Төсөв 2027: Зээлийн хүүд 1.57 их наяд — зам, эрчим хүч, батлан хамгаалахын төсөв тус бүрээс их
Хүүгийн төлбөр улсын төсвийн нийт зарлагын 4.9 хувийг эзэлж, 36 ерөнхийлөн захирагчийн 31-ийнх нь төсвөөс давж байна.
Энэ мэдээг программ автоматаар бэлтгэсэн.
Улсын төсвөөс зарцуулах 100 төгрөг тутмын бараг 5 нь 2027 онд өмнө авсан зээлийн хүүд очно. Засгийн газар зээлийн хүүгийн төлбөрт 1,572.7 тэрбум буюу 1.57 их наяд төгрөг төлөхөөр төсөвт тусгасан нь нийт 31.9 их наяд төгрөгийн зарлагын 4.9 хувь бөгөөд энэ мөнгө зам, эрчим хүч, батлан хамгаалахын салбарын жилийн төсөв тус бүрээс их байна.
Ерөнхий сайд Н.Учрал, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нар төслийг 2026 оны 8 дугаар сарын 31-нд УИХ-д өргөн мэдүүлсэн бөгөөд УИХ хэлэлцэх явцад тоо өөрчлөгдөж болно.
Хүүгийн төлбөр Сангийн сайдын төсвөөр дамжина
Зээлийн хүүгийн төлбөр нь Сангийн сайдын төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн урсгал зардалд багтдаг. Сангийн сайдын 2027 оны нийт төсөв 5,301.9 тэрбум төгрөг. Үүний 3,289.4 тэрбум төгрөг нь урсгал зардал бөгөөд дотроос нь 1,572.7 тэрбум төгрөгийг зээлийн хүүд зарцуулна.
Ингэснээр хүүгийн төлбөр Сангийн сайдын урсгал зардлын 47.8 хувийг, нийт төсвийнх нь 29.7 хувийг бүрдүүлж байна. Сангийн сайдын төсөвт мөн хөрөнгийн зардал 238.9 тэрбум, гадаад зээл, тусламжаас санхүүжих зардал 1,773.5 тэрбум төгрөг тусгагдсан.
Доорх графикт Сангийн сайдын төсвийг зээлийн хүү, бусад урсгал зардал, хөрөнгийн зардал, гадаад санхүүжилтээр задалж харуулав.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) | Хувь |
|---|---|---|
| Зээлийн хүүгийн төлбөр | 1,572.7 | 30% |
| Бусад урсгал зардал | 1,716.7 | 32% |
| Хөрөнгийн зардал | 238.9 | 4.5% |
| Гадаад зээл, тусламжаас санхүүжих | 1,773.5 | 33% |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Олон яамны төсвөөс их
Хүүгийн төлбөрийг төсвийн ерөнхийлөн захирагчдын нийт зарлагатай харьцуулахад томоохон яамдын төсөвтэй дүйцэхүйц байна. Төсвийн төсөлд 36 ерөнхийлөн захирагчийн зарлага тусгагдсанаас 31-ийнх нь нийт төсөв зээлийн хүүгийн төлбөрөөс бага байна.
Тухайлбал, Зам, тээврийн сайдын төсөв 1,458.0 тэрбум, Эрчим хүчний сайдынх 1,280.5 тэрбум, Батлан хамгаалахын сайдынх 1,082.7 тэрбум төгрөг. Зээлийн хүүгийн төлбөр Зам, тээврийн сайдын нийт төсвөөс 114.7 тэрбум төгрөгөөр их, Батлан хамгаалахын сайдын төсвөөс 1.5 дахин их байна.
Хүүгийн төлбөрөөс их төсөвтэй нь Боловсролын сайд (7,539.1 тэрбум), Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд (6,100.9 тэрбум), Сангийн сайд, Эрүүл мэндийн сайд (2,618.1 тэрбум), Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд (1,985.7 тэрбум) гэсэн тав л байна.
Доорх графикт зээлийн хүүгийн төлбөрийг төсөв нь хамгийн их ерөнхийлөн захирагчдын нийт зарлагатай зэрэгцүүлэв.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) |
|---|---|
| Боловсролын сайд | 7,539.1 |
| Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгаалал | 6,100.9 |
| Эрүүл мэндийн сайд | 2,618.1 |
| Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд | 1,985.7 |
| Зээлийн хүүгийн төлбөр | 1,572.7 |
| Зам, тээврийн сайд | 1,458.0 |
| Эрчим хүчний сайд | 1,280.5 |
| Батлан хамгаалахын сайд | 1,082.7 |
| Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучууд | 821.9 |
| Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэр | 649.1 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Үндсэн өрийн төлбөр тусдаа
Хуулийн төслийн 11 дүгээр зүйлд өрийн үндсэн төлбөрийн дүнг 5,987.2 тэрбум төгрөг гэж заасан. Хүүгийн төлбөр болон үндсэн өрийн төлбөрийг нийлүүлбэл 7,559.9 тэрбум төгрөг болж байна.
Төслийн 10 дугаар зүйлд Засгийн газрын зээллэгийн дээд хязгаарыг 2,488.8 тэрбум, гадаад төслийн зээлийн хязгаарыг 3,877.3 тэрбум төгрөгөөр тогтоожээ. 12 дугаар зүйлд Засгийн газрын өрийн баталгааны хязгаарыг 6.4 их наяд төгрөг гэж заасан.
Төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлого 27.9 их наяд төгрөг байх тооцоотой. Зээлийн хүүгийн төлбөр энэ орлогын 5.6 хувьтай тэнцэж байна.
- Зээлийн хүүгийн төлбөр1,572.7 тэрбум ₮
- Өрийн үндсэн төлбөр (11 дүгээр зүйл)5,987.2 тэрбум ₮
- Нийт зарлагад хүүгийн эзлэх хувь4.9%
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Цувралын эхний дугаар
Аргачлал
Зээлийн хүүгийн төлбөр, ерөнхийлөн захирагчдын зарлагыг хуулийн төслийн 6 дугаар зүйлийн зарлагын хүснэгтээс, өрийн үндсэн төлбөр, зээллэг, баталгааны хязгаарыг 10–12 дугаар зүйлээс авав. Сая төгрөгийн дүнг тэрбум, их наяд төгрөг рүү тоймлон хөрвүүлсэн. Эзлэх хувь, зөрүү, нийлбэр, харьцааг Python кодоор тооцоолсон. Хүүгийн болон үндсэн өрийн төлбөрийн нийлбэр нь зөвхөн хоёр дүнгийн арифметик нийлбэр бөгөөд төсвийн зарлагын ангиллыг илэрхийлэхгүй.
Холбоотой мэдээ
