Трамп, Си Жиньпинтэй хийх уулзалт Хятадын автомашинууд АНУ-д нэвтрэх эрсдэлийн маргааныг хурцатгав

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп энэ долоо хоногт БНХАУ-ын дарга Си Жиньпинтэй уулзахын өмнө Хятадын автомашин АНУ-ын зах зээлд нэвтрүүлэх асуудал улс төр, салбарын анхаарлын төвд орлоо. Тэрээр Хятадын үйлдвэрлэгчид АНУ-д дотооддоо үйлдвэрлэвэл оруулахыг зөвшөөрч магадгүй гэж хэлсний дараа авто худалдааны холбоод байр сууриа эргэн харахыг уриалж байна. Харин Конгресс дахь зарим гишүүдийн хувьд энэ нь худалдаа, аюулгүй байдлын бодлогын улаан шугам хэвээр байгааг захидал, хуулийн төслүүдээр бататгахыг оролдож эхэллээ.

Арваад демократик хууль тогтоогч Трампад захидал илгээж, Хятадын үйлдвэрлэгчдэд тавьсан АНУ-ын хязгаарлалтыг хэвээр хадгалахыг шаардав. Үүнтэй зэрэгцэн Конгрессоор Хятадын автомашин үйлдвэрлэгчдийг АНУ-аас хориглох хоёр намын дэмжлэгтэй хуулийн төслүүд хэлэлцэгдэж байна. Сенатор Элисса Слоткин “энэ бол одоогоор намын асуудал биш” гэж тодотгоод, “Хэрэв бид Америкт машин үйлдвэрлэж, хэрэгцээ гарвал шилжиж чадах үйлдвэрлэлийн суурь хүсвэл, тэднийг улсад оруулах ёсгүй” гэж хэлэв. Ийнхүү Хятадын автомашины асуудал нь зөвхөн үнэ, зах зээл бус үйлдвэрлэлийн чадавх, нийлүүлэлтийн хэлхээний тойрогт бас орж ирэв.

Трамп Пүрэв, Баасан гарагт Си Жиньпин болон Хятадын төлөөлөгчдийг хүлээн авах хуваарьтай бөгөөд BYD-ийн үүсгэн байгуулагч Ван Чуаньфу, CATL-ийн үүсгэн байгуулагч Робин Зэн оролцож магадгүй гэж мэдээлэв. Reuters-ийн мэдээлснээр General Motors-ийн гүйцэтгэх захирал Мэри Барра төрийн хүлээн авалтад оролцох төлөвтэй, мөн Tesla-ийн гүйцэтгэх захирал Илон Маск зэрэг АНУ-ын хэд хэдэн удирдлага уригдсан байна. Ford Motor өөрийн Хятадын холбоотой хэлцэл, тэр дундаа CATL-тэй байгуулсан лицензийн гэрээтэй холбоотой шүүмжлэл гарсны дараа гүйцэтгэх захирал Жим Фарли оролцох эсэхийг мэдээлээгүй. Харин Reuters-ийн мэдээлснээр Stellantis-ийн гүйцэтгэх захирал Антонио Филоса гадаадад байгаа тул оролцохгүй.

Зах зээлийн түвшинд Хятадын брэндүүдийн өрнөл улс төрийн маргааны суурь шалтгаан болж байна. GlobalData-гийн тооцоогоор Хятадын брэндүүдийн дэлхийн эзлэх хувь 2020–2025 онд бараг 70 хувиар өссөн. Dataforce-ийн мэдээллээр Европын Холбоонд Хятадын үйлдвэрлэгчдийн зах зээлийн эзлэх хувь 2020 онд бараг тэг байсан бол наймдугаар сард 12 хувь хүрсэн байна. Салбарынхан Хятадын татаастай үйлдвэрлэгчид дэлхийн зах зээлд үнийн дарамт үүсгэж, дотоод үйлдвэрлэл болон автомашины үнийг шахах эрсдэлтэй гэж анхааруулж байна.

Хятадын авто салбарын шинжээч Майкл Данн АНУ-д нэвтрэх боломж “Америкийн авто салбарыг хурдан нугачин дарж мэднэ” гэж анхаарууллаа. Тэрээр “Хятадын олон үйлдвэрлэгч дотооддоо үхэлдэн тэмцэх үнийн дайнд оролцож байна” гэж тодорхойлоод, АНУ-ын зах зээлийг “авто зах зээл дундаа хамгийн өгөөжтэй” бөгөөд Хятадын үйлдвэрлэгчдэд “амь аврах хүчилтөрөгчийн аварга сав” мэт гэж хэлсэн байна. Nissan Motor Americas-ийн дарга Кристиан Мёнье үүнийг “айхтар сорилт” гэж нэрлэж, “Бараа нь дажгүй ч бүгд асар их демпинг” гэжээ. “Бид үйлдвэрлэгчидтэй биш, засгийн газруудтай өрсөлдөж байна, тэд маш түрэмгий дайрч байна” хэмээгээд, “Тэд АНУ-д нэг өдөр заавал ирнэ, тэгэх өдрийг бид бэлтгэх хэрэгтэй” гэж нэмж хэлэв.

Эндээс цааш яриа хэлэлцээ “дотооддоо үйлдвэрлэвэл нэвтрүүлнэ” гэх нөхцөлтэй явсан ч Конгресс дахь хориглох санаачилгууд урагшлах тусам зах зээлийн хамгаалалтын бодлого, нийлүүлэлтийн хэлхээний чиглэл чангарч мэдэхээр байна. Хүлээн авалтын хүрээнд АНУ-ын болон Хятадын компанийн удирдлагууд нэг дор цуглах боломж нь бизнесийн дохио болж харагдах ч, улс төрийн түвшний анхаарал өндөр хэвээр үлдлээ. Пүрэв, Баасан гарагийн уулзалтаас хойших өнгө аясаар энэ маргаан намжих уу, эсвэл шинэ шатанд орох уу гэдэг нь тодорхой болно. Одоогоор авто үйлдвэрлэлийн ирээдүйн байр суурь, АНУ-ын зах зээлийн хамгаалалтын бодлогын хэлэлцүүлэг нэгэн зэрэг чангарч байна.