Трамп Ормузын хоолойг нээх Ираны болзолт саналыг няцааж, сонгуулийн дараа цохилт үргэлжилж болзошгүйг WSJ мэдээлэв

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ормузын хоолойг нээх тухай Ираны болзолт саналыг хүлээж аваагүй гэж The Wall Street Journal нэргүй АНУ-ын албаныхныг эш татан мэдээлэв. Тус сонины мэдээлснээр Трамп туслахууддаа арваннэгдүгээр сарын завсрын сонгуулийн дараа бөмбөгдөлт дахин эхэлж магадгүй гэж хэлсэн байна. Дайн намжсан ч зах зээл дээрх түгшүүр бүрэн арилаагүй, эрчим хүчний үнэ хэлбэлзсэн хэвээр байна.

Энэ хүрээнд Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи “хэрэв тодорхой нөхцөл хангагдвал Ормузын хоолой долоон хоногийн дараа нээгдэж, хэлэлцээ дахин эхэлнэ” гэж мэдэгдсэн. Харин Тегераны тавьж буй шаардлагад АНУ-ын “түрэмгий үйлдэл”-ийг зогсоох, тэнгисийн бүслэлт ба эдийн засгийн дайныг эцэслэх, мөн Ираны хөрөнгийг суллах асуудал багтсан талаар ГХЯ-ны төлөөлөгч Эсмаэил Багаеи тайлбарлав. Эдгээр нөхцөл нь зөвхөн тэнгисийн гарцын тухай маргаанаар хязгаарлагдахгүй, өргөн хүрээний улс төр, эдийн засгийн асуудлуудыг хамарч байгааг харуулж байна.

WSJ мөн АНУ, Ираны талууд зуучлагчдаар дамжуулан хэлэлцсээр байгааг нэргүй эх сурвалжаас иш татан онцолжээ. Тус хэлэлцээ нь Ираныг цөмийн зэвсэг хөгжүүлэхээс сэргийлэх шаардлагын хүрээнд өрнөж буй гэж мэдээлсэн нь Вашингтоны байр суурийн үндсэн шугам хэвээр байгааг илтгэнэ. Гэвч Ормузын хоолойн асуудлыг Иран “болзолт” байдлаар тавьж байгаа нөхцөлд тохиролцоонд хүрэхэд хугацаа, итгэлцэл хоёр хамгийн эмзэг цэг хэвээр үлдэж байна.

Бүс нутгийн аюулгүй байдлын фон ч амарсангүй. Йеменд хууль ёсны засаглалыг дэмжих эвслийн төлөөлөгч хурандаа Турки Аль-Малики Riyadh чиглэсэн хоёр дрон, мөн өмнөд бүс рүү чиглэсэн хоёр баллистик пуужинг устгасан гэж X дээр мэдэгдэв. Энэ мэдэгдэл нь эрсдэлийн зураглалыг Ормузын хоолойн шугамаас давуулан, бүс нутгийн өргөн фронтод өрнөж байгааг санууллаа.

Зах зээл богино хугацаанд амсхийсэн ч хэлбэлзэл хэвээр байна. West Texas Intermediate 2.3%-иар буурч нэг баррель нь 92.41 ам.долларт, Brent 2.1%-иар буурч 104.32 ам.долларт хаагдав. Гэсэн ч нийлүүлэлтийн тодорхойгүй байдал, тээвэрлэлтийн эрсдэл болон улс төрийн нөхцөлүүдийн үргэлжлэх магадлал нь инфляцын эрсдэлийг намжаахгүй байгааг харуулж байна.

Ойрын өдрүүдэд хэлэлцээ зуучлагчдын шугамаар үргэлжилж болох ч “долоон хоногийн дараа” гэх Ираны санал, эсрэгээрээ Трампын болзошгүй дараагийн алхмын тухай WSJ-ийн мэдээлэл зэрэгцэн гарч ирсэн нь тодорхойгүй байдлыг нэмэгдүүлэв. Ормузын хоолой нээгдэх эсэх нь зөвхөн далайн тээврийн асуудал биш, Вашингтон–Тегераны итгэлцэл, цөмийн хэлэлцээний хүрээ, бүс нутгийн мөргөлдөөний эрчимтэй шууд уялдах сэдэв хэвээр байна. Зах зээл одоогоор үнэ бууруулж хариу өгсөн ч дараагийн мэдэгдэл, нөхцөлийн өөрчлөлт бүр нефть, инфляц хоёрын хүлээлтийг дахин савлуулах эрсдэлтэй байна.