Төсөв 2027: Төрийн өмчийн газраар төвлөрөх 6.55 их наяд төгрөг улсын бүх хөрөнгө оруулалтаас их
Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газар улсын төсвийн орлогын 23.1 хувийг төвлөрүүлж, татвар, гаалийн дараа гуравдугаарт орно.
Энэ мэдээг программ автоматаар бэлтгэсэн.
Төрийн өмчийн компаниудыг хариуцдаг Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газраар 2027 онд улсын төсөвт 6.55 их наяд төгрөг төвлөрөхөөр төсөвлөгджээ. Энэ дүн улсын төсвөөс 2027 онд санхүүжүүлэх бүх хөрөнгө оруулалт буюу 5.77 их наяд төгрөгөөс 772.7 тэрбум төгрөгөөр их бөгөөд улсын төсөвт орох орлогын 23.1 хувийг бүрдүүлнэ.
Төслийг Ерөнхий сайд Н.Учрал, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нар 2026 оны 8 дугаар сарын 31-нд УИХ-д өргөн мэдүүлсэн бөгөөд УИХ хэлэлцэж байгаа тул тоо өөрчлөгдөж болно.
Татвар, гаалийн дараа гуравдугаарт
Хуулийн төслийн 3 дугаар зүйлд төсвийн ерөнхийлөн захирагч бүрийн төвлөрүүлэх орлогыг заажээ. Нийт дүн 28,313.7 тэрбум төгрөг. Үүнд хамгийн их орлогыг Татварын ерөнхий газар (12.06 их наяд төгрөг), Гаалийн ерөнхий газар (8.39 их наяд төгрөг) төвлөрүүлнэ.
Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газар 6.55 их наяд төгрөгөөр гуравдугаарт орж байна. Энэ нь Гаалийн ерөнхий газрын төвлөрүүлэх орлогын 78.0 хувьтай тэнцэх бөгөөд зөрүү нь 1,846.5 тэрбум төгрөг. Татварын ерөнхий газрын орлого тус газрынхаас 1.8 дахин их байна.
Харьцуулбал, уул уурхайн салбарын Ашигт малтмал, газрын тосны газар 347.1 тэрбум төгрөг төвлөрүүлнэ. Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газрын орлого үүнээс 18.9 дахин их юм.
Доорх график улсын төсөвт хамгийн их орлого төвлөрүүлэх байгууллагуудыг харуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) |
|---|---|
| Татварын ерөнхий газар | 12,063.7 |
| Гаалийн ерөнхий газар | 8,393.1 |
| Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газар | 6,546.5 |
| Гадаад тусламжийн орлого | 408.1 |
| Ашигт малтмал, газрын тосны газар | 347.1 |
| Сангийн яам | 177.8 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Ерөнхий сайдын харьяанд 6.55 их наяд
Тус газар Ерөнхий сайдын төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн дор багтдаг. Ерөнхий сайдын нийт төвлөрүүлэх орлого 6,550.9 тэрбум төгрөг бөгөөд үүний 4.4 тэрбум төгрөг нь харьяа байгууллагуудын өөрийн орлого. Ингэснээр Ерөнхий сайд 3 дугаар зүйлийн орлогын 23.1 хувийг, Сангийн сайд 74.3 хувийг хариуцаж байна. Үлдсэн 20 захирагч нийлээд 313.6 тэрбум төгрөг төвлөрүүлнэ.
Мөн энэ орлого нь улсын төсвийн зарлага, орлогын зөрүү болох 3.99 их наяд төгрөгөөс 1.6 дахин их байна.
Дараах график 3 дугаар зүйлийн орлогыг ерөнхийлөн захирагчаар харуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) | Хувь |
|---|---|---|
| Сангийн сайд | 21,051.2 | 74% |
| Ерөнхий сайд | 6,550.9 | 23% |
| Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд | 398.0 | 1.4% |
| Бусад 20 захирагч | 313.6 | 1.1% |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Задаргаа хуулийн төсөлд байхгүй
Улсын төсвийн хуулийн төсөлд тус газраар төвлөрөх 6.55 их наяд төгрөгийн задаргааг заагаагүй. Тиймээс энэ орлого ямар компани, ямар төрлийн төлбөрөөс бүрдэхийг хуулийн төслөөс тодорхойлох боломжгүй.
Үндэсний баялгийн санд дахин 1.47 их наяд
Тус газар улсын төсвөөс гадна Үндэсний баялгийн санд 1.47 их наяд төгрөг төвлөрүүлэхээр Үндэсний баялгийн сангийн 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөлд тусгажээ. Энэ нь уул уурхайн олборлолт, ашигт малтмал боловсруулах салбарын төрийн өмчит болон төрийн өмчийн оролцоотой компаниуд дахь төрийн эзэмшлийн хувьцааны ногдол ашиг бөгөөд бүгд Хуримтлалын санд орно. Үүний 1 их наяд төгрөг буюу 68.1 хувь нь «Оюу толгой» ХХК-ийн ногдол ашиг.
Ингээд хоёр хуулийн төслөөр тус газраар нийт 8.01 их наяд төгрөг төвлөрөхөөр байна. Үндэсний баялгийн санд орох хэсэг нь улсын төсөвт төвлөрөх дүнгийн 22.4 хувьтай тэнцэнэ.
Доорх самбар гол тоог нэгтгэв.
- Улсын төсөвт төвлөрүүлэх6.55 их наяд ₮
- 3 дугаар зүйлийн орлогод эзлэх хувь23.1%
- Үндэсний баялгийн санд (ногдол ашиг)1.47 их наяд ₮
- Хоёр төсөвт нийт8.01 их наяд ₮
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Цувралын эхний дугаар
Аргачлал
Тоог Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 3 дугаар зүйл болон Үндэсний баялгийн сангийн 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 3 дугаар зүйлээс авав. Сая төгрөгийн дүнг тэрбум (нэг оронтой бутархай) эсвэл их наяд төгрөг рүү тоймлов. Эзлэх хувь, харьцаа, нийлбэрийг кодоор тооцоолсон. Улсын төсвийн хуулийн төсөлд тус газрын орлогын задаргаа байхгүй тул бүрэлдэхүүнийг тайлбарлаагүй.
Холбоотой мэдээ
