УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хороо Эпштейний хэрэгтэй холбогдох асуудлаар ерөнхий хяналтын сонсгол хийж байна

Улсын Их Хурлын Хууль зүйн байнгын хороо Төрийн ордонд “Гадаад улсын зарим иргэний холбогдсон гэмт хэрэгт Монгол Улсын талаар дурдагдсан асуудлын хүрээнд хүний эрх, эрх чөлөөг хангах” сэдвээр ерөнхий хяналтын сонсгол зохион байгуулж байна. Эпштейний хэрэгтэй холбоотойгоор Монголын нэр дурдагдсан гэх мэдээлэл олон нийтийн анхаарлыг татсан энэ үед сонсгол явагдаж байгаа ч гол баримтад нэр нь орсон хүмүүсийг гэрчээр дуудсангүй гэж мэдээлжээ. Сонсголын явцад сэдвээс хазайх өнгө аяс ажиглагдсан талаар тойм мэдээлэлд дурдсан байна.

Өнөөдрийн сонсголд Эпштейний хэргийн ил болсон баримтад нэр дурдагдсан хүмүүсийг “огт дуудаагүй” хэмээн мэдээлсэн нь хамгийн их анхаарал татлаа. Тухайлбал, Эпштейнтэй мэйлээр харилцаж байсан гэж дурдагдсан Гадаад харилцааны сайд асан Л.Пүрэвсүрэнг сонсголд уриагүй байна. Мөн ил болсон баримтад Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулгын нэр 81, Ц.Элбэгдоржийн нэр 46 удаа дурдагдсан гэж мэдээлсэн бөгөөд энэ нь улс төрийн хүрээнд төдийгүй олон нийтийн хувьд эмзэг сэдэв болж байгаа юм.

Баримтад Ц.Элбэгдорж Эпштейнтэй 2013 оны есдүгээр сарын 23-нд уулзсан тухай тодорхой дурдагдсан гэжээ. Гэхдээ энэ удаагийн сонсголын бүрэлдэхүүн, асуулт-хариултын зохион байгуулалт нь дээрх мэдээллүүдийг тодруулахад чиглэсэн эсэх дээр эргэлзээ үлдэж байна. Учир нь нэр дурдагдсан этгээдүүдээс тайлбар сонсох, холбогдох нотолгоо, цаг хугацааны дарааллыг лавшруулах суурь боломж гэрчийн оролцоогүй нөхцөлд хязгаарлагдана.

Сонсголд Хүний эрхийн үндэсний комисс, цагдаагийн байгууллагын төлөөлөл, хүүхдийн асрамжийн газрын төлөөлөл болон иргэд оролцжээ. УИХ-ын гишүүн, сонсгол даргалагч Б.Баярбаатар иргэдийн төлөөллийг нэг цагийн хугацаанд чөлөөтэй яриулсан байна. Хэлэлцүүлгийн энэ хэсэгт олон байр суурь зэрэгцэн гарсан ч зарим нь сонсголын үндсэн сэдвээс хөндийрч, шүүмжлэл, уриа лоозон маягаар өрнөсөн гэж тоймлон мэдээлжээ.

Иргэдийн зарим ярианд “Оюутолгой төслийг зогсоо”, “Ц.Элбэгдоржийг барьж хорь”, “Монгол охидыг бэлгийн мөлжлөгт зуучилсан”, “Ц.Элбэгдорж гадаадын гэмт бүлэглэл ирэх үүд хаалга нээсэн”, “цар тахлын эсрэг вакцин хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг” зэрэг агуулга багтсан байна. Энэ нь сонсголын хүрээнд хүний эрх, эрх чөлөөг хангах асуудлыг хэлэлцэнэ гэсэн анхны зорилгоос анхаарал сарних эрсдэлийг нэмэгдүүлж мэднэ. Нөгөө талд, олон нийтийн бухимдал, хардлага ямар сэдвүүдтэй огтлолцож буйг шууд харуулсан дүр зураг гэж үзэх өнцөг ч байна.

Энэ удаагийн сонсгол гол гэрчгүй, сэдвээс хазайсан яриа давамгайлсан байдлаар үргэлжилсэн нь бодитой хариуцлага, тодруулга хүлээж байсан хэсгийн хүлээлтийг сулруулах магадлалтай. Нэр дурдагдсан хүмүүсийг уриагүй, баримтад орсон гол өгөгдлүүдийг хөндөх төвлөрөл бага хэвээр байвал сонсголын үр нөлөө асуултын тэмдэгтэй үлдэхээр байна. Олон нийт хариулт горьдон харж буй энэ асуудалд сонсголын явцад яг юу тодорч, ямар институц ямар дараагийн алхам хийх нь анхаарлын төвд байна.