас 87 хувьд хүргэнэ. Иргэд, сонгогчидтой хийх уулзалтыг 135-аас 145, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх хэвлэлийн бага хурлыг 34-өөс 41, парламентын соён гэгээрүүлэх арга хэмжээг 4-өөс 7 болгоно. Хууль тогтоох үйл ажиллагаанд иргэдийн оролцооны үзүүлэлтийг 8,852-оос 8,870 болгохоор тусгажээ.
УИХ 2027 онд харьяа байгууллагын өөрийн орлогоос улсын төсөвт 100 сая төгрөг төвлөрүүлнэ.
Цувралын эхний дугаар

Аргачлал
Зарлагын тоог 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 6 дугаар зүйл, орлогыг 3 дугаар зүйл, шалгуур үзүүлэлтийг 1 дүгээр хавсралт, хөрөнгө оруулалтын төслийг 2 дугаар хавсралтаас авав. Сая төгрөгөөр өгөгдсөн дүнг тэрбум төгрөг рүү нэг оронтой бутархайгаар тоймлов. Эзлэх хувь, өсөлтийн хувийг кодоор тооцоолов. Шалгуур үзүүлэлт нь төлөвлөгөөт зорилт бөгөөд гүйцэтгэл биш.
Холбоотой мэдээ





